Erken Yaşam ve Eğitim

Prof. Dr. Mehmet Emin Ay, 1 Nisan 1963 tarihinde Van’da doğmuştur. İlköğrenimini mahallesindeki İki Nisan İlkokulunda tamamlayan Ay, ardından Van İmam Hatip Lisesine kaydolmuştur. Derslerindeki üstün başarısı sayesinde bir üst sınıftaki derslerini dışarıdan verme hakkını kazanmış ve 1980 yılı Haziran döneminde bu okuldan mezun olmuştur. Yüksek öğrenimine Erzurum Yüksek İslam Enstitüsü’nde başlayan Ay, eğitimine Bursa’da devam etmiş ve Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’ni 1984 yılında birincilikle bitirmiştir. Aynı yıl, fakültede Din Eğitimi Anabilim Dalı’nda araştırma görevlisi olarak akademik kariyerine adım atmıştır. 1986’da “Çocuklara Allah’a İman Öğretimi” başlıklı teziyle yüksek lisansını, 1992’de ise “Din Eğitiminde Mükâfat ve Ceza” adlı çalışmasıyla doktorasını tamamlamıştır.

Akademik Kariyer

Askerlik görevini 1993 yılında yerine getirdikten sonra Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nde görevine devam eden Mehmet Emin Ay, 1995’te doçent, 2001’de ise profesör unvanını almıştır. Akademik kariyeri boyunca çeşitli idari görevler üstlenmiş; 1995-1998 yılları arasında Din Eğitimi Anabilim Dalı Başkanlığı, 1998-2003 yılları arasında Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Bölüm Başkanlığı yapmıştır. 2016’dan itibaren bu görevine tekrar dönen Ay, aynı zamanda fakülte ve yönetim kurulu üyeliklerinde bulunmuştur. 1993-1995 yıllarında Uludağ Üniversitesi ve Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından desteklenen “Diyanet İşleri Başkanlığı’na Bağlı Bölge Yatılı Kur’an Kurslarının Problemleri ve Beklentileri” adlı araştırma projesini başarıyla tamamlamıştır. Halen Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Felsefe ve Din Bilimleri Bölümü’nde profesör olarak görev yapmaktadır.

Din Hizmetleri ve İdari Görevler

Mehmet Emin Ay, akademik kariyerinin yanı sıra din hizmetlerinde de önemli roller üstlenmiştir. 2011-2016 yılları arasında Bursa İl Müftüsü olarak görev yapmış, 2013’te bu göreve ikinci kez atanmıştır. 2022’den itibaren Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’nde Başimam-Hatip olarak hizmet vermektedir. Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından her hafta Cuma günü, Cuma namazı ve sonrasındaki vakit namazlarını kıldırmak üzere Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’nde görevlendirilen Ay, bu görevine 30 Eylül 2022 Cuma günü başlamıştır. Ayrıca, 2008’de “Kur’an-ı Kerim Hatm-i Şerifi” adlı interaktif CD çalışmasında Türkçe meal seslendirme görevini üstlenmiştir. 1991’de fakültesine bir ses kayıt stüdyosu ve “Akıllı Sınıf” kazandırarak eğitim altyapısına katkıda bulunmuş, 1996’da ise İlahiyat Fakültesi Rehberlik ve Danışma Merkezi’ni (İREM) kurmuştur.

Yayınlar ve Akademik Katkılar

Prof. Dr. Mehmet Emin Ay, din eğitimi alanında çok sayıda yayın üretmiştir. 37 makalesi çeşitli akademik dergilerde yayımlanmış, 29 tez danışmanlığı yapmış ve 22 açık erişim çalışması sunmuştur. Kitapları arasında “Çocuklarımıza Allah’ı Nasıl Anlatalım?” (28 baskı), “Din Eğitiminde Mükâfat ve Ceza”, “Yüksek Öğretimde Rehberlik” ve “Biricik Peygamberim ve Onun Çağındaki Çocuklar” gibi eserler yer alır. Ulusal ve uluslararası sempozyumlarda tebliğler sunmuş, “Hadiste Eğitim Metodları”, “Türkiye’de Din Eğitimi Sistemi” gibi dersler vermiştir. Araştırma alanları sosyal bilimler, insan bilimleri ve ilahiyatı kapsar; İngilizce (C1) ve Arapça (B2) dillerinde yetkinliği bulunmaktadır.

Müzik ve Sanat Çalışmaları

Mehmet Emin Ay, ilahiyatçı kimliğinin yanı sıra müzisyen yönüyle de tanınır. 1988’de “Taleal Bedru Aleyna” albümüyle müzik hayatına adım atmış, tasavvuf ve klasik Türk musikisi arasında özgün bir tarz geliştirmiştir. 65’ten fazla beste yapmış, 21 albüm çıkarmış ve üç kez Kur’an-ı Kerim hatim kaydı gerçekleştirmiştir. “Beyaz Dilekçe” (2001) ve “Güle Sevda” (2004) gibi albümleri büyük ilgi görmüş, 2009’da ESKADER Müzik Ödülü’ne layık görülmüştür. Ayrıca hat sanatı ve fotoğrafçılıkla ilgilenmiş, “İstanbul’dan Buhara’ya” ve “Bursa Evliyaları” gibi belgeseller çekmiştir. 2008’de İngiltere Kraliçesi II. Elizabeth’e Bursa Yeşil Camii’de Kur’an okumuştur.

Medya ve Toplumsal Katılım

1986’dan itibaren TRT ve özel kanallarda programlar hazırlayıp sunan Ay, 1998’de “Ramazan Özel Programı”nın yapımcılığını üstlenmiştir. 2024’e kadar Japonya, Almanya, Türkiye gibi ülkelerde sempozyumlara katılmış, “Peygamberimiz ve Şahsiyet İnşası” gibi konferanslar vermiştir. Bursa Ataevler Edebâli Camii’nde hadis sohbetleri düzenleyen Ay, evli ve üç çocuk babasıdır.