Meksika Guadalajara'da Temiz Su Protestoları (Ekim, 2026)

Guadalajara'da temiz su protestoları, Meksika'nın Jalisco eyaletinin başkenti Guadalajara'da musluk suyunun kalitesi, kötü koku ve bulanıklık şikâyetleri nedeniyle Ekim 2026'da düzenlenen kitlesel gösterilerdir. Kent sakinlerinin aylardır devam eden su kalitesi sorunlarına karşı düzenlediği gösterilerin en büyüğü 11 Ekim 2026'da gerçekleştirilmiş, yaklaşık 10 bin kişinin katıldığı yürüyüşün Jalisco Valisi'nin resmi konutu Casa Jalisco önüne ulaşmasının ardından göstericiler ile güvenlik güçleri arasında çatışmalar yaşanmıştır.

Jalisco eyalet yönetiminin açıkladığı verilere göre olayların ardından 21'i erkek ve 18'i kadın olmak üzere 39 kişi gözaltına alınmış, 28 polis memuru yaralanmış ve 31 sivile tıbbi yardım sağlanmıştır. Eyalet yönetimi şiddet olaylarından yaklaşık 400 kişilik ayrı bir grubu sorumlu tutarken göstericiler, insan hakları kuruluşları ve kentteki bazı üniversiteler polis müdahalesinin niteliğine ilişkin soru işaretlerini gündeme getirmiştir.

^{Guadalajara'da Kirli Su Protestosu (12 Ekim, 2026) (Anadolu Ajansı)}

Guadalajara sakinleri, protestolardan önceki aylarda musluk suyunun bulanık olduğu, kötü göründüğü ve kötü koktuğu yönünde şikâyetlerde bulunmuştur. Bazı kent sakinleri suyun günlük kullanım açısından sorun oluşturduğunu ifade etmiş, bazı göstericiler ise cilt problemleri ve göz alerjileri yaşadıklarını öne sürmüştür.

Su kalitesine ilişkin şikâyetlerin yanı sıra içme ve günlük kullanım amacıyla büyük su bidonları satın almak zorunda kalınmasının hanelere ek maliyet oluşturduğu belirtilmiştir.

Protestolarda suya erişimin temel bir hak olduğu vurgulanmış ve göstericiler tarafından “Su bir haktır, ayrıcalık değildir” sloganı kullanılmıştır.

Kaynaklarda protestolar sırasında dile getirilen sağlık sorunlarının bağımsız laboratuvar sonuçlarıyla doğrulandığına ilişkin bir bilgi yer almamıştır. İncelenen kaynaklarda Guadalajara'daki musluk suyuna ilişkin bağımsız laboratuvar analizlerinin yayımlanmadığı belirtilmiştir.

Su sorunlarına karşı düzenlenen geniş katılımlı protesto 11 Ekim 2026'da gerçekleştirilmiştir. Yaklaşık 10 bin kişi, temiz ve güvenli su talebiyle Guadalajara sokaklarında yürümüştür. Yürüyüşe aileler, gençler ve yaşlılar dahil olmak üzere farklı yaş gruplarından kent sakinleri katılmıştır.

Göstericiler yerel saatle yaklaşık 11.30'da Guadalajara'nın önemli noktalarından La Minerva kavşağından hareket etmiş ve öğle saatlerinde Jalisco Valisi'nin resmi konutu Casa Jalisco'ya ulaşmıştır.

Gösterinin önemli bölümünün barışçıl biçimde gerçekleştirildiği belirtilmiştir. Ancak Casa Jalisco çevresinde güvenlik güçleri ile bazı göstericiler arasında çatışmalar meydana gelmiştir.

^{Guadalajara'da Kirli Su Protestosu (12 Ekim, 2026) (Anadolu Ajansı)}

Casa Jalisco çevresindeki olayların, bazı göstericilerin valilik konutunun çevresine yerleştirilen metal güvenlik bariyerlerini indirmeye başlamasının ardından yoğunlaştığı bildirilmiştir. Güvenlik güçlerine çamur, taş, meyve, su dolu kovalar ve balonların atıldığı belirtilmiştir.

Jalisco Eyaleti Güvenlik Sekreteri Juan Pablo Hernández, olaylara karışan yaklaşık 400 kişilik grubun sopa ve taşlarla bölgeye geldiğini açıklamıştır. Hernández, söz konusu grubun ayrıca güvenlik güçlerine klor, havai fişek ve gaz bombaları attığını ileri sürmüştür.

Jalisco yönetiminin olayları başlatan gruba ilişkin açıklamaları bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanmamıştır. Bazı göstericilerin ise olaylara karışan ve “sızmacı” olarak nitelendirdikleri kişilere protesto alanından ayrılmaları yönünde çağrıda bulunduğu aktarılmıştır.

Çatışmaların başlamasının ardından çevik kuvvet birimleri göstericilere müdahale etmiştir. Güvenlik güçleri tarafından tazyikli su, göz yaşartıcı gaz ve en az dört ses bombası kullanıldığı bildirilmiştir.

Müdahale sırasında kalabalığın en az beş kez geri çekildiği ancak bazı grupların yeniden Casa Jalisco çevresine döndüğü aktarılmıştır. Jalisco Eyaleti Güvenlik Sekreteri Hernández, güvenlik güçlerinin olaylara karşı “kademeli güç kullanımı” gerçekleştirdiğini savunmuştur.

Protestoyu düzenleyen grupların büyük bölümünün yaklaşık 13.30'da bölgeden ayrıldığı, kalan son grupların ise 16.30'dan sonra Casa Jalisco çevresinden çekildiği bildirilmiştir.

^{Guadalajara'daki Kirli Su Protestosu (12 Ekim, 2026) (Anadolu Ajansı)}

Jalisco eyalet yönetiminin açıkladığı verilere göre olaylar sırasında 28 polis memuru yaralanmıştır.

Yaralanan polislerden ikisinin durumunun ciddi olduğu açıklanmıştır. Güvenlik yetkililerinin verdiği bilgiye göre polislerden birinde kafatası, elmacık kemiği ve burun kırıkları meydana gelmiş, başka bir polis memuru ise keskin kenarlı bir boruyla vurulmasının ardından bir parmağını kaybetmiştir.

Olayların ardından ayrıca 31 sivile tıbbi yardım sağlanmıştır. Eyalet Güvenlik Stratejisi Genel Koordinatörü Roberto Alarcón Estrada, meydana gelen şiddet olaylarının temiz su talebiyle düzenlenen meşru protestoya zarar verdiğini ifade etmiştir.

Çatışmaların ardından Jalisco makamları tarafından 39 kişi gözaltına alınmıştır. Jalisco Eyalet Savcısı Salvador González de los Santos, gözaltına alınanların 21'inin erkek, 18'inin kadın olduğunu açıklamıştır. Gözaltına alınan kişilerin tamamı savcılık birimlerine götürülmüştür.

39 kişi hakkında kamu yollarında saldırı, yaralama ve kamu görevlilerine yönelik suçlar kapsamında inceleme başlatıldığı bildirilmiştir.

11 Ekim gecesi itibarıyla gözaltına alınan kişilerden altısı serbest bırakılmıştır. Dört kişinin daha aynı koşullarla serbest bırakılmasının planlandığı açıklanmıştır.

Meksika Ulusal Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 140. maddesi kapsamında gerçekleştirilen serbest bırakmaların, ilgili kişiler hakkındaki soruşturmanın sona erdiği anlamına gelmediği ve soruşturmanın kişiler serbest durumdayken sürdürülebileceği belirtilmiştir.

^{Guadalajara'da Kirli Su Protestosu (12 Ekim, 2026) (Anadolu Ajansı)}

Jalisco yönetimi resmi gözaltı sayısını 39 olarak açıklarken ifade özgürlüğü alanında faaliyet gösteren bazı gruplar yaklaşık 50 kişinin gözaltına alındığını ileri sürmüştür.

Yetkililerin gözaltına alınan kişilerin tamamını içeren bir liste yayımlamaması nedeniyle bu iddia doğrulanamamıştır.

Guadalajara Üniversitesi, öğrencilerinden üçünün gözaltına alınan kişiler arasında bulunduğunu açıklamıştır. Kentteki Cizvit üniversitesi ITESO ise Jalisco yönetimine diyalog yolunu tercih etme ve protestoları kriminalize etmeme çağrısında bulunmuştur.

Jalisco Eyaleti İnsan Hakları Komisyonu (CEDHJ) protestoları takip etmek amacıyla olay yerine 16 gözlemci göndermiştir. Komisyon, gösterilerin ardından eyalet polisinin müdahalesine ilişkin inceleme başlatmıştır. Kuruma polis tarafından kötü muamele yapıldığı iddialarını içeren beş şikâyetin ulaştığı bildirilmiştir. Bu iddialara ilişkin incelemelerin devam ettiği belirtilmiştir.

Jalisco Valisi Pablo Lemus Navarro, su kalitesine ilişkin şikâyetlerin ardından Las Pintas Barajı'ndan sağlanan suyun kullanımının azaltılması veya kesilmesi yönünde önlem almıştır.

Lemus, söz konusu kararın ardından kent sakinlerinden suyun rengi ve kokusunda iyileşme olduğuna ilişkin bildirimler gelmeye başladığını açıklamıştır.

Ancak alınan önlemin Guadalajara metropolitan bölgesine sağlanan toplam su miktarında yaklaşık yüzde 30'luk azalmaya neden olduğu belirtilmiştir.

Yerel yönetim, özellikle Miravalle su arıtma tesisinin hizmet verdiği bölgelerde yaklaşık altı ay boyunca su kesintileri veya su dağıtımında kısıtlamalar yaşanabileceğini öngörmüştür.

Yetkililer su kalitesinde daha kapsamlı iyileşmenin Mart veya Nisan 2027'ye kadar gerçekleşmesini beklediklerini açıklamıştır. Guadalajara metropolitan bölgesinin su ve kanalizasyon hizmetleri SIAPA tarafından yürütülmektedir.

Su sorunu ve protestolar Jalisco'daki siyasi aktörlerin de gündemine girmiştir. Muhafazakâr Ulusal Eylem Partisinin (PAN) Jalisco lideri Juan Pablo Colín, vatandaşların su sorunlarına ilişkin tepkilerinin çatışma yerine yanıt gerektirdiğini belirtmiştir.

Kurumsal Devrimci Partinin (PRI) Jalisco lideri Laura Haro ise protestolarda yer alan kapüşonlu grupların temiz su talebiyle gerçekleştirilen gösterilerin meşruiyetine zarar vermemesi gerektiğini ifade etmiştir.

Guadalajara'daki gösteriler, kent sakinlerinin aylardır dile getirdiği musluk suyunun rengi, kokusu ve kalitesine ilişkin şikâyetlerin kitlesel protestoya dönüşmesi sonucunda ortaya çıkmıştır.

Yaklaşık 10 bin kişinin katıldığı 11 Ekim gösterisi başlangıçta temiz ve güvenli su talebiyle gerçekleştirilmiş, Casa Jalisco çevresindeki çatışmaların ardından kamu düzeni ve polis müdahalesine ilişkin tartışmaların da gündeme gelmesine neden olmuştur.

Olayların ardından 39 kişinin gözaltına alınması, 28 polis memurunun yaralanması ve 31 sivile tıbbi yardım sağlanması protestoların en önemli sonuçları arasında yer almıştır.

Bununla birlikte, protestolarda meydana gelen şiddetin kimler tarafından başlatıldığı, yaklaşık 400 kişilik olduğu öne sürülen grubun kimlerden oluştuğu, gözaltına alınan kişilerden kaçının yargılanacağı ve Guadalajara'daki musluk suyu kalitesinin ne zaman tamamen normale döneceği konuları kesinlik kazanmamıştır.