Micingirt Kalesi, günümüzde Kars ilinin Sarıkamış ilçesine bağlı İnkaya köyü (Aşağı Micingert) sınırları içinde yer alan ve Orta Çağ boyunca bölgesel merkez işlevi görmüş tarihî bir kaledir. “Aşağı Pasin” olarak adlandırılan coğrafyada, yekpare bir kaya kütlesi üzerine inşa edilen kale; konumu, mimari özellikleri ve çevresinde tespit edilen taş işçiliği ile arkeolojik buluntular sayesinde Orta Çağ yerleşim ve savunma sistemlerine ilişkin veriler sunmaktadır.
Konumu ve Coğrafi Özellikleri
Kalenin Bulunduğu Konum (Anadolu Ajansı)
Micingirt Kalesi, Erzurum’un doğusunda, dağlık ve engebeli bir coğrafyada yer almaktadır. Aras boyundan gelen vadilerin düğümlendiği noktada bulunan kale, doğal geçitlere hâkim konumu nedeniyle tarih boyunca stratejik önem taşımıştır. Soğanlı Dağları silsilesi içerisinde yer alan bu alan, Erzurum ile Kars arasındaki tarihî ulaşım güzergâhlarının kontrolünü sağlamaktadır.
Tarihçesi
Orta Çağ’da Aşağı Pasin bölgesinin sancak merkezi olan Micingirt, 1877 yılına kadar idari merkez niteliğini sürdürmüştür. Tarihî kaynaklarda kale; “Micingert” ve bazı metinlerde “Becengert” adlarıyla anılmaktadır. 1202 yılında Selçuklular ile Gürcüler arasında gerçekleşen askerî faaliyetler sırasında kale ve çevresi önemli bir rol üstlenmiştir. Ayrıca İlhanlılar döneminde onarıldığı, 14. yüzyılın sonlarında ise Timur tarafından ele geçirildiği belirtilmektedir.
Mimari Özellikleri
Micingirt Kalesi (Sarıkamış Belediyesi)
Kale, uzunluğu yaklaşık 300 metre, genişliği ise yaklaşık 15 metre olan bir savunma yapısıdır. Yekpare kaya üzerine kurulu olması, doğal savunma avantajı sağlamıştır. Kitabeler ve mimari kalıntılar, yapının bir Türk kalesi niteliği taşıdığını göstermektedir. Tarihsel süreçte farklı Türk beylikleri ve idareleri tarafından onarım ve genişletme faaliyetlerine konu olduğu anlaşılmaktadır.
Arkeolojik Bulgular
Kalede Kabartma Detaylı Taşlar (Anadolu Ajansı )
Kale ve çevresinde çok sayıda çanak çömlek kırığı, oyma kaya mekânlar, mağaralar ve taş işçiliğine ait örnekler tespit edilmiştir. Kabartma süslemeli taşlar, hayvan figürleri ve farklı dönemlere ait mimari unsurlar, bölgenin uzun süreli yerleşim gördüğünü ortaya koymaktadır. Ayrıca kale çevresinde bulunan kümbet kalıntısı ve çeşitli heykel biçimli taşlar, Orta Çağ taş sanatına ilişkin veriler sunmaktadır.
Günümüzdeki Durum
Micingirt Kalesi günümüzde kısmen ayakta olmakla birlikte, büyük ölçüde harap durumdadır. Kale ve çevresi, korunması gerekli kültür varlığı statüsünde değerlendirilmekte olup, taş işçiliği ve arkeolojik kalıntılarıyla tarihî önemini sürdürmektedir.
