Munzur Balı

Tunceli’nin yüksek rakımlarında, zengin bitki florası üzerinde üretilen Munzur Balı, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 19 Şubat 2024 tarihinde coğrafi işaret (menşe adı) olarak tescillenmiştir. Yıllardır yörede üretimi yapılan bu bal, Tunceli İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün girişimleriyle tescillenmiş ve böylece hem üretim hem de pazarlama süreçlerinde kalite güvencesi altına alınmıştır.

Munzur Balı (Coğrafi İşaretler Portalı)

Coğrafi Alan ve Floristik Zenginlik

Munzur Vadisi, Tunceli’ye 8 km uzaklıkta başlayıp Munzur Dağları’na kadar uzanan, 42.000 hektarlık ve 1971 yılında Milli Park ilan edilmiş bir bölgedir. Vadideki akarsu kaynakları, şelaleler ve sarp dağ yamaçları sayesinde güneş ışınlarının farklı açılarla yansıması, bölgenin floristik çeşitliliğini artırmıştır. Burada 1000’den fazla bitki türü yetişmektedir.

Munzur Vadisi’nin florasında öne çıkan bitkiler arasında tek diş sarımsak, ölmez çiçek, ayıgülü, sakayık, çaşır mantarı, solucan otu, alı gelin, yabani haşhaş, kar sümbülü, çiğdem, mor nevruz, ışkın ve nergis çiçeği gibi endemik türler bulunmaktadır. Bu zengin flora, balın aroma, renk ve kıvam özelliklerini doğrudan etkilemektedir.

Munzur Balının Özellikleri

Munzur Balı, Anadolu arısı (Apis mellifera anatoliaca) kolonileri tarafından üretilen, sarımtırak ve haki renge sahip çiçek balıdır. Hem süzme hem de petekli bal olarak piyasaya sunulur.

Fiziksel Özellikler:

Kimyasal Özellikler:

Bu değerler, Munzur Balı’nın hem doğallığını hem de besin değerini ortaya koymaktadır.

Munzur Balı(AA)

Üretim Yöntemi

Munzur Balı üretimi, Tunceli’nin Munzur Vadisi’ne yerleştirilen kovanlarda yapılmaktadır. Arıcılık faaliyetleri sabit arıcılık şeklinde yürütülür ve koloni sağlığı titizlikle korunur.

• Kışlatma: Kovanlar Tunceli Valiliği’nin belirlediği alanlarda kışlatılır. Kapalı kışlaklarda nem, sıcaklık ve ses izolasyonu sağlanır.
• Zararlı Mücadelesi: Varroa mücadelesi yılda iki kez, ilkbahar ve sonbaharda yapılır.
• İlkbahar Bakımı: Koloni sağlığı, ana arı durumu, besin miktarı ve temizlik kontrolleri yapılır.
• Bal Akım Dönemi: Nisan–ekim ayları arasında gerçekleşir, bu dönemde kesinlikle ilaçlama yapılmaz.
• Hasat: Ağustos–ekim aylarında, peteklerin en az 2/3’ü sırlanınca yapılır. Erken hasattan kaçınılır.
• Süzme ve Depolama: Bal, dinlendirilerek homojen ve parlak görünüm kazanır; cam kavanoz, teneke gibi gıda temasına uygun ambalajlarda saklanır.

Denetim Mekanizması

Denetimler, Tunceli İl Tarım ve Orman Müdürlüğü koordinasyonunda, Tunceli Arı Yetiştiricileri Birliği temsilcilerinin de katılımıyla yılda en az bir kez düzenli olarak yapılmaktadır.

Denetimler;

• Arılıkların uygunluğu
• Kovan yerleşimleri
• Üretim metotları
• Hasat ve depolama süreçleri
• Türk Gıda Kodeksi’ne uygunluk açısından gerçekleştirilir. Gerekli durumlarda numuneler alınarak kimyasal analizler yapılır.

Munzur Balı, yüksek rakım, endemik flora ve izole ekosistem koşullarının ürünü olarak Tunceli’nin önemli bir tarımsal değeridir. Coğrafi işaret tescili ile birlikte ürünün marka değeri yükselmiş, üretim ve pazarlama süreçlerinde kalite standartları güvence altına alınmıştır.

Tunceli Valisi Bülent Tekbıyıkoğlu, tescil sürecinde yaptığı açıklamada, “Munzur Balı’nın üretiminde ve pazarlanmasında kalite standartlarının korunması ve geliştirilmesi için gayret gösteren herkesi tebrik ediyorum.” diyerek bu başarının önemini vurgulamıştır.

Munzur Balı, hem ekonomik katma değer yaratmakta hem de Tunceli’nin doğal ve kültürel mirasını ulusal ve uluslararası ölçekte tanıtmaktadır.