Nizar Muhammed Said Amidi, uzun yıllar cumhurbaşkanlığı bünyesinde danışmanlık yapmış ve daha önce çevre bakanı olarak görev üstlenmiş, 2026 yılında Irak Parlamentosu tarafından cumhurbaşkanı seçilmiş Iraklı siyasetçidir.

Erken Yaşamı ve Eğitimi

Nizar Amidi, 6 Şubat 1968 tarihinde Irak’ın Duhok vilayetine bağlı Amedi kasabasında doğmuştur. Yükseköğrenimini Musul Üniversitesi’nde makine mühendisliği alanında tamamlamıştır. Yaşamı ve kariyeri, Irak’ın kuzeyindeki Kürt bölgeleri ile başkent Bağdat arasında şekillenmiş olup bu durum kendisini farklı siyasi ve coğrafi merkezler arasında deneyim kazanmış bir figür haline getirmiştir.

Arapça ve Kürtçe dillerine hâkim olan Amidi, dört çocuk babasıdır. Bu çok yönlü dil ve bölgesel deneyim, kendisinin Irak siyasetinde farklı güç merkezleri arasında iletişim kurabilen bir aktör olarak değerlendirilmesine yol açmıştır.

Siyasi Kariyerinin Başlangıcı

Amidi’nin siyasi kariyeri 1993 yılında Kürdistan Yurtseverler Birliği bünyesinde başlamıştır. 1993-2003 yılları arasında partinin genel sekreterlik ofisinde görev yapmıştır. Daha sonraki süreçte parti içinde yükselerek siyasi büro üyeliğine kadar ilerlemiş ve 2024 yılında partinin Bağdat ofisinin başına getirilmiştir.

Siyasi çizgisi, Irak’ın etnik ve mezhepsel çeşitliliğini dikkate alan yaklaşımıyla tanınan eski Cumhurbaşkanı Celal Talabani’nin çizgisine yakın bir hat olarak değerlendirilmiştir.

Cumhurbaşkanlığı Bünyesindeki Görevleri

Amidi, 2005-2022 yılları arasında Irak Cumhurbaşkanlığı bünyesinde görev yapmıştır. Bu süreçte Celal Talabani, Fuad Masum ve Berhem Salih dönemlerinde anayasal danışman olarak çalışmıştır. Bağdat’taki Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda yürüttüğü görevler kapsamında anayasal krizlerin yönetimi, cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin hazırlanması ve siyasi aktörler arasında uzlaşı sağlanması gibi alanlarda aktif rol üstlenmiştir.

Bu görevleri sırasında, Irak merkezi hükümeti ile Kürdistan Bölgesel Yönetimi arasındaki ilişkilerin yönetimi gibi hassas konularda deneyim kazanmıştır. Yaklaşık yirmi yıla yayılan bu süreçte, kamuoyunda daha çok perde arkasında çalışan bir uzlaşı sağlayıcı olarak tanımlanmıştır.

Çevre Bakanlığı Dönemi

2022 yılında Başbakan Muhammed Şiya es-Sudani hükümetinde çevre bakanı olarak görev almıştır. Bu dönemde, çevre politikalarının ulusal güvenlik boyutuyla ele alınmasına yönelik bir yaklaşım benimsemiştir. Özellikle su kıtlığı ve iklim değişikliği konularını ön plana çıkarmış ve Irak’ı uluslararası platformlarda temsil etmiştir.

Çevre bakanlığı görevi, genellikle ikincil önemde bir alan olarak değerlendirilmesine rağmen, bu dönemde çevresel sorunların daha geniş bir politik gündem içinde ele alınmasına katkı sağlamıştır.

Cumhurbaşkanlığına Seçilmesi

Nizar Amidi, 2026 yılında Irak Parlamentosu’nda gerçekleştirilen oylama sonucunda cumhurbaşkanı seçilmiştir. İkinci tur oylamada 227 oy alarak rakibi Muthanna Amin’i geride bırakmıştır. Bu seçim, Irak’taki iki büyük Kürt siyasi parti arasında yaşanan anlaşmazlıklar nedeniyle ertelenen oturumların ardından gerçekleştirilmiştir.

Irak’taki güç paylaşımı sistemine göre cumhurbaşkanlığı görevi Kürt bir siyasetçiye tahsis edilmekte olup, başbakanlık Şii Araplara, meclis başkanlığı ise Sünni Araplara verilmektedir. Anayasal çerçeveye göre cumhurbaşkanı, seçilmesinden itibaren 15 gün içinde parlamentodaki en büyük bloğun adayına hükümeti kurma görevini vermekle yükümlüdür.

Siyasi Profili ve Rolü

Amidi’nin siyasi kariyeri, kamuoyuna yönelik söylemlerden ziyade uzlaşı ve denge kurma üzerine inşa edilmiştir. Uzun yıllar boyunca anayasal krizler, siyasi tıkanıklıklar ve farklı siyasi aktörler arasındaki anlaşmazlıkların yönetilmesinde görev almıştır.