Omar Abdulkadir Artan (d. 1992, Somali), uluslararası organizasyonlarda görev yapan Somalili profesyonel futbol hakemidir. 2018 yılından bu yana uluslararası FIFA kokartı taşımakta olan Artan, Afrika Futbol Konfederasyonu (CAF) tarafından 2025 yılında Yılın Erkek Hakemi seçilmiştir. Kariyeri boyunca Afrika Uluslar Kupası (AFCON) ve CAF Şampiyonlar Ligi finali gibi prestijli turnuvalarda maç yöneterek Somali futbol tarihinde bu seviyede görev alan ilk hakem olma unvanını elde etmiştir. Artan, ABD, Kanada ve Meksika'nın ortaklaşa ev sahipliği yaptığı 2026 FIFA Dünya Kupası'nda görev almak üzere seçilmiş, ancak Amerika Birleşik Devletleri yetkilileri tarafından ülkeye girişi engellendiği için turnuvada yer alamamıştır.

Omar Abdulkadir Artan, Somali'nin başkenti Mogadişu'da dünyaya gelmiş ve büyümüştür. Çocukluğu ve gençliği, ülkesindeki iç savaş dönemi, istikrarsızlık ve sınırlı spor altyapısı gibi zorlu koşullar altında geçmiştir. Spora olan ilgisi doğrultusunda futbol hakemliğine yönelmiş ve uluslararası arenaya çıkmadan önce Somali ulusal futbol ligi şampiyonalarında düzenli olarak görev almıştır. Güvenlik ortamının iyileşmesiyle birlikte FIFA'nın Somali'deki hakemlere yönelik yeniden başlattığı eğitim programlarından faydalanarak yeteneklerini geliştirme fırsatı bulmuştur.

Artan, gösterdiği gelişim sonucunda 2018 yılında FIFA uluslararası hakemler listesine dahil edilmiştir. Afrika futbol sahnesindeki yükselişi 2020 yılında CAF maçlarında görev almaya başlamasıyla hız kazanmıştır. Keskin karar verme yeteneği ve sahadaki otoriter duruşu sayesinde kısa sürede Afrika'nın gelecek vadeden en yetenekli hakemleri arasında gösterilmiştir.

Uluslararası düzeydeki ilk büyük deneyimlerinden birini, 2023 yılında Cezayir'de düzenlenen Afrika Uluslar Kupası (AFCON) finallerinde yaşayarak bu organizasyonda görev almıştır. 2024 yılında Fildişi Sahili'nde düzenlenen Afrika Uluslar Kupası'nda maç yönetmesiyle kıtanın bu en büyük ulusal turnuvasında düdük çalan ilk Somalili hakem olarak tarihe geçmiştir. Bu turnuvada özellikle Namibya'nın Tunus'u 88. dakikada Deon Hotto'nun kafa golüyle 1-0 mağlup ettiği E Grubu açılış maçındaki adil ve akıcı yönetimiyle dikkat çekmiş; bu müsabakada Kenyalı hakemler Gilbert Cheruiyot ve Stephen Yiembe kendisine yardımcı hakem olarak eşlik etmiştir. Artan, aynı turnuvada Moritanya'nın Cezayir karşısında aldığı tarihi galibiyette de düdük çalmıştır.

Kıta futbolundaki başarısı, kulüpler düzeyinde de tarihi bir görevle taçlanmıştır. 1 Haziran 2025 tarihinde Mısır temsilcisi Pyramids FC ile Güney Afrika ekibi Mamelodi Sundowns arasında Kahire'de oynanan CAF Şampiyonlar Ligi finalinin rövanş mücadelesini yönetmiştir. Bu görevle birlikte, Afrika'nın bir numaralı kulüp futbolu finalini yöneten ilk Somalili hakem olmuştur.

Bu başarılarının ardından, 27 Eylül - 19 Ekim 2025 tarihleri arasında Şili'de düzenlenen FIFA 20 Yaş Altı (U-20) Dünya Kupası için Afrika kıtasından seçilen üç orta hakemden biri (Faslı Jalal Jayed ve Cezayirli Youcef Gamouh ile birlikte) olarak görevlendirilmiş; aynı zamanda Sahra Altı Afrika'yı temsil eden tek hakem olmuştur.

Omar Abdulkadir Artan'ın uluslararası düzeydeki istikrarlı ve başarılı performansı, Afrika futbolunun yönetim organı olan CAF tarafından ödüllendirilmiştir. 2025 yılında Fas'ın başkenti Rabat'ta düzenlenen CAF Ödülleri'nde "Yılın Erkek Hakemi" (Afrika'nın En İyi Hakemi) unvanına layık görülmüştür.

Başarıları kendi ülkesinde de büyük yankı uyandırmıştır. Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, Nisan 2026'da yaptığı resmi bir açıklamada Artan'ın profesyonelliğini ve dürüstlüğünü överek, onu "yeni nesil Somalililer için bir ilham sembolü" olarak nitelendirmiştir. Uluslararası spor camiasında ve Somali Spor Bakanlığı yetkililerince, Afrika'nın en saygıdeğer hakemlerinden biri olarak kabul edilmektedir.

Uluslararası alandaki yükselişinin bir sonucu olarak Artan, ABD, Kanada ve Meksika'nın ortak ev sahipliğinde düzenlenen 2026 FIFA Dünya Kupası'nda görev alacak 52 orta hakemden biri olarak FIFA tarafından resmi olarak seçilmiştir. Bu seçilme ile Dünya Kupası tarihinde maç yöneten ilk Somalili hakem olması planlanmıştır. Turnuvaya katılacak hakemler için FIFA'nın Hakem Kurulu Başkanı Pierluigi Collina tarafından ABD'nin Miami kentinde zorunlu bir eğitim, hazırlık ve güvenlik kampı organize edilmiştir.

^{ABD'ye girişi reddedilen Somalili hakem Artan, İstanbul'dan ülkesine döndü (AA)}

Turnuva öncesi hazırlıklar kapsamında Artan, Kenya'nın başkenti Nairobi'deki Somali Büyükelçiliği tarafından kendisine sağlanan diplomatik pasaport ve geçerli bir ABD çalışma vizesi ile seyahatine başlamıştır. Türkiye üzerinden transit geçiş yaparak 6 Haziran 2026 Cumartesi günü Miami Uluslararası Havalimanı'na ulaşmıştır. Ancak havalimanına varışında ABD Gümrük ve Sınır Muhafaza (CBP) yetkilileri tarafından rutin işlemin bir parçası olan ek incelemeye alınmıştır.

Yaklaşık 11 saat süren bu inceleme ve mülakat sırasında kendisine ABD'ye geliş amacı, Somali'deki politik durum ve Somali'nin bazı bölgelerini kontrol eden silahlı örgüt Eş-Şebab hakkında sorular yöneltilmiştir. Mülakatın ardından ayrı bir nezarethanede tutulan Artan, CBP tarafından "güvenlik taraması endişeleri" (vetting concerns) gerekçe gösterilerek ülkeye "kabul edilemez" (inadmissible) bulunmuş ve girişine izin verilmemiştir. Ertesi gün (Pazar) bir uçağa bindirilerek transit geçiş yaptığı İstanbul'a (Türkiye) geri gönderilmiştir. ABD yetkililerinin bu kararında, Başkan Donald Trump yönetiminin 2025 yılında yeniden yürürlüğe koyduğu ve Somali dahil çeşitli ülkeleri kapsayan kapsamlı seyahat yasağının doğrudan etkili olduğu belirtilmiştir.

Bu gelişme üzerine FIFA, ev sahibi ülkenin göçmenlik süreçlerine ve vize kararlarına müdahale edemeyeceğini, bu yetkinin tamamen ev sahibi hükümete ait olduğunu açıklayarak Artan'ın turnuvada görev alamayacağını doğrulamıştır. Miami'deki eğitim kampına fiziksel katılımın tüm yetkililer için zorunlu olması nedeniyle, Artan'ın sadece Kanada veya Meksika'da oynanacak maçlarda görevlendirilmesi gibi bir alternatif de uygulanamamıştır.

^{Omar Abdulkadir Artan (AA)}

Bu engelleme, spor dünyasında geniş yankı uyandırmış ve tepki çekmiştir. Somali Futbol Federasyonu durumu resmi olarak FIFA'ya bildirerek acil açıklama talep etmiştir. Somali Gençlik ve Spor Bakanlığı kıdemli danışmanı Ciise Aden Abshir, Artan'ın engellenmesinin sadece kişisel bir mağduriyet yaratmadığını, aynı zamanda futbolun adalet, liyakat ve fair-play ilkelerine de zarar verdiğini ifade etmiştir. Eski İngiliz milli futbolcu ve yorumcu Ian Wright, bu durumu ve turnuva etrafında yaşanan diğer organizasyon sorunlarını sert bir dille eleştirerek süreci bir "kaos Dünya Kupası" olarak tanımlamıştır. Beyaz Saray Dünya Kupası Görev Gücü Başkanı Andrew Giuliani ise kararı savunarak, sınır kontrol görevlilerinin doğru bir adım attığını belirtmiştir.

Omar Abdulkadir Artan, geri gönderilmesinin ardından New York Times'a ve Reuters'a yaptığı açıklamalarda, kariyerinin en büyük hayalinin elinden alınması nedeniyle derin bir hayal kırıklığı yaşadığını belirtmiştir. Sahip olduğu tüm yasal belgelere rağmen politik nedenlerle böyle bir durumla karşılaştığına inandığını ifade etmiş, ancak FIFA ve CAF yetkililerine verdikleri destekten ötürü teşekkür ederek mesleki standartlarını korumaya ve gelecekteki görevlerine odaklanmaya devam edeceğini vurgulamıştır

2026 FIFA Dünya Kupası öncesinde ABD'ye girişine izin verilmemesi nedeniyle uluslararası kamuoyunda gündeme gelen Omar Abdulkadir Artan, aynı yıl UEFA tarafından önemli bir göreve atandı. Avrupa futbolunun sezon açılış organizasyonlarından biri olan 2026 UEFA Süper Kupa karşılaşmasında görev yapmak üzere görevlendirilen Artan, UEFA Şampiyonlar Ligi şampiyonu Paris Saint-Germain ile UEFA Avrupa Ligi şampiyonu Aston Villa arasında 12 Ağustos 2026 tarihinde Avusturya'nın Salzburg kentinde oynanacak müsabakanın hakemi olarak belirlendi. Bu atama, Artan'ın uluslararası düzeydeki hakemlik kariyerindeki en önemli görevlerden biri olarak kayda geçti. Daha önce Afrika Futbol Konfederasyonu tarafından 2025 yılının hakemi seçilen Somalili hakem, böylece UEFA organizasyonlarında da üst düzey bir final müsabakasında görev alma fırsatı elde etmiş oldu.