Ömer Uluç

Ömer Uluç, Türk resim ve heykel sanatçısıdır. 1931 yılında İstanbul’da doğdu. Sanat yaşamı boyunca resim, desen, kolaj, heykel ve yerleştirme alanlarında üretim yaptı; iki ve üç boyutlu çalışmalarında farklı malzemeleri bir arada kullandı. Sanat yaşamı elli yılı aşkın bir süreye yayıldı. 28 Ocak 2010 Perşembe günü İstanbul’da hayatını kaybetti.

Eğitimi

1949–1953 yılları arasında İstanbul Robert Kolej’de öğrenim gördü. Bu dönemde resimle ilgilenmeye başladı ve Nuri İyem’in atölyesinde çalıştı.

1953–1957 yılları arasında ABD’de Boston ve New York’ta mühendislik eğitimi aldı. Mühendislik öğrenimi sırasında ve sonrasında resim çalışmalarını sürdürdü; bu yıllarda özellikle soyut resim alanında üretimler yaptı.

Sanat Hayatına Girişi

1953 yılında Nuri İyem’in öncülüğünde bir araya gelen ve Tavanarası Ressamları olarak adlandırılan grubun içinde yer aldı. Bu grup, Akademi merkezli sanat anlayışına karşı çıkarak resim çalışmalarını Akademi dışında sürdürdü. Bu ortam yeni sanatın soyut ve özgün olması gerektiğini savunmuştur. Uluç’un bu dönemdeki ilk çalışmaları figüratif nitelikler taşımakla birlikte aynı yıllarda soyut dışavurumcu eğilimler de görülmüştür.^【1】 

1950’li Yıllar: Soyut Resim

1953–1957 yılları arasında ABD’de bulunduğu süre boyunca mühendislik eğitiminin yanı sıra resim çalışmalarına devam etti. Bu yıllarda soyut resim üretimini sürdürdü.^【2】 1955 yılında Boston’da ilk kişisel sergisini açtı.^【3】

1960’lı Yıllar: Özgün Sanat Arayışları

1960’lı yıllarda özgün bir sanat dili arayışına giren Ömer Uluç, rengi düz renkli yüzeyler üzerinde hareketli lekeler oluşturarak kullanmaya başladı. Bu dönemde gerçekleştirdiği çalışmalarını 1965’ten sonra “Armalar” adı altında topladı. Soyut resim yapmayı sürdürürken sarmal renk demetleriyle form denemeleri gerçekleştirdi. Bu denemeler zamanla figüratif yapılara dönüştü.^【4】 

1970’li Yıllar: ABD ve Afrika Dönemi

1971–1972 yıllarında ABD’de yaşayan sanatçı, 1973–1977 yılları arasında Batı Afrika’da Nijerya’da bulundu. Bu yıllarda ürettiği Ana Çocuk (1974), Afrika’da Doğdu (1975) ve Bebek İkon (1978) adlı çalışmalarında mavi, kırmızı ve gri-kahverengi tonlardan oluşan, Afrika tiplerini çağrıştıran figürler yer aldı. Figürler fonu kaplayacak ölçüde büyütülerek ele alındı.^【5】 

1980’li Yıllar: Resimde Dönüşüm ve Paris'e Yerleşme

1980’li yıllarda Ömer Uluç’un resimlerinde kullandığı renk yumaklarında bir açılma gözlendi. Fonda serbest çizgilerle yapılan renkli uygulamalar öne çıktı. Bu dönemde gerçekleştirdiği çıplak figür çalışmalarında renk yumaklarının çözülerek serbest eğrisel çizgilere dönüştüğü gözlenmiştir. 1983 yılında Paris’e yerleşti. Bu dönemde yaptığı Büyükada’da Kargalar (1984), Boğazdan Geçen Sovyet Tankeri (1984) ve Buzlu Sularda Denizaltı (1985) adlı resimlerinde İstanbul’a ilişkin imgeler yer aldı.^【6】 

1987-1990’lar: Çok Parçalı Tuvaller

1987 yılında I. Uluslararası İstanbul Bienali kapsamında Mimar Sinan Hamamı için çok parçalı tuvaller tasarladı. Yaklaşık 1988’den itibaren kalınlaşan fırça darbeleriyle çalışmaya başladı ve aynı imgeyi tekrar ederek iki ya da daha fazla tuvali birbirini tamamlar biçimde kurguladı. 1990’lı yılların başından itibaren çok parçalı tuvallerinden gelişen ve "çıkmalı resimler" olarak adlandırılan çalışmalar üretti. Bu çalışmalarda kolaj tekniğinden yararlanarak imgeleri tuval sınırlarının dışına taşıdı.^【7】 

Heykel, Yerleştirme ve Üç Boyutlu Çalışmalar

1990’ların sonlarından itibaren resimlerinde kullandığı sarmal renk yumaklarını üç boyutlu forma dönüştürerek heykeller üretmeye başladı. İlk olarak halat, daha sonra plastik ve sanayi hortumu kullandı.^【8】 

Bu heykelleri Ölüm Duvarı (1999) ve Yola Bakan Köpek (2001) gibi çalışmalarında büyük boyutlu resimlerin önünde ya da mekân içinde serbest yerleştirmeler olarak kullandı. Pleksiglas, akrilik, polyester gibi malzemeleri de çalışmalarına ekleyerek üç boyutlu işler üretti. Sanayi hortumundan yaptığı heykellerine Ay Tavşanı (1999) ve Prens (2000) adlarını verdi. 1990’ların sonlarından itibaren ve 2000’ler boyunca resim yüzeylerinde heykelleriyle örtüşen dokular kullandı.^【9】 

Eserleri ve Sergileri

Ömer Uluç, yaşamı boyunca İstanbul, Paris, ABD, Meksika ve Nijerya gibi farklı coğrafyalarda bulundu. 1982’den 2010 yılındaki vefatına kadar Paris ve İstanbul arasında yaşadı.

Kişisel sergilerini Yapı Kredi Kâzım Taşkent Sanat Galerisi (İstanbul, 1997, 1999, 2003), Galerie Montenay (Paris, 1998), Atatürk Kültür Merkezi (İstanbul, 2002) ve Art of This Century Sanat Galerisi’nde (New York, 2004) açtı. FIAC (Paris), Basel Sanat Fuarı (Basel) ve Arco Sanat Fuarı’na (Madrid) katıldı.^【10】 

Ömer Uluç’un eserleri çeşitli müze koleksiyonlarında yer almaktadır. Ankara Resim ve Heykel Müzesi koleksiyonunda İki Fotomodel (1984), İzmir Resim ve Heykel Müzesi koleksiyonunda ise Figür ve Çıplak adlı eserleri bulunmaktadır.^【11】 

Ölümü

Ömer Uluç, 28 Ocak 2010 Perşembe günü sabaha karşı İstanbul’da hayatını kaybetti. Sanat yaşamı elli yılı aşkın bir süreye yayılan Uluç, 20. yüzyılın ikinci yarısı ile 21. yüzyılın başında Türkiye’de ve uluslararası sanat ortamında üretim yapan sanatçılar arasında yer aldı.