Köken

Türkçe “kendi” anlamındaki öz sözcüğüne Yeni Türkçe yapım eki olan +el ekinin getirilmesiyle türetilmiştir.

Kullanım Alanları

• Günlük dil: “Özel hayat”, “özel konuşma”, “özel eşya” gibi kullanımlarda kişisel alanı ve mahremiyeti ifade eder.
• Hukuk: “Özel mülkiyet”, “özel hukuk”, “özel teşebbüs” gibi terimlerde kamusal olanla zıttık kuran bir anlam taşır.
• Eğitim ve medya: Devlet kontrolünde olmayan kurumlar için kullanılır; “özel okul”, “özel televizyon” gibi.
• Ticaret: Bireylerin kurduğu işletmeler, “özel şirket” veya “özel sektör” başlıklarıyla kamu kuruluşlarının karşıtı olarak tanımlanır.
• Psikoloji ve sosyoloji: “Özel alan”, “özel yaşam” gibi kavramlarla bireyin toplumsal baskıdan ve müdahaleden arındırılmış alanı tariflenir.
• Edebiyat: Anlatımda karakterlerin duygu ve düşünce dünyasının mahrem yönlerini vurgulamak için “özel bir anlamı vardı” gibi kullanımlara yer verilir.