Pablo Ruiz Picasso, 1881'de İspanya'nın Málaga kentinde doğmuş; ressam, heykeltıraş, baskıcı, seramikçi, sahne tasarımcısı, şair ve oyun yazarı olarak etkinlik gösteren İspanyol sanatçıdır. Hayatının büyük bölümünü Fransa'da geçiren Picasso, Georges Braque ile birlikte Kübist hareketin kurucu ortağı olarak tanınmakta; yapılandırılmış heykel ile kolajın icadıyla da anılmaktadır. 20.000'i aşkın eserden oluşan üretimiyle 20. yüzyıl sanatının belirleyici isimlerinden biri olarak değerlendirilmektedir.^【1】

Pablo Ruiz Picasso, 1881 yılında İspanya'nın Endülüs bölgesindeki Málaga kentinde José Ruiz Blasco ve Maria Picasso'nun çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası Málaga Güzel Sanatlar Okulu'nda çizim dersleri veriyor, şehrin belediye müzesinin küratörlüğünü üstleniyor ve kendi resimlerini de satıyordu. Annesi Dona Maria bir ev hanımıydı. Picasso, sanatçı adı olarak annesinin soyadını benimsedi; İspanya'da alışılmadık olan çift S harfi ailenin Ceneviz kökenlerini yansıtmaktadır. Pablo'nun Dolores ("Lola", d. 1884) ve Conception ("Conchita", d. 1887) adında iki kız kardeşi vardı.^【2】

Babası küçük yaşlardan itibaren oğlunu sanata yönlendirdi; Picasso düzenli olarak onunla birlikte müzeye gider ve babasının çalışmasını izlerdi. Annesinin aktardığına göre Picasso'nun ilk söylediği kelime, kurşun kalemin kısaltılmış biçimi olan "piz"dir. Picasso okula uyum sağlayamamış, sınıftaki zamanını kağıttan figürler çizerek geçirmiştir. Sekiz yaşında boğa güreşini konu alan ilk yağlıboya çalışmasını "Küçük Sarı Picador" adıyla tamamladı; boğa güreşine olan ilginin babasından aktarıldığı bilinmektedir.^【3】

1891'de babasının La Coruña'ya atanmasıyla aile bu kente taşındı. On üç yaşında iken küçük kız kardeşi Conchita difteriden hayatını kaybetti. Picasso bu olayı dönemin arkadaşı Françoise Gilot'a onlarca yıl sonra aktarmış; kız kardeşi iyileşebilseydi resim yapmayı bırakmayı dilediğini belirtmiştir.^【4】

^{Pablo Ruiz Picasso 1903. (}The Art Story⁾

Picasso, La Coruña'daki Güzel Sanatlar Okulu'nda 1892'den itibaren klasik eğitimini sürdürdü; pastel ve kalem gibi yeni medyaları denedi. Bu dönemde güvercinler, eller ve kız kardeşi Lola gibi yinelenen temalar belirginleşti; "La Coruña" ve "Azul y Blanco" adlı küçük illüstrasyon gazeteleri hazırladı.^【5】

Babasının Barselona'daki La Lonja Güzel Sanatlar Okulu'na profesör olarak atanmasının ardından eğitimini bu kurumda sürdürdü. 1897'de Madrid'e giderek buradaki sanat okullarına kısa bir süre devam etti; Prado Müzesi'ndeki İspanyol Eski Ustalarını bu ziyarette yakından inceleme fırsatı buldu.^【6】

Barselona, Picasso'nun sanatçı kimliğini olgunlaştırdığı ilk önemli mekân oldu. Bohemler, anarşistler ve modernistlerin uğrak yeri olan Els Quatre Gats (Dört Kedi) kafesine sık sık gitti; burada Art Nouveau, Sembolizm ve dönemin önemli sanatçılarının yapıtlarıyla tanıştı. İlerleyen yıllarda sadık sekreteri olacak Jaime Sabartés ile de bu ortamda karşılaştı.^【7】

1904'te Paris'e yerleşerek sanatçılar mahallesi Bateau-Lavoir'a taşındı; şair Guillaume Apollinaire (1880–1918) ve yazar Max Jacob (1876–1944) ile birlikte bir çevre oluşturdu. Amerikalı kardeşler Gertrude (1874–1946) ve Leo (1872–1947) Stein önemli hamileri arasına girdi; 27, rue des Fleurus'deki cumartesi salonları modern sanat ve düşüncenin bir buluşma noktası işlevi gördü.^【8】

1907'de Georges Braque (1882–1963) ile tanışmasının ardından modern sanat tarihinin dikkat çekici işbirliklerinden biri başladı. Picasso bu ilişkiyi "birlikte ipli iki dağcı" olarak tanımlamış; ikili her gün birbirini ziyaret ederek Kübizmin temel ilkelerini birlikte formüle etmiştir. Biyograf Alex Danchev'e göre bu dönem, Picasso'nun tüm kariyerinin en konsantre ve verimli süreciydi. 1916 civarında Jean Cocteau ile tanışması yeni bir yönelim getirdi; onun aracılığıyla Sergei Diaghilev ile bağlantı kurarak Ballets Russes için set tasarımları üretmeye başladı. 1920'lerin sonunda ise heykeltıraş Julio González ile işbirliğine girdi; bu ortaklık sonraki kuşaklar üzerinde kalıcı iz bırakan kaynaklı metal heykellerle sonuçlandı.^【9】

^{Les Demoiselles d'Avignon 1907 (}Flickr⁾

Londra, Venedik ve Paris'te büyük sergiler düzenlendi; 1951'de Tokyo'da, 1953'te Lyon, Roma, Milan ve São Paulo'da kapsamlı retrospektifler gerçekleştirildi. 1957'de New York'taki Museum of Modern Art'ta açılan retrospektif ilk ay 100.000'i aşkın ziyaretçi çekti ve Picasso'nun Amerika, Avrupa ile Japonya'daki müzeler ve özel koleksiyoncular arasındaki konumunu pekiştirdi. MoMA'nın 1930'daki açılış sergisinde on beş Picasso tablosu yer aldı; Alfred Barr'ın Kübizm ve Soyut Sanat (1936) ile Fantastik Sanat, Dada, Sürrealizm (1936–37) sergileri de Picasso yapıtlarına geniş yer verdi. Sanatçının bu müzeyle olan güçlü ilişkisi nedeniyle MoMA zaman zaman "Pablo'nun inşa ettiği ev" olarak anılmıştır.^【10】

Picasso, Georges Braque ile birlikte Kübizmin kurucu ortağı olarak kabul edilmekte; yapılandırılmış heykel ile kolajın icadı da sanat tarihine kazandırdığı başlıca teknik yenilikler arasında gösterilmektedir (Dalí Müzesi Kütüphanesi). Analitik Kübizmde (1910–12) üç boyutlu formların iki boyutlu düzlemde parçalanması, Sentetik Kübizmde (1912–14) ise kolaj tekniği ve papier collé yöntemi Braque ile birlikte geliştirildi; gazete kesimleri, renkli kâğıtlar ve kumaş parçaları tuval üzerine yapıştırıldı, trompe-l'œil etkileriyle gerçek nesne yanılsaması yaratıldı. Ürettiği kostüm ve tiyatro tasarımları, heykeller, seramikler, baskılar ve kamu komisyonları sanatsal pratiğin kapsamını genişletti.^【11】

^{Yaşlı Gitarist (}flickr⁾

Picasso'nun üretimi 20.000'i aşkın resim, baskı, çizim, heykel, seramik, tiyatro seti ve kostümü kapsamaktadır. Mavi Dönem (1901–1904) eserlerinden Kör Adamın Yemeği, yoksulluk, yalnızlık ve çaresizliği kasvetli mavi tonlarla yansıtır; El Greco'nun uzatılmış figür anlayışının etkisi belirgindir. Gül Dönemi'nde (1904–1906) ise Lapin Agile'de Picasso kendi görüntüsünü harlequin figürü olarak yansıtmış, canlı kırmızı tonlarını benimsemiştir; Top Üzerinde Akrobat da bu dönemin eserleri arasındadır.^【12】

Afrika'dan Etkilenen Dönem'in (1907–1909) başyapıtı Les Demoiselles d'Avignon (Museum of Modern Art, New York), Kübizmin başlangıç evrelerini müjdeleyen yapıt olarak değerlendirilmektedir. Figür düzenlemesinde Cézanne'ın yıkanan figür kompozisyonları referans alınmış, köşeli düzlemler ve belirgin konturlar yoluyla plastik bir doluluk elde edilmiştir. Analitik Kübizm döneminden Rum Şişesiyle Natürmort ve Sentetik Kübizm döneminden Masada Şişe ve Şarap Kadehi bu evrelerin temel eserleri arasında yer alır.^【13】

Neoklasik Dönem'de (1920'ler) Beyaz Kadın anneliği konu alan figürlerle bu dönemi temsil ederken Sürrealizm Dönemi'nde (1920'lerin ortası) Deniz Kenarında Ayakta Duran Çıplak klasik duruşu biçim bozumuyla buluşturur. İspanya İç Savaşı döneminin en önemli yapıtı Guernica (Reina Sofía Ulusal Müzesi, Madrid), gri tonlamalardan oluşan dev bir duvar resmi olarak savaş karşıtı sembolizmi yoğun biçimde dile getirir; 1937 Paris Exposition Universelle'deki İspanya Pavyonu'na katkı olarak üretilmiştir.^【14】

Geç dönemde Faun ve Yıldızlar mitolojik temalara dönüşü simgeler; Poussin, Velázquez, Le Nain, Rembrandt ve Manet gibi büyük ustaların imza eserlerine yapılan yorumlar son on yıllarının ayırt edici projelerini oluşturur.^【15】

^{Guernica 1937 (}Flickr⁾

Picasso küçük yaşlardan itibaren güvercinlere ve boğa güreşine ilgi duymuş; ilk yağlıboya çalışmasının konusu da bir picador olmuştur. Mitoloji de süregelen bir ilgi alanı olmuş; centaurlar, minotaurlar, nymphalar ve faunlar çalışmalarında yinelenen imgeler olarak karşımıza çıkmaktadır. Bale de ilgi alanları arasındadır; Ballets Russes için gerçekleştirdiği sahne tasarımı projeleri bu ilginin somut bir yansıması olarak değerlendirilebilir.^【16】

Picasso'nun üslubunu biçimlendiren başlıca kaynaklar arasında El Greco'nun uzun ve çarpıtılmış figürleri, Sembolizmin karanlık temaları ve Art Nouveau'nun kıvrımlı çizgileri yer almaktadır. Cézanne'ın yıkanan figür kompozisyonları, eski İber heykeli ile Afrika ve Okyanusya sanatının biçim anlayışı da belirleyici referanslar olmuştur. Casagemas'ın intiharı ve kız kardeşinin ölümü gibi kişisel kayıplar, üslup evrelerinin doğrudan tetikleyicileri arasında gösterilmektedir.^【17】

Poussin, Velázquez, Le Nain, Rembrandt ve Édouard Manet gibi saantçılar son dönem üretimini besleyen temel kaynaklar olmuştur.^【18】

Picasso iki kez evlenmiştir. Dansçı Olga Khokhlova ile olan ilk evliliği, dansa ve tiyatro tasarımına yoğunlaştığı dönemi kapsamaktadır. 1961'de Jacqueline Roque (1927–1986) ile evlenen Picasso o sırada yetmiş dokuz yaşındaydı. İlk oğlu Paulo 1921'de dünyaya gelmiş; sanatçının Claude, Paloma, Maia ve Paulo adında dört çocuğu olmuştur.^【19】

1950'ler ve 1960'lar boyunca Poussin, Velázquez ve El Greco gibi büyük ustaların eserlerine kendi yorumunu getirdi. Bu dönemde ağırlıklı olarak portreye yönelen çalışmalarının paleti neredeyse renk tonu düzeyine inmiştir; eleştirmenler bu yapıtları başlangıçta önceki dönem eserlerinin gerisinde değerlendirmiş, son yıllarda ise daha olumlu karşılamıştır. Fransa'nın güneyinde yaşarken resim yapmayı, seramik üretmeyi ve baskı tekniklerini denemeyi sürdürdü; ileri yaşlarında da üretkenliğini koruyarak büyük bir kişisel servet ve seçkin bir koleksiyon biriktirmiştir.^【20】

Pablo Picasso, 1973 yılında Fransa'nın güneyinde kalp krizinden hayatını kaybetti.^【21】

Picasso'nun etkisi, hayatının farklı dönemlerini kendi başlarına kalıcı kılan bir derinlik ve genişliğe sahiptir. İlk Sembolist yapıtları ikonik olmayı sürdürürken öncü Kübizmdeki yenilikleri 1950'lere kadar resim sanatında belirleyici bir referans noktası olmaya devam etmiştir. Soyut Ekspresyonistlerin Kübizmin belirli boyutlarını dönüştürdüğü ileri sürülmekle birlikte bu hareketin Picasso'nun mirasından beslendiği kabul edilmektedir. Picasso, 1960'lara gelindiğinde kamuoyunda geniş bir tanınırlık kazanmış; bu ilgi yapıtlarına olan merakı beslemeye devam etmiştir.^【22】

Salvador Dalí, Picasso'yu ilk kez 1926'da stüdyosunda ziyaret etmiş; bu ilişki Dalí'nin yeni çalışmalar üretmesinde belirleyici bir etki bırakmış, her iki sanatçı da İspanya İç Savaşı'nın yarattığı dehşete sanatsal tepkiler vermiştir.^【23】