Köken

Pay kelimesi, Türkçeye Orta Türkçedeki pāy biçiminden evrilmiş ve tarihsel olarak “hisse, kısmet, bir şeyde kişiye düşen bölüm” anlamında kullanılagelmiştir. Farsçadaki pāy sözcüğü ise temelde “ayak, dayanak, temel, derece” gibi anlamlar taşır; dolayısıyla Türkçedeki “hisse, porsiyon” anlamı Farsça kökten türememiştir. Bu anlamın Türkçeye özgü biçimde, muhtemelen pay-ā-pay (“sırayla, art arda, parça parça”) deyiminden, yani bölüşüm fikrini yansıtan bir dil içi yapıdan geliştiği düşünülmektedir. Ayrıca, aynı anlamda kullanılan Rusça pay sözcüğünün bir Türk dilinden alındığı; buna karşılık günümüzdeki Kırgızca pay ve Yakutça paay biçimlerininse Rusçadan geri alıntı yoluyla geçmiş olabileceği öne sürülmektedir.

Kullanım Alanları

• Ekonomi ve maliye: Kar, zarar ya da gelirlerin ortaklar arasında bölünmesini ifade eder.
• Hukuk: Miras veya ortak mülkiyet durumlarında kişi ya da taraflara düşen hakkı tanımlar.
• Sosyoloji ve siyaset: Toplumsal yükümlülük, katkı ya da sorumluluğun bireylere düşen kısmını belirtir.
• Eğitim ve çalışma hayatı: Ortak işlerde ya da projelerde görev veya sorumluluğun bireylere bölüştürülmesinde geçer.
• Günlük dil: Soyut veya somut herhangi bir olay ya da durumdan bireye ait olan kısmı anlatmak için kullanılır.