Recep Yazıcıoğlu (2 Haziran 1948, Köprübaşı, Trabzon – 8 Eylül 2003), Türk mülki idare amiri, kaymakam ve validir. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesini bitirdikten sonra 1968’de Aydın’da kamu görevine başladı. 1971-1984 yılları arasında çeşitli ilçelerde kaymakamlık yaptı. 1984’te 36 yaşında Tokat Valiliğine atanarak dönemin Türkiye’deki en genç valisi oldu. Daha sonra Aydın ve Erzincan valiliklerinde görev yaptı; 1999’da merkez valiliğine getirildi, 2003’te Denizli Valiliğine atandı. Görev yaptığı yerlerde halkla doğrudan iletişim kurmaya dayalı idare tarzı, yerel yönetimlerin güçlendirilmesine ilişkin görüşleri, devlet-vatandaş iş birliğine dayalı uygulamaları ve eğitim, sağlık, ulaşım, turizm ile doğa sporları alanındaki çalışmalarıyla tanındı. Kamuoyunda “Süper Vali” ve “Efsane Vali” nitelemeleriyle anıldı. Denizli Valiliği sırasında, 2 Eylül 2003’te Eskişehir-Ankara kara yolu üzerindeki Temelli yakınlarında geçirdiği trafik kazasının ardından 8 Eylül 2003’te hayatını kaybetti.

Recep Yazıcıoğlu, 2 Haziran 1948’de Trabzon’un Köprübaşı ilçesinde doğdu. Çocukluk yıllarında ailesiyle birlikte, babasının görev yeri olan Muğla’nın Milas ilçesine taşındı. İlkokul yıllarında Adnan Kahveci ve daha sonra evleneceği dayısının kızı Meryem, yakın çevresindeki isimler arasındaydı. Meryem ile çocukluk yıllarından itibaren tanışan Yazıcıoğlu, üniversite öğrenimi devam ederken evlendi.

Lise öğreniminin ardından Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesine girdi ve buradan mezun oldu. Kamu görevine başlamasının ardından 1975’te Kara Kuvvetleri Komutanlığında asteğmen olarak askerlik hizmetini yerine getirdi.

^{Tokat Belediye Başkanı Yazıcıoğlu, Babasının Kullandığı Aracı Teslim Aldı (Anadolu Ajansı)}

Kardeşleri Prof. Dr. Mustafa Sait Yazıcıoğlu ile emekli doktor Selma Özcan’dır. Mustafa Sait Yazıcıoğlu ilerleyen yıllarda Diyanet İşleri Başkanlığı görevinde de bulundu. Oğlu Mehmet Kemal Yazıcıoğlu ise iş hayatında yer aldı; daha sonra Tokat Belediye Başkanı oldu. Mehmet Kemal Yazıcıoğlu, babasının Tokat Valiliği döneminde kullandığı makam aracını yıllar sonra satın alarak restore ettirdi ve aracı belirli zamanlarda belediye makam aracı olarak kullanacağını açıkladı.^【1】

Yazıcıoğlu kamu görevine 1968’de Aydın’da başladı ve burada bir dönem kaymakam vekilliği yaptı. Ardından kaymakamlık mesleğine geçti. 1971-1984 yılları arasında sırasıyla Rize’nin Kalkandere, Adana’nın Bahçe, Ağrı’nın Hamur, Çanakkale’nin Ayvacık, Hatay’ın Kırıkhan, Çorum’un Alaca ve Bolu’nun Akçakoca ilçelerinde kaymakamlık görevinde bulundu.

Kaymakamlık yıllarında vatandaşların doğrudan yönetime ulaşabilmesini ve kamu hizmetlerinin yerinde denetlenmesini esas alan uygulamalar yürüttü. Kalkandere’de yol çalışmalarıyla doğrudan ilgilendi ve yol yapımına karşı çıkan vatandaşlarla sahada görüştü. Kamu hizmetlerinin yalnızca makamdan yürütülmesi yerine sorunların meydana geldiği yerlere gidilmesine dayalı çalışma biçimini sonraki görevlerinde de sürdürdü.

Alaca Kaymakamlığı sırasında makam odasının kapısına “Kapıyı vurmadan girebilirsiniz” yazısını astırdı.^【2】 Vatandaşların randevu ve resmî prosedür olmaksızın kendisine ulaşabilmesine imkân tanıdı. Kamu kurumlarını önceden haber vermeden denetledi; zaman zaman günlük kıyafetlerle halkın arasına girerek köyleri, kahvehaneleri ve okulları ziyaret etti.

Akçakoca Kaymakamlığı sırasında kahvehanelerin okuma faaliyetlerinin de gerçekleştirildiği kıraathanelere dönüştürülmesine yönelik çalışmalar yürüttü. Kitap köşeleri oluşturulmasını ve günlük gazetelerin kıraathanelerde bulundurulmasını istedi. Akçakoca’daki uygulamaları valiliğe atanmasından önce kamuoyunda tanınmasını sağlayan çalışmalar arasında yer aldı.

Recep Yazıcıoğlu, 1984’te 36 yaşındayken Tokat Valiliğine atandı. Bu atamayla dönemin Türkiye’deki en genç valisi oldu. Tokat’ta yaklaşık beş yıl görev yaptı. Eğitim ve sağlık alanındaki çalışmalarıyla “Yılın Bürokratı” seçildi.^【3】

Tokat Valiliği döneminde eğitim, sağlık ve ulaşım hizmetleri üzerinde çalıştı. Okulların fiziksel koşullarıyla ilgilendi, okul onarımlarını ve inşaat faaliyetlerini yerinde takip etti. Bazı inşaat çalışmalarına kendisi de katıldı. Kamu yatırımlarında yerel imkânların harekete geçirilmesi ve vatandaşların çalışmalara katılması anlayışını uyguladı.

Turizmi Tokat’ın ekonomik gelişim alanlarından biri olarak ele aldı. İl Özel İdaresi aracılığıyla Tokat Turban Turizm A.Ş.nin kurulmasını sağladı.^【4】 Şirket bünyesinde Büyük Tokat Oteli’nin yaptırılmasına öncülük ederek ilin konaklama kapasitesini artırmaya çalıştı.^【5】 Tokat ve çevresinin turistik potansiyelinin değerlendirilmesi üzerinde durdu ve alternatif turizm faaliyetlerinin geliştirilmesini destekledi.

Almus ilçesinde de turizme yönelik bir yapı yaptırdı. Baraj gölü, doğal çevresi ve su sporları imkânlarıyla öne çıkan ilçenin Tufantepe mevkisinde 1987’de üst düzey misafirlerin ağırlanması amacıyla ahşap ağırlıklı bir konak inşa edildi. İki katlı ve üç odalı yapı sonraki yıllarda çeşitli kurumlarca kullanıldı. Uzun süre kullanılmamasının ardından Almus Kaymakamlığı tarafından onarıma alınarak yeniden turizme kazandırılması için çalışma başlatıldı.

Tokat Valiliği sırasında kamu kurumlarında çalışma düzenine ilişkin çeşitli uygulamalarda da bulundu. Resmî dairelerde belirli saat ve alanlar dışında çay, kahve ve sigara tüketimine, kahvehanelerde oyun oynanmasına ve içkili işletmelerde alkol tüketimine yönelik sınırlamalar getirdi. Bu uygulamaları nedeniyle kamuoyunda “4. Murat” olarak da anıldı.^【6】

Yazıcıoğlu, 1989’da ilk kamu görevini yaptığı Aydın’a vali olarak atandı. Aydın’daki görevi 1991’de Erzincan Valiliğine atanmasına kadar sürdü.

Aydın Valiliği sırasında kentin tarım ve ekonomik potansiyelinin değerlendirilmesine yönelik çalışmalar yürüttü. Özellikle jeotermal kaynakların kullanılması üzerinde durdu. Jeotermal enerjinin tarım, turizm ve kentsel ısıtma gibi alanlarda değerlendirilmesini öngören çalışmalar başlattı; ancak bu projeler tamamlanmadan Erzincan’a atandı.

Aydın’da sağlık ve yayla turizminin geliştirilmesi ile kıyı bölgelerinin altyapısının iyileştirilmesi üzerinde de çalıştı. Sağlık hizmetlerini denetledi ve yüksek ücretlerle hasta muayenesi yapılmasına yönelik uygulamalarla ilgilendi. Kamu kurumlarını habersiz ziyaret etme ve vatandaşlarla doğrudan görüşme yöntemini Aydın Valiliği döneminde de sürdürdü.

Recep Yazıcıoğlu, 1991’de Erzincan Valiliğine atandı ve burada dokuz yıla yakın görev yaptı. Erzincan döneminde afet yönetimi, ulaşım, eğitim, turizm, doğa sporları, ekonomik kalkınma ve devlet-vatandaş iş birliğine dayalı projeler üzerinde çalıştı.

Erzincan’ın ekonomik gelişimi açısından kentin doğal imkânlarını, ulaşım konumunu, tarımsal alanlarını ve maden kaynaklarını değerlendirdi. Doğu Anadolu’daki ekonomik sorunların Erzincan’da da yaşandığını, ilin sahip olduğu imkânlara rağmen bu potansiyelin yeterince ekonomik gelişmeye dönüştürülemediğini savundu. İstihdamın artırılması ve ekonomik kalkınmanın sağlanması yoluyla dışarıya göçün azaltılması üzerinde durdu. Hedeflerinden biri tersine göçün sağlanmasıydı.

13 Mart 1992’de Erzincan’da meydana gelen deprem, Yazıcıoğlu’nun valilik dönemindeki en önemli afetlerden biri oldu. Çok sayıda binanın ağır hasar gördüğü deprem sonrasında yardım çalışmalarının ve kentin yeniden toparlanmasına yönelik faaliyetlerin yürütülmesinde görev aldı. Vatandaşların ihtiyaçlarının karşılanması, yardım organizasyonlarının düzenlenmesi ve kamu hizmetlerinin yeniden işler hâle getirilmesine yönelik çalışmaları takip etti.

Deprem sonrasındaki uygulamalarda karar süreçlerinin hızlandırılmasına ve bürokratik işlemlerin hizmetleri geciktirmemesine yönelik yönetim anlayışını sürdürdü. Afet dönemindeki çalışmaları daha sonra Erzincan Valiliği dönemini konu alan yayınlarda kriz yönetimi çerçevesinde ele alındı.

Erzincan döneminde uzun yıllardır tamamlanamayan ulaşım projelerinin gerçekleştirilmesi üzerinde durdu. Kemaliye Taşyol Projesi ve Başpınar Köprüsü bu dönemde üzerinde çalışılan projeler arasında yer aldı.^【7】

Projelerin finansmanında devlet kaynaklarının yanı sıra vatandaş ve hemşeri katkısından yararlandı. İstanbul’daki Kemaliyeli iş insanlarıyla toplantılar düzenledi. Vatandaşların oluşturduğu maddi katkıya İl Özel İdaresinden de karşılık verilmesi esasına dayanan finansman yöntemini kullandı.^【8】 Böylece kamu kaynağı ile yerel katkının birlikte kullanılmasına dayanan bir uygulama yürüttü.

Yaklaşık otuz yıldır gerçekleştirilemeyen bir köprünün yapımına da öncülük etti.^【9】 1997’de tamamlanan köprü, ulaşım güçlüğü yaşayan 22 köyün şehirle bağlantısını kolaylaştırdı.^【10】 Köprüye ilişkin süreç daha sonra roman, televizyon ve sinema yapımlarına da konu oldu.^【11】

1993’te Başbağlar köyünde meydana gelen katliamın ardından güvenliğin sağlanması ve şehirde toplumsal gerilimin büyümemesi amacıyla çalışmalar yürüttü. Siyasi partilerin il yöneticileri, gazeteciler, kolluk kuvvetlerinin temsilcileri, dinî toplulukların temsilcileri ve kanaat önderlerini bir araya getirdi. Olayların farklı toplumsal kesimler arasında çatışmaya dönüşmemesi için şehirdeki çeşitli gruplarla temas kurdu.

Denizli’de önceki görev yerlerindeki doğa sporları ve alternatif turizm çalışmalarını sürdürdü. İlin doğal alanlarını ziyaret ederek turizm ve spor bakımından değerlendirilebilecek bölgeler üzerinde çalıştı. Köy ve beldelere yaptığı ziyaretlerde vatandaşlarla kahvehanelerde görüştü. Hafta sonlarında doğa yürüyüşleri düzenledi; bu yürüyüşleri ilin doğal çevresini tanımak için de kullandı.

Yazıcıoğlu, Erzincan’ın turizm faaliyetlerinin yalnızca geleneksel turizm alanlarıyla sınırlı kalmaması gerektiğini düşünüyordu. Kentin dağları, nehirleri, vadileri ve baraj göllerini doğa sporlarıyla birlikte değerlendirmeye yönelik çalışmalar yürüttü.

Başta rafting ve kayak olmak üzere dağcılık, buzul tırmanışı, su kayağı, kano, binicilik, doğa yürüyüşü, off-road, dağ bisikleti, motokros, planör, kampçılık, mağaracılık ve yamaç paraşütü gibi faaliyetlerin geliştirilmesini destekledi. Üniversiteler ve spor federasyonlarıyla iş birliği yaparak bu alanlarda faaliyet gösterecek kişilerin eğitim ve sertifikasyonuna yönelik çalışmalar yürüttü. Turizm eğitiminin lise ve üniversite düzeyinde geliştirilmesine katkıda bulundu.

Erzincan’da yürütülen turizm ve doğa sporları çalışmaları arasında 1991’de Yıldırım Akbulut Kayak Tesisinin açılması, 1992-1993 yıllarında Erzincan Turizm Envanteri ve Geliştirme Planının hazırlanması, 1997’de Ergan Dağı Kayak Tesisleri Projesi ile Dağ Turizmi Projesinin geliştirilmesi, 1998’de Camel Trophy organizasyonuna ev sahipliği yapılması, Voyager Turizm Ödülü’nün alınması, Su Kayağı Türkiye Finallerinin düzenlenmesi ve “7 Günlük Erzincan Turizm Paketi”nin açıklanması ile 1999’da Erzincan Havacılık ve Doğa Sporları Festivalinin düzenlenmesi yer aldı.^【12】 Turizmin geliştirilmesi amacıyla bir havayolu şirketinin kurulmasına da girişildi; ancak şirket operasyonel başarı sağlayamadı.^【13】

Ergan Dağı’nı kış turizmi için değerlendirilmesi gereken alanlardan biri olarak gördü. Dağda geniş yatak kapasitesine sahip kayak tesisleri kurulmasını ve Erzincan’ın kış turizmi merkezi hâline gelmesini hedefleyen projeleri destekledi. Fırat Nehri’nde rafting, baraj göllerinde su kayağı, dağlık bölgelerde bisiklet, yürüyüş, kaya ve buzul tırmanışı ile yamaç paraşütü gibi farklı etkinlikleri ilin turizm potansiyeli içinde değerlendirdi.

Yazıcıoğlu, vatandaşların valiye doğrudan ulaşabilmesini yönetim anlayışının bir parçası olarak sürdürdü. Köyleri, kahvehaneleri ve çalışma alanlarını ziyaret etti; halkla yapılan yürüyüşlere ve çeşitli sosyal etkinliklere katıldı. Makam merkezli bir çalışma düzeninin yanında kamu hizmetlerini yerinde izlemeye önem verdi.

Erzincan’daki yerel medya kuruluşlarıyla yakın iletişim kurdu. Gazete matbaalarını ziyaret ederek ertesi gün yayımlanacak gazetelerin baskı öncesi provalarını inceledi ve gördüğü teknik veya yazım hatalarının düzeltilmesine katkıda bulundu. Kendisiyle ilgili olumsuz haberlerin yayımlanmasına müdahale etmedi. Yerel televizyon kanalları CAN TV ve ERT’de valilik görevi ve kentte yürütülen çalışmalar üzerine yayınlar gerçekleştirildi.^【14】

Recep Yazıcıoğlu, Erzincan’daki görevinden sonra 1999’da merkez valiliğine getirildi. Merkez valiliği dönemi 2003’e kadar devam etti.

Bu dönemde çeşitli şehirlerde konferanslara ve panellere katılarak kamu yönetimi, yerel yönetimler ve toplumsal meseleler hakkındaki görüşlerini dile getirdi. Aktif il valiliği görevinde olmamasına rağmen kamuoyuna yönelik konuşmalarını ve yönetim sistemine ilişkin eleştirilerini sürdürdü.

Kendisine siyasete girmesi yönünde teklifler de iletildi. Bu teklifleri kabul etmedi ve siyasi bir göreve geçmedi. “Ben tek başıma bir siyasi partiyim” sözünü kullandı; ancak valilikten sonra herhangi bir siyasi parti içinde görev almadı.^【15】

Yazıcıoğlu, 2003’te Denizli Valiliğine atandı. Böylece merkez valiliğinin ardından yeniden bir ilde aktif valilik görevine başladı. Denizli’deki görevi aynı yıl meydana gelen trafik kazası nedeniyle kısa sürdü.

^{Recep Yazıcıoğlu (Anadolu Ajansı)}

Gökpınar Barajı’nın su sporları için değerlendirilmesine yönelik çalışmalar yaptı. Bölgede sürat teknesi ve su kayağı faaliyetlerinin gerçekleştirilmesini planladı. Keloğlan Mağarası’nın turizme kazandırılması için yürütülen çalışmalara katıldı ve mağaranın tanıtımında yer aldı.

Recep Yazıcıoğlu, kamu yönetimi ve yönetim sistemine ilişkin düşüncelerini çeşitli kitaplarda ele aldı. Başlıca eserleri şunlardır:^【16】

• Taşra Yönetiminin Yeniden Düzenlenmesi (1990).
• Yönetim Sistemimizin Yeniden Düzenlenmesi (1992).
• Bu Sistem Değişmeli (1995).
• Popülist Politikaya, Tıkanmış Ekonomiye, Yozlaşmış Sisteme Sil Baştan (1999).

Gazete ve diğer yayınlarda da yönetim sistemi, ekonomik kalkınma ve yerel gelişme üzerine yazılar kaleme aldı. Erzincan Valiliği döneminde yayımladığı bazı yazılar ve verdiği röportajlar daha sonra hayatını ve Erzincan’daki çalışmalarını konu alan yayınlarda bir araya getirildi.

Recep Yazıcıoğlu, Denizli Valiliği görevini yürüttüğü sırada 2 Eylül 2003’te Eskişehir-Ankara kara yolu üzerindeki Temelli yakınlarında trafik kazası geçirdi. Kazada yaralanarak hastanede tedavi altına alındı. 8 Eylül 2003’te hayatını kaybetti.

Cenazesi Aydın’ın Söke ilçesinde toprağa verildi. Cenaze törenine on binlerce kişi katıldı.^【17】

Recep Yazıcıoğlu’nun adı okullara, caddelere, hastanelere ve köprülere verildi.

Erzincan’da yetişen endemik bir bitki türüne de adı verildi.^【18】 Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Botanik Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Ali Kandemir, 2008’de Kemah ilçesi kırsalında yaptığı bitki envanteri çalışmasında daha önce tanımlanmamış bir bitki tespit etti.^【19】 Alman botanikçi Gerhard Wagenitz ile yürütülen çalışma sonucunda bunun yeni bir tür olduğu belirlendi.^【20】 Araştırmalar, bitkinin dünyada yalnızca Erzincan’ın Kemah ve İliç ilçeleri arasındaki jipsli alanlarda yetiştiğini ortaya koydu.^【21】

^{Recep Yazıcıoğlu'nun İsminin Verildiği Endemik Bitki (}Anadolu Ajansı⁾

Bitkiye Türkçe “şah tülübaş”, bilimsel olarak Psephellus recepii adı verildi.^【22】 Böylece Yazıcıoğlu’nun adı, uzun süre görev yaptığı Erzincan’a özgü endemik bir türün bilimsel adında yaşatıldı.

Tokat Valiliği sırasında Almus’ta yaptırdığı ahşap konak daha sonraki yıllarda onarılarak yeniden turizme kazandırılmak üzere ele alındı.

Tokat’taki görev döneminde kullandığı makam aracı da yıllar sonra oğlu Mehmet Kemal Yazıcıoğlu tarafından satın alındı. Tokat sanayi esnafınca restore edilen araç, Mehmet Kemal Yazıcıoğlu’nun Tokat Belediye Başkanlığı döneminde belirli günlerde belediye makam aracı olarak kullanılmak üzere yeniden hizmete alındı.