Rendlesham Ormanı Olayı

Rendlesham Ormanı Olayı, Aralık 1980'in sonunda İngiltere’nin Suffolk bölgesindeki Rendlesham Ormanı’nda, RAF Woodbridge üssündeki ABD Hava Kuvvetleri (USAF) personelinin tanımlayamadığı ışıklar ve bir cisim görmesiyle ortaya çıkan vakadır. Vaka 1947'deki Roswell olayına benzetilerek “İngiltere’nin Roswell’i” olarak anılmıştır. Gözlemlerin bir uzaylı ziyareti, gizli bir askerî faaliyet, deniz feneri ışığı ya da doğal bir olay olduğu yönündeki yorumlar bugün de tartışılmaktadır.^【1】 Üs komutan yardımcısı Yarbay Charles Halt olayı 13 Ocak 1981 tarihli bir notla Savunma Bakanlığına bildirmiş; notun içeriği yaklaşık üç yıl sonra, 1983'te kamuoyuna yansımıştır.^【2】

Olayın merkezi, Suffolk’taki Rendlesham Ormanı ile ormanın çevresinde yer alan RAF Woodbridge’dir. Üs, İkinci Dünya Savaşı döneminden kalma bir askerî hava alanıydı ve olay sırasında USAF tarafından kullanılıyordu.^【3】

^{Rendlesham Ormanı} (Flickr)

USAF personeli, 26 Aralık’ın erken saatlerinde ormana alçalan ışıklar gördüğünü bildirmiştir. Işıkları önce düşen bir uçak sanan görevliler bölgeyi kontrol etmek için ormana girmiş; yakındaki çiftlikteki hayvanların çılgınca gürültü çıkardığını, renkli ışıklar taşıyan parlak bir cismin kıyıya doğru hızla uzaklaştığını anlatmıştır.^【3】

Devriyedeki John Burroughs’un anlatımına göre ormanın derinliklerinde yeşil, kırmızı, turuncu ve beyaz ışıklı bir işaret ışığı görülmüş; yaklaşırlarken beyaz bir ışık sessizce patlamış, ardından açıklıkta kırmızı, oval, güneşe benzeyen bir cisim ağaçların arasından yükselip kıyıya doğru fırlamıştır. Çavuş Jim Penniston’ın Ocak 1981 tarihli ifadesinde ise yaklaşık 50 metre mesafeden kırmızı ve mavi ışık yayan, mekanik yapıda olduğunu belirttiği bir nesne anlatılmıştır. Devriyeyle telsiz bağlantısını sürdüren amirlerin ifadeleri olayın sabaha karşı üç sularında başladığını, devriyenin 03.54'te geri çağrıldığını gösterir.^【4】

Gün ağarırken bölgeye dönen askerler, ormanda üçgen oluşturacak biçimde duran üç çukurluğun bulunduğu küçük bir açıklık ile çevredeki ağaçlarda yanık izleri ve kırık dallar bulunduğunu bildirmiştir. Halt’ın notunda çukurluklar yaklaşık 1,5 inç (yaklaşık 3,8 cm) derinliğinde ve 7 inç (yaklaşık 18 cm) çapında olarak kaydedilmiştir.^【5】

İki gün sonra Halt, gecenin erken saatlerinde bir ekiple ormana girmiştir. Halt’a önce yerdeki çukurluklar gösterilmiş, ardından benzer olaylar yaşandığı bildirilmiştir: çiftlik hayvanları yine gürültü çıkarmış, alçalan, yanıp sönen bir ışık görülmüştür. Halt ayrıca ufkun hemen üzerinde yıldızlara benzeyen, zaman zaman aşağıya ışın gönderdiği belirtilen üç ışık tarif etmiştir. Gece boyunca tutulan ses kaydı, sonraki tartışmalarda en çok başvurulan belgelerden biridir.^【6】

^{Rendlesham Ormanı} (Flickr)

Halt, yaşananları 13 Ocak 1981 tarihli ve “Unexplained Lights” başlıklı bir notla Savunma Bakanlığına bildirmiştir. Notta ilk gece 27 Aralık, ikinci gece 29 Aralık olarak tarihlenmiştir. Aynı notta cisim, metalik görünümlü ve üçgen biçimli; tabanında yaklaşık iki üç metre genişlikte, yaklaşık iki metre yükseklikte olarak tarif edilmiştir. Savunma Bakanlığı, Birleşik Krallık hava sahasına ya da ulusal güvenliğe yönelik bir tehdit bulunmadığını belirtmiş, başka bir kayıt veya inceleme yapılmamıştır. Not yaklaşık üç yıl sonra ABD hükümeti tarafından kamuoyuna açılmış; News of the World gazetesi Ekim 1983'te olayı, Suffolk’a bir UFO’nun indiği ve bunun resmen doğrulandığı yönündeki bir başlıkla ön sayfasına taşımıştır.^【7】

Savunma Bakanlığında o dönemde UFO bildirimlerine bakan yetkili Simon Weeden, Halt’ın notunun Ocak 1981'in başında masasına ulaştığını, bu tür bildirimlerin neredeyse her zaman sivillerden geldiğini, bu notun ise askerî bir kaynaktan gelmesiyle alışılmadık olduğunu sonradan David Clarke’a anlatmıştır. Weeden’e göre not hava savunmasından sorumlu uzman birime iletilmiş, doğudaki radar merkezleriyle yapılan kontrollerde Noel dönemine ait kayıtlarda olağandışı bir şey bulunmamış; açık bir açıklama ya da hava savunmasına yönelik bir tehdit görülmediği için başka işlem yapılmamıştır. Bakanlık 1983'te, notun hava savunmasından sorumlu personele iletildiğini ve vakanın savunma açısından önemsiz bulunduğunu açıklamıştır.^【8】

Halt’ın notu, Birleşik Krallık Ulusal Arşivi’nde DEFE 24/1948 dosyasının ilk belgesidir; dosya ağırlıklı olarak 1983–1995 arasında Savunma Bakanlığı ile kamuoyu arasındaki yazışmalardan oluşur ve bakanlığın olaya ilişkin nihai tutum belgesini de içerir. Arşiv, olayın kendisine ilişkin elindeki tek kaydın bu tek sayfalık rapor olduğunu belirtir. Savunma Bakanlığı dosyayı 2001'de Clarke’ın bilgi edinme başvurusu üzerine ona açmış; dosya Ulusal Arşivde 17 Ağustos 2009'da kamuya açılmıştır.^【9】

Orman işçisi Vince Thurkettle, Aralık 1980'in sonlarında takım elbiseli iki adamın yanına geldiğini anlatır. Adamlar önceki gece evden çıkıp çıkmadığını ve bir şey görüp görmediğini sormuş, ormanda kırmızı ışıklar görüldüğüne dair bir ihbar bulunduğunu söylemiş ve yaklaşık yirmi soru sormuştur. Thurkettle onları gazeteci sanmış; adamlar “muhtemelen bir şey yok” diyerek ayrılmış, sonraki günlerde gazetelerde konuyla ilgili haber çıkmamıştır.^【10】 Ziyaretçilerin kimliği belirsizdir. Thurkettle adamların İngiliz yetkililer olabileceğini düşünür; araştırmacı David Clarke ise en makul açıklamanın, olayı yerel polisten duymuş olabilecek gazeteciler olduğunu belirtir.^【8】 Thurkettle ayrıca kendisinin “Siyah Giysili Adamlar” iddiasında bulunmadığını vurgular.^【11】

^{Rendlesham Ormanı UFO Parkuru} (Flickr)

Tim Printy’ye göre Ocak 1981 tarihli bireysel ifadelerde cisimden yalnızca Penniston söz etmiş, yaklaşık 50 metre mesafede kaldığını belirtmiş ve üçgen bir şekil tarif etmemiştir. Halt’ın 13 Ocak 1981 tarihli notunda ise cisim üçgen biçimli olarak tarif edilmiştir. Penniston’ın cismi üç ayak üzerinde duran, üçgen bir yapı olarak anlattığı bölüm, Printy’nin aktardığına göre tanığın kendi anlatımı olarak 1991 tarihli Out of the Blue kitabında yer alır.^【12】

Printy’ye göre Penniston sonraki röportajlarda yapıya dokunduğunu, üzerindeki sembolleri hissettiğini ve 36 fotoğraf çektiğini söylemiş, bunların tek kaydı olarak bir defteri göstermiştir; Burroughs ise kitaplardaki yapı tarifine katılmamış, görülenin yapı izlenimi veren ışıklar olduğunu belirtmiştir. Printy, Penniston’ın olayların gece yarısından hemen sonra başladığı yönündeki anlatımının kayıtlardaki 03.00 saatiyle çeliştiğini savunur. Halt 1997'de bir televizyon programında ifadeleri olaydan bir gün sonra aldığını ve üç kişinin cismi yaklaşık dokuz fit kenarlı üçgen olarak tarif ettiğini söylemiştir; Printy’ye göre ifadelerin birçoğu 2 Ocak tarihlidir ve hiçbirinde dokuz fit ölçüsü yoktur. Printy ayrıca ifadelerin uzun süre kamuoyuna tam olarak sunulmadığını, 1997'de James Easton’ın bir dosyada bulmasıyla gün ışığına çıktığını belirtir.^【13】

Olaya ilişkin açıklamalar tanıkların ve araştırmacıların farklı yorumlarına dayanmaktadır; aşağıdakiler ilgili kişilerin görüşleridir.

Ian Ridpath, 1983'ten beri olayı deniz feneri, ateş topu ve yıldızlarla açıklayan kuramı savunmaktadır. Orfordness Deniz Feneri o dönemde Birleşik Krallık’ın en parlak fenerlerinden biriydi. Thurkettle’a göre olay, ormanın feneri görmenin mümkün olduğu tek bölümünde yaşanmıştır: ormandan yaklaşık iki mil sonra Gedgrave Tepesi’nde ağaçlarda bir boşluk vardır ve fener bunun ardında yaklaşık sekiz mil uzaktadır. İlk gece olay yerine çağrılan yerel polis fenerin ışığından başka bir şey görmemiştir. Printy’ye göre Burroughs ve Cabansag’ın Ocak 1981 tarihli ifadeleri, kırmızı ve mavi ışıkların ormana girdikten sonra kaybolduğunu, ardından bir işaret ışığını yaklaşık iki mil boyunca izleyip bunun bir deniz feneri olduğunu anladıklarını gösterir. Fener bekçileri ışığın karaya doğru dönmediğini söylese de Thurkettle bunu kabul etmez ve ışık huzmesinde bizzat durduğunu belirtir. Printy ayrıca 28 Aralık ses kaydının da bu açıklamayı desteklediğini savunur: Halt’ın “göz kırpan göz” diye tarif ettiği ışığın yönü fenere yakındır ve kayıttaki ünlemler fenerin yaklaşık beş saniyelik dönüş süresiyle örtüşmektedir. Araştırmacı Jenny Randles bu eşleşmeyi dikkat çekici bulmuştur.^【14】

Olayın başladığı sıralarda güney İngiltere üzerinde astronomların “ateş topu” dediği çok parlak bir meteor kaydedilmiştir; ateş toplarının UFO bildirimlerinde artışa yol açtığı bilinmektedir. Ridpath, ilk gece ormana indiği sanılan ışığın bu meteor olabileceğini savunur. Halt’ın ufuk üzerinde gördüğü üç ışığın ise atmosferik etkilerle bozulan parlak yıldızlar olduğu ileri sürülmüştür. Printy, ses kaydındaki konum tariflerine dayanarak güneyde ışın gönderen cismin Sirius’a, kuzeydeki iki cismin Deneb ve Vega’ya karşılık geldiğini savunur; Halt’ın kuzeydeki cisimlerin sayısını sonraki beyanlarında üçe, hatta dörde çıkardığını, kayıtta ve notta ise yalnızca iki cisimden söz edildiğini belirtir.^【15】

Açıklığı bizzat gören Thurkettle’a göre orası sıradan bir ormanlıktı: aralarında üç tavşan çukuru vardı, bunlar özenle işaretlenmişti ve çukurların yaklaşık üçgen oluşturması rastlantıydı. Kırık dallar ormanda zaten bol bulunur, ağaçlardaki yanık izleri ise orman görevlisi Bill Briggs’in baltasından kaynaklanmıştır. Thurkettle, geceleyin bir ışık görüp gün ışığında bir şey arayan Amerikalıların bu çukurları iz sanmasını anlaşılır bulduğunu da ekler.^【16】

Halt’ın notunda, çukurlarda ve üçgenin merkezine yakın noktalarda en yüksek değerlerle 0,1 miliröntgen düzeyinde beta/gama okumaları kaydedildiği bildirilmiştir. Printy’ye göre ses kaydındaki en yüksek değer notta geçenden düşüktür; ölçümü yapan personel cihazı doğru kullanmamış, ölçüm resmî bir araştırma niteliği taşımamıştır. Ayrıca toprakta doğal radyoaktif elementlerin bulunması da olasıdır. Printy ayrıca her iki gece de olayların gece yarısından sonra yaşandığına dikkat çeker; Halt’ın aktarılan sözlerine göre ekip uzun süredir uyanık, soğuk ve ıslaktı ve Printy bu koşulların gözlem hatalarını artırmış olabileceğini savunur.^【17】

Bazı yorumcular olayı ABD’nin düşen bir Sovyet uydusunu ele geçirmesine ya da ormanda enerji alanlarıyla yapılan gizli askerî deneylere bağlamıştır. Vakayı 1986'da Sky Crash kitabıyla birlikte yazarak ilk araştıranlardan olan Brenda Butler, ABD’nin düşen bir Rus uydusunu ele geçirmiş olabileceğini düşünür. Burroughs ise Aralık 2020'de yayımlanan kitabında feneri olayın nedeni olarak görür; fenerin ormana doğru elektromanyetik frekanslar yaydığını, kendisinin gördüğünün “bir plazma” olduğunu ve olayın ormanda enerji alanından yararlanma yönünde yapılan askerî deneylerle bağlantılı olduğunu savunur. Bir uzay aracı olduğunu hiçbir zaman söylemediğini de ekler. Eski bir ABD güvenlik polisinin, devriye aracının ışıklarını değiştirip ormanda dolaşarak olayı kendisinin yarattığı yönündeki iddiası da bir aldatmaca olasılığı olarak anılır.^【18】

Halt, BBC Witness History programında, yaşadığı deneyimin UFO’ların varlığı konusundaki fikrini değiştirdiğini anlatmıştır. 2010'da yaşananların gerçek olduğunu ve İngiliz ile ABD hükümetlerinin olayı örtbas ettiğini savunmuş, aynı dönemde emri altındaki personelin sorgularda kötü muamele gördüğünü de ileri sürmüştür; Printy bu iddiaları Halt’ın önceki anlatımlarıyla tutarsız bulur. Clarke’a göre ilk gece üç görevlinin yaşadıkları hâlâ kafa karıştırıcıdır; belki de gerçekten açıklanamayan bir şey görmüşlerdir. Randles ise 2010'daki değerlendirmesinde ormanda “dünya dışı bir araç” görülmediği sonucuna varmıştır. Butler, bölgede “sekiz iniş alanı” bulunduğunu, her tanığın ziyaretçiyi farklı bir yere götürdüğünü anlatır; olayın çoğu dosyasının açıklanmadığını ve büyük bir örtbas olduğunu düşündüğü için gerçeğin hiçbir zaman bilinemeyeceğine inanır. Clarke ise tartışmanın çıkmaza girdiğini, olay ayrıntılandırıldıkça bir efsaneye dönüştüğünü belirtmiştir. 2020'de yayımlanan bir belgeselin, olayın Loch Ness ya da Kral Arthur gibi bir efsane statüsüne ulaştığı sonucuna vardığı bildirilmiştir. Vaka, bir basın yazısında “UFO vakası için mükemmel fırtına” diye nitelenmiştir.^【19】

^{UFO heykeli, Rendlesham Ormanı, Suffolk.} (Flickr)

Olay, Rendlesham Ormanı’nı İngiltere’nin en bilinen UFO mekânı hâline getirmiştir. Ormancılık Komisyonu 2005'te ormanda bir “UFO Yolu” açmış ve görgü tanıklarının bir cismin indiğini söylediği açıklığa üç kütük yerleştirmiştir. Eylül 2014'te bu yolun yanına, askerlerden birinin çizimi ve ormanda görülen cisimlerin tariflerine dayanan, siyaha boyanmış galvanizli çelikten bir UFO modeli eklenmiştir. Heykeli tasarlayan Olivia English, tasarımın tarafsız kalmayı hedeflediğini, yan tarafındaki sembollerin gizli bir kod değil sanat olduğunu söylemiştir. Ormanın rekreasyon müdürü Nigel Turner, bir şeylerin olduğunu, bazılarının bunun askerî, bazılarının ise uzaylı kaynaklı olduğuna inandığını ve Komisyonun tüm görüşlere saygı duyduğunu belirtmiştir. Yol broşüründe ise yayımlanan bilgilerin Komisyonun görüşü olmadığına dair bir uyarı bulunur.^【20】