Reşik

Alıntıla
kure star outline

Temel Malzemesi

Keçi Kılı

Renkler

Siyah, boz ve gri

Coğrafi İşaret Türü

Mahreç işareti

Tescil Numarası

1902

Tescil Tarihi

21 Eylül 2026

Tescil Ettiren

Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı (DAKA)

Coğrafi Sınır

Van ili

Reşik, Van yöresine özgü, doğal keçi kılından geleneksel yöntemlerle üretilen bir ayakkabı çeşididir. Adını siyah anlamına gelen “reş” kelimesinden alan ürün; siyah, boz ve gri renklerde hazırlanır. Kadın, erkek ve çocukların kullanımına yönelik modelleri bulunur. Yaklaşık 600 yıllık geçmişe sahip olduğu kabul edilen Reşik, yüzyıllar boyunca Serhat Bölgesi'nde kullanılmıştır.【1】

Üretimi

Reşik üretiminde temel malzeme, Van ve çevre illerde yetiştirilen keçilerden elde edilen kıllardan dokunan kumaştır. Bu kumaş, dokuma tezgâhında veya şiş ve tığ kullanılarak elde hazırlanır. Üretimde keçi kılının yanı sıra kök boyalı koyun yünü iplik, pamuklu tela, keçe ve kendir ipi gibi malzemelerden de yararlanılır. Üretim sürecinde öncelikle keçi kılları yıkanıp kurutularak kumaş hâline getirilir ve ayakkabı kalıbına uygun biçimde kesilir. Kesilen parçaların üzerine kök boyalı koyun yününden elde edilen ipliklerle motifler işlenir. Ardından parçaların iç kısmına pamuklu tela astar dikilir; arka ve ağız kısımlarının dikimi tamamlanır. Ayakkabı kalıba alınarak tabanı hazırlanır ve son aşamada iç astarı yerleştirilir. Geleneksel üretimde keçe ve kendir ipinden hazırlanan tabanlar kullanılırken günümüzde kösele, kauçuk, termo ve poli tabanlar da tercih edilmektedir.

Ayırt Edici Özellikleri

Reşik'in belirgin özelliklerinden biri, keçi kılından hazırlanan kumaşının üzerine el işçiliğiyle motifler işlenmesidir. Bu motifler arasında Urartu güneşi, Urartu hayat ağacı, Viyan, Çatak ve nazar boncuğu motifleri yer alır.【2】 Ayakkabının geleneksel modellerinde keçe ve kendir ipi kullanılır. Bunun yanı sıra ev içinde kullanılmak üzere dış taban eklenmeden hazırlanan modelleri de bulunmaktadır. Keçi kılından üretilmesi nedeniyle yaz aylarında serinlik hissi verdiği ve suya karşı dayanıklılık gösterdiği belirtilen Reşik, yoğun kış koşulları dışında yılın büyük bölümünde kullanılabilmektedir.

Tarihçesi ve Günümüzdeki Üretimi

Reşik, geçmişte Van'ın köylerinde yaygın olarak kullanılan geleneksel ayakkabılardan biridir. Van'da uzun yıllardır üretilen ayakkabının üretimi günümüzde de sürdürülmektedir. Geleneksel üretimde keçe ve kendir ipi kullanılırken günümüzde kösele ile kauçuk, termo ve poli gibi hazır taban malzemelerinden de yararlanılmaktadır.【3】

Coğrafi İşaret Tescili

Reşik, Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı tarafından 23 Mayıs 2025 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumuna yapılan başvurunun ardından 21 Eylül 2026 tarihinde 1902 tescil numarasıyla mahreç işareti olarak tescil edilmiştir. Ürünün coğrafi sınırı Van ili olarak belirlenmiştir. Keçi kılı Van ve çevre illerden temin edilebilmekle birlikte Reşik ayakkabısının tüm üretim aşamalarının Van ili sınırları içerisinde gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Kaynakça

Gazete Vatan. “Van'ın Yeni Coğrafi İşaretli Tescilli Ürünü: Reşik Ayakkabısı Nedir, Nasıl Yapılır?” Erişim 4 Kasım 2026. https://www.gazetevatan.com/galeri/vanin-yeni-cografi-isaretli-tescilli-urunu-resik-ayakkabisi-nedir-nasil-yapilir-2400442

Habertürk. “Van'ın Asırlık Mirası ‘Reşik’e Avrupa Pazarından da İlgi.” 7 Ocak 2025. Erişim 4 Kasım 2026. https://www.haberturk.com/van-in-asirlik-mirasi-resike-avrupa-dan-talep-3753816

Türk Patent ve Marka Kurumu. “Reşik Ayakkabısı Görseli.” Coğrafi İşaretler Portalı. Erişim 4 Kasım 2026. https://ci.turkpatent.gov.tr/Pictures/GeographicalSigns/b4ad0a79-e402-4b87-9e99-d8d55fcbe47c.jpeg

Türk Patent ve Marka Kurumu. “Reşik.” Coğrafi İşaret Tescil Belgesi, Tescil No. 1902, 21 Eylül 2026. Erişim 4 Kasım 2026. https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/dcc286a3-f64d-4451-a466-0825277c4435.pdf

Yeni Şafak. “Van'da Baba Emanetine 40 Yıl Boyunca Sahip Çıktı: Yöresel Reşik İçin Coğrafi İşaret Aldı.” 17 Haziran 2026. Erişim 4 Kasım 2026. https://www.yenisafak.com/galeri/hayat/vanda-baba-emanetine-40-yil-boyunca-sahip-cikti-yoresel-resik-icin-cografi-isaret-aldi-4833217

Dipnotlar

Ayrıca Bakınız

Yazarın Önerileri

Sen de Değerlendir!

0 Değerlendirme

Yazar Bilgileri

Avatar
YazarAmine Dirican4 Kasım 2026 15:07

Tartışmalar

Henüz Tartışma Girilmemiştir

"Reşik" maddesi için tartışma başlatın

Tartışmaları Görüntüle

İçindekiler

  • Üretimi

  • Ayırt Edici Özellikleri

  • Tarihçesi ve Günümüzdeki Üretimi

  • Coğrafi İşaret Tescili

Bu madde yapay zeka desteği ile üretilmiştir.