+1 Daha
Temel Malzemesi | Keçi Kılı | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Renkler | Siyah, boz ve gri | ||||||||
Coğrafi İşaret Türü | Mahreç işareti | ||||||||
Tescil Numarası | 1902 | ||||||||
Tescil Tarihi | 21 Eylül 2026 | ||||||||
Tescil Ettiren | Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı (DAKA) | ||||||||
Coğrafi Sınır | Van ili | ||||||||
Reşik, Van yöresine özgü, doğal keçi kılından geleneksel yöntemlerle üretilen bir ayakkabı çeşididir. Adını siyah anlamına gelen “reş” kelimesinden alan ürün; siyah, boz ve gri renklerde hazırlanır. Kadın, erkek ve çocukların kullanımına yönelik modelleri bulunur. Yaklaşık 600 yıllık geçmişe sahip olduğu kabul edilen Reşik, yüzyıllar boyunca Serhat Bölgesi'nde kullanılmıştır.【1】
Reşik üretiminde temel malzeme, Van ve çevre illerde yetiştirilen keçilerden elde edilen kıllardan dokunan kumaştır. Bu kumaş, dokuma tezgâhında veya şiş ve tığ kullanılarak elde hazırlanır. Üretimde keçi kılının yanı sıra kök boyalı koyun yünü iplik, pamuklu tela, keçe ve kendir ipi gibi malzemelerden de yararlanılır. Üretim sürecinde öncelikle keçi kılları yıkanıp kurutularak kumaş hâline getirilir ve ayakkabı kalıbına uygun biçimde kesilir. Kesilen parçaların üzerine kök boyalı koyun yününden elde edilen ipliklerle motifler işlenir. Ardından parçaların iç kısmına pamuklu tela astar dikilir; arka ve ağız kısımlarının dikimi tamamlanır. Ayakkabı kalıba alınarak tabanı hazırlanır ve son aşamada iç astarı yerleştirilir. Geleneksel üretimde keçe ve kendir ipinden hazırlanan tabanlar kullanılırken günümüzde kösele, kauçuk, termo ve poli tabanlar da tercih edilmektedir.
Reşik'in belirgin özelliklerinden biri, keçi kılından hazırlanan kumaşının üzerine el işçiliğiyle motifler işlenmesidir. Bu motifler arasında Urartu güneşi, Urartu hayat ağacı, Viyan, Çatak ve nazar boncuğu motifleri yer alır.【2】 Ayakkabının geleneksel modellerinde keçe ve kendir ipi kullanılır. Bunun yanı sıra ev içinde kullanılmak üzere dış taban eklenmeden hazırlanan modelleri de bulunmaktadır. Keçi kılından üretilmesi nedeniyle yaz aylarında serinlik hissi verdiği ve suya karşı dayanıklılık gösterdiği belirtilen Reşik, yoğun kış koşulları dışında yılın büyük bölümünde kullanılabilmektedir.
Reşik, geçmişte Van'ın köylerinde yaygın olarak kullanılan geleneksel ayakkabılardan biridir. Van'da uzun yıllardır üretilen ayakkabının üretimi günümüzde de sürdürülmektedir. Geleneksel üretimde keçe ve kendir ipi kullanılırken günümüzde kösele ile kauçuk, termo ve poli gibi hazır taban malzemelerinden de yararlanılmaktadır.【3】
Reşik, Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı tarafından 23 Mayıs 2025 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumuna yapılan başvurunun ardından 21 Eylül 2026 tarihinde 1902 tescil numarasıyla mahreç işareti olarak tescil edilmiştir. Ürünün coğrafi sınırı Van ili olarak belirlenmiştir. Keçi kılı Van ve çevre illerden temin edilebilmekle birlikte Reşik ayakkabısının tüm üretim aşamalarının Van ili sınırları içerisinde gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Gazete Vatan. “Van'ın Yeni Coğrafi İşaretli Tescilli Ürünü: Reşik Ayakkabısı Nedir, Nasıl Yapılır?” Erişim 4 Kasım 2026. https://www.gazetevatan.com/galeri/vanin-yeni-cografi-isaretli-tescilli-urunu-resik-ayakkabisi-nedir-nasil-yapilir-2400442
Habertürk. “Van'ın Asırlık Mirası ‘Reşik’e Avrupa Pazarından da İlgi.” 7 Ocak 2025. Erişim 4 Kasım 2026. https://www.haberturk.com/van-in-asirlik-mirasi-resike-avrupa-dan-talep-3753816
Türk Patent ve Marka Kurumu. “Reşik Ayakkabısı Görseli.” Coğrafi İşaretler Portalı. Erişim 4 Kasım 2026. https://ci.turkpatent.gov.tr/Pictures/GeographicalSigns/b4ad0a79-e402-4b87-9e99-d8d55fcbe47c.jpeg
Türk Patent ve Marka Kurumu. “Reşik.” Coğrafi İşaret Tescil Belgesi, Tescil No. 1902, 21 Eylül 2026. Erişim 4 Kasım 2026. https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/dcc286a3-f64d-4451-a466-0825277c4435.pdf
Yeni Şafak. “Van'da Baba Emanetine 40 Yıl Boyunca Sahip Çıktı: Yöresel Reşik İçin Coğrafi İşaret Aldı.” 17 Haziran 2026. Erişim 4 Kasım 2026. https://www.yenisafak.com/galeri/hayat/vanda-baba-emanetine-40-yil-boyunca-sahip-cikti-yoresel-resik-icin-cografi-isaret-aldi-4833217
[1]
Türk Patent ve Marka Kurumu. “Reşik.” Coğrafi İşaret Tescil Belgesi, Tescil No. 1902, 21 Eylül 2026. Erişim 4 Kasım 2026. https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/dcc286a3-f64d-4451-a466-0825277c4435.pdf
[2]
Türk Patent ve Marka Kurumu. “Reşik.” Coğrafi İşaret Tescil Belgesi, Tescil No. 1902, 21 Eylül 2026. Erişim 4 Kasım 2026. https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/dcc286a3-f64d-4451-a466-0825277c4435.pdf
[3]
Türk Patent ve Marka Kurumu. “Reşik.” Coğrafi İşaret Tescil Belgesi, Tescil No. 1902, 21 Eylül 2026. Erişim 4 Kasım 2026. https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/dcc286a3-f64d-4451-a466-0825277c4435.pdf

Temel Malzemesi | Keçi Kılı | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Renkler | Siyah, boz ve gri | ||||||||
Coğrafi İşaret Türü | Mahreç işareti | ||||||||
Tescil Numarası | 1902 | ||||||||
Tescil Tarihi | 21 Eylül 2026 | ||||||||
Tescil Ettiren | Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı (DAKA) | ||||||||
Coğrafi Sınır | Van ili | ||||||||
Üretimi
Ayırt Edici Özellikleri
Tarihçesi ve Günümüzdeki Üretimi
Coğrafi İşaret Tescili
Bu madde yapay zeka desteği ile üretilmiştir.