Rusya-Ukrayna Savaşı'nın 3. Yıl Dönümü

Rusya-Ukrayna Savaşı, 24 Şubat 2022’de başlamış olup 24 Şubat 2025 tarihi itibarıyla üçüncü yılını tamamlamıştır. Üç yıl süresince savaş, askeri ve siyasi gelişmelerle devam etmiş, milyonlarca insanı etkilemiştir.

(Savaşın 3. yıl dönümünde, savaşta hayatını kaybeden Ukraynalı askerler için Ukrayna Lviv kentindeki Lychakiv Mezarlığı'nda düzenlenen anma töreni, 24 Şubat 2025 - Anadolu Ajansı)

Arka Plan

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in 24 Şubat 2022'de “özel askeri operasyon” ilanıyla başlayan savaş, üç yıl içinde geniş kapsamlı askeri, siyasi ve ekonomik sonuçlar doğurmuştur. Ukrayna topraklarının %20’den fazlası Rusya’nın kontrolüne geçmiştir.  Birleşmiş Milletler (BM) verilerine göre, 12.450’den fazla sivil hayatını kaybetmiş, 28.380’den fazla sivil yaralanmış, 10,6 milyon kişi ülke içinde yerinden edilmiş ve 6,9 milyon Ukraynalı mülteci konumuna düşmüştür. Taraflar arasında çeşitli ateşkes girişimleri olmuş ancak savaş boyunca büyük çaplı bir diplomatik çözüm sağlanamamıştır.

2025 yılı itibarıyla savaşın 4. yılına girerken, ABD’nin Ukrayna’ya verdiği desteğin azalması, Avrupa’nın daha bağımsız bir güvenlik politikası geliştirme çabaları ve Rusya’nın sahada ilerleyişini sürdürmesi gibi gelişmeler dikkat çekmektedir.

Ukrayna’da Düzenlenen Diplomatik Zirve

24 Şubat 2025’te Ukrayna’nın başkenti Kiev’de uluslararası liderler zirvesi düzenlenmiştir. Zirveye Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa ve Kanada, Danimarka, İzlanda, Letonya, Litvanya, Finlandiya, Norveç, İspanya, İsveç liderleri katılmıştır. Almanya, Birleşik Krallık, Hırvatistan, Japonya, Moldova, Hollanda, Polonya, İsviçre ve Türkiye liderleri toplantıya çevrimiçi katılım sağlamıştır.

(Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve Zelenskiy'in, Kiev’in merkezinde bulunan anma alanından bir görüntüsü, 24 Şubat 2025 - president.gov.ua)

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Kiev’de düzenlenen “Ukrayna’yı Destekleyin” başlıklı zirvenin açılışında, "Bu yıl gerçek, güvenilir bir barışın başlangıcının yılı olmalı" diyerek müttefiklerine çağrıda bulunmuştur. Zelenskiy, Ukrayna'nın müttefikleriyle ortak hareket etmesi gerektiğini ve Avrupa’nın güvenliğinin doğrudan Ukrayna’nın kaderine bağlı olduğunu vurgulamıştır.

Zirve sırasında, savaşta hayatını kaybeden Ukraynalı askerler ve siviller için Kiev’in merkezinde bulunan anma alanında saygı duruşu düzenlenmiş, liderler burada bayraklarla oluşturulan anıt önünde toplanmıştır. Zirve sırasında hava saldırı sirenleri çalmış ancak herhangi bir saldırı gerçekleşmemiştir.

Düzenlenen Anma Törenleri ve Destek Etkinlikleri

Savaşın üçüncü yıl dönümünde Ukrayna’da ve farklı ülkelerde anma törenleri ve destek etkinlikleri düzenlenmiştir. Ukrayna’nın Lviv kentinde, savaşta hayatını kaybeden Ukraynalı askerler için Lychakiv Mezarlığı’nda tören gerçekleştirilmiştir. Törene katılanlar, üç yıl boyunca ölen Ukrayna askerleri ve Anti-Terör Operasyonu (ATO) katılımcıları için dua etmiştir.

İrpin Nehri'ni geçerken hayatını kaybeden siviller için Romanivski Köprüsü altında tören düzenlenmiştir. Ankara’da Ukrayna Büyükelçiliği tarafından savaşın üçüncü yılına ilişkin bir anma programı gerçekleştirilmiştir. Programa birçok Avrupa ülkesinin diplomatik ve askeri temsilcileri katılım sağlamıştır. Londra’daki Ukrayna Katolik Katedrali’nde düzenlenen etkinlikte de savaş mağdurları anılmıştır.

(Savaşın 3. yıl dönümünde, savaşta hayatını kaybeden Ukraynalı askerler için düzenlenen anma töreni, 23 Şubat 2025 - Anadolu Ajansı)

Brüksel’de AB Komisyonu binasına Ukrayna bayrakları asılmıştır. İtalya’nın Venedik kentinde, Venedik Karnavalı kapsamında Kiev’e destek gösterisi gerçekleştirilmiş, gondollara ve köprülere Ukrayna bayrakları asılmıştır. Japonya’nın başkenti Tokyo’da Ukrayna’ya destek mitingi düzenlenmiş, göstericiler bayraklar ve pankartlarla bir araya gelmiştir. Berlin'de de Ukrayna'ya destek gösterisi düzenlenmiş, Brandenburg Kapısı Ukrayna bayrağının renkleriyle aydınlatılmış ve binlerce kişi savaşta hayatını kaybedenleri anmıştır.

Slovakya'nın Kosice kentinde bulunan Komünist Kurtarıcılar Meydanı'nda, Ukrayna'da hayatını kaybedenleri anmak için bir yürüyüş ve anma töreni düzenlenmiştir. Polonya'nın Krakow kentindeki UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alan Ana Meydan'da da savaşın 3. yıldönümü için yürüyüş düzenlenmiştir. Bulgaristan'ın başkenti Sofya'da Ukrayna'ya destek mitingi yapılmış, Cumhurbaşkanlığı önünde toplanan göstericiler, Bulgaristan'ın Ukrayna'ya verdiği desteği vurgulamıştır.

(Polonya'nın Krakow kentinde, Rusya-Ukrayna savaşının 3. yıldönümünü anmak için düzenlenen törenden bir görüntü, 24 Şubat 2025 - Anadolu Ajansı)

Paris'te ise 24 Şubat Pazartesi günü akşam saatlerinde Eyfel Kulesi, Ukrayna halkına desteği göstermek amacıyla mavi ve sarı renkte aydınlatılmıştır.

İsveç’in başkenti Stockholm’de de Rusya-Ukrayna savaşında hayatını kaybedenler için anma programı düzenlenmiştir. Segel Torg Meydanı'nda düzenlenen gösteriye, siyasilerin yanı sıra binlerce kişi katılmıştır. Göstericiler, Ukrayna milli marşını söylemiş ve Ukrayna bayrağı açmıştır. 

Gösteriye katılan İsveç Sosyal Demokrat Parti Başkanı Magdalena Andersson, burada yaptığı konuşmada, İsveç olarak Ukrayna'yı desteklemeye devam edeceklerini belirterek, "Rusya'nın işgal ettiği topraklardan çekilmesi lazım. Ukrayna'nın güvenliği, Avrupa'nın güvenliğidir. Ukrayna'ya desteğimiz devam edecek." demiştir.

(Londra’daki Ukrayna Katolik Katedrali’nde düzenlenen anma töreni, 24 Şubat 2025 - Anadolu Ajansı)

Avrupa Birliği’nin Ukrayna’ya Ekonomik ve Askeri Desteği

Avrupa Birliği (AB), savaşın üçüncü yıl dönümünde Ukrayna’ya yönelik ekonomik ve askeri desteğini artırdığını açıklamıştır. Ursula von der Leyen, Mart ayında Ukrayna'ya 3,5 milyar avroluk yeni bir finansal yardım yapılacağını duyurmuştur. AB, 2027 yılına kadar Ukrayna’ya 50 milyar avro değerinde hibe ve kredi sağlayacak finansman paketinin bir parçası olarak bu fonun bir avans niteliğinde olduğunu açıklamıştır.

Von der Leyen ayrıca, Avrupa’nın silah üretimini artıracağını ve Ukrayna’ya mühimmat sevkiyatının hızlandırılması gerektiğini belirtmiştir. Ukrayna ve Moldova’nın elektrik şebekelerinin AB ağına entegre edilmesi ve Ukrayna’nın Avrupa’daki gaz depolarından daha fazla yararlanması planlanmaktadır.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, X platformunda yaptığı paylaşımda "Bu hayatta kalma mücadelesinde, sadece Ukrayna'nın kaderi tehlikede değil. Avrupa'nın kaderi de tehlikede." ifadelerini kullanmıştır.

Rusya'ya Yeni Yaptırımlar

AB, savaşın üçüncü yıl dönümünde Rusya’ya yönelik yeni yaptırımlar da açıklamıştır. Rusya’nın enerji, ulaşım, ticaret, finans ve bankacılık sektörleri hedef alınmış, Rus gölge filosuna ve 74 Rus petrol tankerine yaptırım uygulanmıştır.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Avrupa’nın savaşın devam etmesi gerektiği düşüncesiyle hareket ettiğini, bu yüzden Avrupa ile diplomatik diyalogun mümkün olmadığını açıklamıştır.

Savaşın Son Durumu

Rusya-Ukrayna Savaşı, dördüncü yılına girerken cephe hattındaki çatışmalar, diplomatik müzakereler ve uluslararası aktörlerin politikalarında önemli değişiklikler yaşanmaktadır. Rusya, Donetsk, Zaporijya ve Herson bölgelerinin büyük bölümünü kontrol etmekte, Ukrayna ise savaşın başından beri kaybettiği toprakları geri almak için mücadele etmektedir.

(Rusya-Ukrayna Savaşı’nın 4. yılına girerken, savaşın insani ve askeri bilançosunu gösteren harita. Rusya’nın ele geçirdiği bölgeler, Ukrayna’nın operasyonları, sivil kayıplar ve mülteci durumu verilmiş, savaşın önemli gelişmeleri kronolojik olarak sıralanmıştır. - Anadolu Ajansı)

2024 yılı boyunca Rus ordusu 4.600 kilometrekarelik bir alanı ele geçirirken, 2025’in ilk iki ayında 600 kilometrekare daha kontrol altına almıştır. 

ABD Başkanı Donald Trump’ın 20 Ocak 2025’te göreve başlamasından sonra, Washington’un Ukrayna politikasında belirgin değişiklikler yaşanmıştır. Trump yönetimi, savaşın sona erdirilmesi için Rusya ile doğrudan müzakerelere başlamış ancak Ukrayna ve Avrupa ülkelerini bu sürece dahil etmemiştir.

ABD Savunma Bakanı Peter Hegseth, Ukrayna’nın NATO üyeliğinin mümkün görünmediğini açıklamış, bu durum Avrupa’da büyük tartışmalara yol açmıştır. ABD’nin Ukrayna’ya verdiği askeri ve ekonomik destek konusunda belirsizlikler yaşanırken, Ukrayna’dan ABD’ye 500 milyar dolarlık nadir toprak elementlerini kapsayan bir anlaşma önerildiği belirtilmiştir. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, bu teklifin güvenlik garantileri içermediği gerekçesiyle reddedildiğini açıklamıştır.

Birleşmiş Milletler (BM), 24 Şubat 2025’te yaptığı açıklamada 12,7 milyon kişinin acil insani yardıma muhtaç olduğunu bildirmiş ve 2025 yılı için 2,6 milyar dolarlık bir fon çağrısı yapmıştır.

Savaşın üçüncü yıl dönümü, uluslararası diplomatik girişimlerin ve askeri gelişmelerin gölgesinde anılmış, savaşın sona ermesi için yeni müzakereler tartışılmış ancak kesin bir sonuca ulaşılamamıştır.