SAFÂYÎ MUSTAFA EFENDİ

fav gif
Kaydet
kure star outline
Avatar
Ana YazarNURAN ALTUNER20 Kasım 2024 08:40
Tezkire müellifi ve şair.

SAFÂYÎ MUSTAFA EFENDİ

Board Main İcon
Tezkire-i Safâyî’nin ilk iki sayfası(Süleymaniye Ktp., Esad Efendi, nr. 2549)
Tezkire-i Safâyî’nin ilk iki sayfası(Süleymaniye Ktp., Esad Efendi, nr. 2549)
Tezkire-i Safâyî’nin ilk iki sayfası(Süleymaniye Ktp., Esad Efendi, nr. 2549)

Şairliği hakkında Râmiz ve Fatîn Efendi tezkirelerinde takdirkâr ifadeler bulunmakla beraber Sâlim tezkiresinde olumsuz kanaat belirtilmektedir. Safâyî’nin mürettep bir divana sahip olduğuna dair kayıtlar yapılan araştırmalarda doğrulanmamıştır. Süleymaniye Kütüphanesi’ndeki tezkiresinin bazı yapraklarında şiirleri vardır (Esad Efendi, nr. 2549, vr. 23b, 270b, 271b, 314b, 347b). Safâyî’nin hattının güzel olduğu tezkiresinin kendisi tarafından yazılan dört nüshasından anlaşılmaktadır. Eserinde Mevlevî şairlerine ve Mevlevîlik’le ilgili şiirlere yer vermesi, ayrıca Mevlevîliği öven bir şiirinin bulunması sebebiyle (Süleymaniye Ktp., Esad Efendi, nr. 2549, vr. 203b-204a) onun Mevlevî olduğu düşünülebilir.


Safâyî’nin Nuhbetü’l-âsâr min fevâidi’l-eş‘âr adlı tezkiresi Rızâ Tezkiresi’ne zeyil olarak hazırlanmış olup eserde 1050-1132 (1640-1720) yılları arasında yaşayan şairlere yer verilmektedir. Safâyî farklı zamanlarda yazdığı dört nüshayı dört defa gözden geçirmiş ve bunlara 1129 (1717), 1132, 1133 tarihlerini koymuştur. Ancak kendisi tezkiresini 1132’de (1720) tamamladığını ifade eder. Viyana nüshasındaki 1137 (1724) tarihi ise müellifin tezkiresini bu tarihte Damad İbrâhim Paşa’ya sunmuş olduğunu düşündürmektedir. Devrin ileri gelen âlim ve fâzıllarından on sekiz kişinin takriziyle başlayan tezkirede bir önsözle 486 şairin biyografisi ve şiirlerinden örnekler bulunmakta, eser bir hâtime ile sona ermektedir. Şairler alfabetik sıraya göre düzenlenmiş olup çoğunun ölüm tarihi verilmiştir. Sade bir üslûpla yazılmış tezkirede biyografiler kısadır. Önsözünde Latîfî, Âşık Çelebi ve Kınalızâde Hasan Çelebi gibi tezkirecilere özendiğini belirten Safâyî’nin önemli bir yönü şairlerle yakınlık kurup eseri için onlardan bilgi almış olmasıdır. Yurt içinde ve yurt dışında takriz ve şair sayısı farklı on beş nüshası bilinen tezkire üzerinde Nuran Altuner metnin edisyon kritiğini yapmak suretiyle bir doktora tezi hazırlamış (bk. bibl.), Pervin Çapan’ın yüksek lisans tezi olarak hazırladığı eser edisyon kritik yapılmadan basılmıştır (Ankara 2005).

Sen de Değerlendir!

0 Değerlendirme

Tartışmalar

Henüz Tartışma Girilmemiştir

"SAFÂYÎ MUSTAFA EFENDİ" maddesi için tartışma başlatın

Tartışmaları Görüntüle
KÜRE'ye Sor