Şah Sultan Camii

İstanbul’un Eyüpsultan ilçesinde yer alan ve Osmanlı döneminde inşa edilmiş bir ibadet yapısıdır. 16. yüzyılda vakıf eseri olarak yaptırılan cami, başlangıçta bir tekke yapılar topluluğunun merkezini oluşturmuş; günümüze bu külliyeden yalnızca cami bölümü ulaşmıştır.

Tarihçe

Şah Sultan Camii, 1533 yılında Yavuz Sultan Selim’in kızı Şah Sultan tarafından yaptırılmıştır. Yapı, Osmanlı şehir hayatında önemli bir yere sahip olan tekke-cami bütünlüğü içinde inşa edilmiştir. Kuruluş döneminde caminin çevresinde derviş hücreleri, hazire ve çeşitli yardımcı yapılar bulunmaktaydı. Zamanla bu yapıların büyük bölümü ortadan kalkmış, cami tek başına varlığını sürdürmüştür.

Cami, Osmanlı döneminde ve sonrasında çeşitli onarımlar geçirmiştir. Bu onarımlar sırasında yapı genel karakterini korumuş; ancak tekkeye ait bazı ek bölümler işlevlerini yitirerek yok olmuştur.

Cami, Eyüpsultan ilçesinde Silahtar Ağa Caddesi üzerinde konumlanmaktadır. Yerleşim dokusu içinde, tarihsel Eyüp çevresinin dini ve kültürel yapılarıyla bütünlük arz eden bir noktada yer alır. Cami çevresinde, tekkeye ait olduğu bilinen hazire kalıntıları günümüzde de izlenebilmektedir.

Mimari Özellikler

Şah Sultan Camii, dikdörtgen planlı ve kırma çatılı bir yapıdır. Duvar örgüsünde taş ve tuğla birlikte kullanılmıştır. Yapının ön cephesinde ahşap direklerle taşınan bir son cemaat yeri bulunmaktadır. Harim mekânı sade bir düzenlemeye sahiptir. Mihrabı taş malzemeden yapılmış olup, minber ahşap işçiliği göstermektedir. Caminin tek şerefeli minaresi yapının sağ tarafında konumlanmıştır. Genel mimari anlayış, erken klasik dönem Osmanlı cami mimarisinin mütevazı örnekleri arasında değerlendirilir.

Külliye ve Günümüze Ulaşan Unsurlar

Şah Sultan Camii, inşa edildiği dönemde bir tekke külliyesi içinde yer almaktaydı. Bu külliyeye ait hücreler, mektep ve diğer yardımcı yapılar günümüze ulaşmamıştır. Ancak cami çevresindeki hazire alanında bazı mezar taşları korunmuştur. Yapı günümüzde aktif olarak ibadete açıktır.