Sakarya Ticaret Müzesi

Sakarya Ticaret Müzesi, Sakarya ilinin Adapazarı ilçesinde bulunan ve şehrin bankacılık ile ticaret tarihine odaklanan tarihi ve kültürel bir kurumdur. Türkiye'nin ilk özel millî bankası olan Adapazarı İslam Ticaret Bankası'nın restore edilen tarihi binasında konumlanan müze, Adapazarı'nın düşman işgalinden kurtuluşunun 103. yıl dönümü olan 21 Haziran 2024 tarihinde resmî bir törenle hizmete açılmıştır.

^{Sakarya Ticaret Müzesi} (ODÖO)

Müzeye ev sahipliği yapan yapı, Sakarya'nın ticaret tarihinde önemli bir yere sahip olan Adapazarı İslam Ticaret Bankası'nın eski binasıdır. Bu banka, bölgedeki Müslüman esnaf ve iş adamlarının finansman ihtiyacını karşılamak ve gayrimüslimlerin ekonomik baskılarına karşı ekonomik bir direniş oluşturmak amacıyla 1913 yılında 13 Adapazarlı tüccar tarafından faizsiz bankacılık ilkesiyle kurulmuştur.

Başlangıçta 13.629 Osmanlı lirası şahsi sermaye ile kurulan bu kurum, zamanla gelişerek şubeler açmış, Cumhuriyet'in ilanından sonra merkezini Ankara'ya taşımış ve 31 Mart 1937 tarihinde Türk Ticaret Bankası AŞ adını almıştır. 23 yıl boyunca kapalı ve metruk halde bulunan tarihi bina, Adapazarı Belediyesi'nin uzmanlarla yürüttüğü kapsamlı restorasyon ve arşiv çalışmaları sonucunda müzeye dönüştürülmüştür.

Müze, şehrin ticari hafızasını, girişimci ruhunu ve üretim kültürünü yansıtan 565 farklı türde koleksiyona ev sahipliği yapmaktadır. Müzenin giriş katında, bankanın kuruluş aşamaları, faaliyetleri ve yıllar içindeki dönüşüm süreci kronolojik bir sırayla ziyaretçilere sunulmaktadır. Sergilenen eserler arasında şunlar yer almaktadır:

• Eski bilgisayarlar, hesap makineleri ve daktilolar.
• Kâğıt ve madeni para örnekleri, pullar ve çekler.
• Tarihi kasalar ve döneme ait çeşitli bankacılık araç-gereçleri.
• Tarihi İpek Yolu'na dair bilgilendirici içerikler.

Müze, statik bir yapıdan ziyade halkın katılımıyla büyüyen bir modele sahiptir; koleksiyon, ziyaretçilerin ve halkın bağışladığı eşyalarla sürekli olarak genişlemektedir ve sergilenen bazı eserlerde bağışçıların isimlerine yer verilmektedir.

Müze sadece bir sergi alanı olmakla kalmayıp, genç nesillere yerel tarih bilincini aşılamayı hedefleyen bir eğitim merkezi olarak da işlev görmektedir. Bu kapsamda öğrencilere şehrin ticaret tarihi ve müzecilik hakkında eğitimler ile atölye çalışmaları düzenlenmektedir. Açılışını takip eden ilk bir yıl içinde müze, yaklaşık 39 bin ziyaretçi ağırlamıştır.

Cumhuriyet Mahallesi'nde (Tarihi Orhan Camii Meydanı) bulunan müze, haftanın her günü 09:30 ile 18:00 saatleri arasında ziyarete açıktır. Girişlerin ücretsiz olduğu kurumda, ziyaretçiler için engelsiz erişim imkânları ve rehberlik hizmeti de bulunmaktadır.