Şakif Kalesi

Şakif Kalesi (Qal'at al-Shaqif), Güney Lübnan'ın Nabatiyye Valiliği'ne bağlı, Litani Nehri'ni gören bir tepede, deniz seviyesinden yaklaşık 700 metre yükseklikte konumlanan bir ortaçağ kalesidir. 12. yüzyılda Haçlılar tarafından inşa edilmiş olan kale, farklı dönemlerde çok sayıda askeri ve siyasi güç tarafından kontrol altına alınmıştır. 31 Mayıs 2026 tarihinde İsrail ordusu, kaleyi Hizbullah'a yönelik sürdürdüğü askeri harekat kapsamında ele geçirmiştir. Kale, Arapçada Qal'at al-Shaqif ya da Şakif Ernun olarak da bilinmekte, Haçlı döneminde ise Beaufort (Fransızca: Belfort, "güzel kale") adıyla anılmaktadır.

^{Şakif Kalesi - (Anadolu Ajansı)}

Şakif Kalesi, 12. yüzyılda Haçlılar tarafından, önceki tahkimatlar üzerine inşa edilmiştir. Arapçadaki adı olan Qal'at al-Shaqif, "yüksek kayalıktaki kale" anlamını taşıyan eski bir Süryanice sözcükten türemektedir.

1139 yılında Kudüs Kralı Fulk, bölgenin kontrolünü ele geçirerek kaleyi inşa ettirmiştir. 1190 yılında Selahaddin Eyyubi kaleyi fethetmiş; kale, bundan yaklaşık 60 yıl sonra Haçlıların eline geçmiştir. 1268 yılında Sultan Baybars kaleyi kontrol altına almıştır.

1837 Celile Depremi yapıda hasar oluşturmasının ardından kale terk edilmiş; kalıntılar bölge halkı tarafından hayvan barınağı ve taş ocağı olarak kullanılmıştır. Kale, Haçlı, Eyyubi, Memlük, Osmanlı ve Fransız Manda Yönetimi dönemlerinde farklı güçlerin denetimine girmiştir.

Lübnan iç savaşının 1975 yılında başlamasının ardından Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) savaşçıları, kaleyi askeri üs olarak kullanmıştır. 1982 yılında İsrail ordusu, kaleyi FKÖ'den alarak güney Lübnan'daki güvenlik bölgesi kapsamında konuşlanma noktası olarak kullanmaya başlamıştır. İsrail kuvvetleri kaleyi 2000 yılında çekilinceye kadar elinde tutmuştur.

Kale duvarları, 1970'lerde FKÖ mevzilerine yönelik İsrail saldırıları ile 1980'ler ve 1990'larda İsrail garnizonuna yönelik Hizbullah saldırıları sebebiyle hasarlıdır. 2000 yılında İsrail kuvvetlerinin çekilmesinin ardından kale kısmen restore edilerek ziyaretçilere açılmıştır.

Şakif Kalesi, Litani Nehri'ne, Nebatiye kent merkezine ve çevresindeki beldelere hakim stratejik bir tepede yer almaktadır. Kaleden doğuda yaklaşık 10 kilometre uzaklıktaki Golan Tepeleri'ne ve batıda yaklaşık 25 kilometre uzaklıktaki Akdeniz'e görüş açısı sağlanmaktadır. Kale konumundan; Nabatiyye şehri çevresindeki kasabalar ve köyler, batı Bekaa Vadisi, Golan Tepeleri ve kuzey Celile bölgesi gözlemlenebilmektedir.

Kale, UNESCO tarafından Orta Doğu'nun en iyi korunmuş ortaçağ kalelerinden biri olarak tanımlanmaktadır. 2024 İsrail-Hizbullah savaşı döneminde UNESCO, Şakif Kalesi dahil Lübnan'daki 34 kültürel alanı çatışma koşullarında koruma altına almak amacıyla güçlendirilmiş koruma statüsüne almıştır. 2026 yılında kale, çatışma bölgelerindeki kültürel miras alanlarına yönelik özel bir listeye eklenmiştir. İsrail, UNESCO üyesi değildir.

İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışma 2 Mart 2026 tarihinde başlamıştır. İsrail ordusu, Lübnan'a yönelik yoğun hava saldırıları başlatarak ülkenin güneyinde birçok beldeye saldırmıştır. Lübnan hükümeti, bu süreçte ülke içinde yerinden edilenlerin sayısının 1 milyonu aştığını açıklamıştır.

ABD Başkanı Donald Trump, 24 Nisan'da yaptığı açıklamada Lübnan ile İsrail arasında 17 Nisan'da yürürlüğe giren 10 günlük geçici ateşkesin 3 hafta daha uzatıldığını duyurmuştur. ABD arabuluculuğunda 14-15 Mayıs'ta gerçekleştirilen üçüncü tur görüşmeler sonucunda ateşkesin 17 Mayıs itibarıyla 45 gün daha uzatılması ve haziran ayı başında dördüncü tur görüşmelerin yapılması kararlaştırılmıştır.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 25 Mayıs'ta yaptığı açıklamada orduya Lübnan'a yönelik saldırıların artırılması talimatını verdiğini açıklamıştır.

26 Mayıs 2026'da Netanyahu, İsrail kuvvetlerinin sınır hattından 12 kilometre içeride kontrol altında tuttuğu alanın ötesine geçilmesini emretmiştir. 30 Mayıs'ta anonim bir Lübnanlı askeri kaynağa göre İsrail ordusu, Yahmur beldesi üzerinden Litani Nehri'nin kuzeyindeki Doğu Zavtar ve Şakif Ernun beldelerine kadar ilerleyerek işgalini genişletmiştir.

İsrail ordusu, kara birliklerinin 2026 Mayıs ayının son günlerinde Lübnan'ın güneyindeki Vadi Seluki ve Şakif sırtlarında geniş çaplı harekat yürüttüğünü açıklamıştır. İsrail Ordu Sözcüsü Ella Waweya, kara saldırıları öncesinde bölgeye şiddetli hava saldırıları ile tank ve topçu atışı gerçekleştirildiğini belirtmiş; harekâtın hedefinin Hizbullah'a ait karargah ve altyapı unsurlarının imha edilmesi olduğunu ifade etmiştir.

İsrail kuvvetleri, 2 Mart'ta itibaren sürdürdüğü hava saldırıları ve çevre köylerdeki çatışmaların ardından 31 Mayıs 2026 sabah saatlerinde Şakif Kalesi'ni kara birliklerince ele geçirmiştir. Netanyahu, ordunun Lübnan'ın güneyindeki işgalini Litani Nehri'nin ötesine taşıdığını açıklamıştır.

İsrail ordusunun Arapça sözcüsü Avichay Adraee, sosyal medya platformunda kale dışındaki İsrail askerlerini gösteren fotoğraflar yayımlamıştır. Savunma Bakanı Israel Katz, kale üzerine İsrail bayrağı dikildiğini açıklamış; kaleye Golani Tugayı'nın bayrağını da gösteren bir fotoğraf paylaşmıştır.

Netanyahu, bir açıklamasında şu ifadeleri kullanmıştır: "Beaufort'a bugün farklı bir şekilde döndük. Birleşmiş, kararlı ve her zamankinden daha güçlü bir şekilde döndük."

Kalenin ele geçirildiği gün ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun ve İsrail Başbakanı Netanyahu ile telefon görüşmeleri gerçekleştirerek müzakerelerin sürdürülmesine yönelik bir öneri iletmiştir. Anonim bir ABD yetkilisinin açıkladığı teklife göre Hizbullah, İsrail'e yönelik tüm saldırılarını durduracak; İsrail ise Beyrut'taki askeri harekatlarını genişletmeyecektir.

Lübnan Meclis Başkanı Nabih Berri, televizyon açıklamasında Hizbullah'ın ateşkese "tam, kapsamlı ve anlık bağlılığını" güvence altına alabileceğini belirtmiş; "İsrail'i saldırısını durdurmaya kim zorlayacak?" sorusunu yöneltmiştir.

Fransız Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot, İsrail'in Lübnan'daki harekatlarını "kabul edilemez" olarak nitelendirerek BM Güvenlik Konseyi'nin olağanüstü toplantıya çağrılmasını talep etmiştir. Barrot, Fransız televizyonu BFM TV'ye yaptığı açıklamada "İsrail'in Lübnan'daki askeri harekatlarının sürdürülmesini ve ülke topraklarının giderek derinleştirilen işgalini hiçbir şey meşrulaştıramaz" ifadesini kullanmıştır.