Teknolojinin hayatın her alanını dönüştürdüğü ve bu değişimle birçok durumun dinamiğini etkilediğini söylemek mümkündür. Öyle ki günümüzde yapay zeka tarafından üretilen resimler, bestelenen müzikler hatta yazılan şiirler mevcut. Halihazırda bu durum varlığını sürdürürken sanatın da bu değişimden nasibini aldığını söylememiz olağan dışı kalmaz.
İlk olarak 2018 yılında, yapay zeka tarafından oluşturulan “Edmon de Belamy” adlı tablo, çıktığı bir müzayede 432 bin dolara satılarak tüm dünyanın ilgisini çekti. Adı “Edmond Belamy’nin Portresi” olan bu resim, Paris’te bir sanat kolektifi olan Obvius adlı bir ekip tarafından oluşturuldu.
Hugo Caselles-Dupré, Pierre Fautrel ve Gauthier Vernier’den oluşan ekip, porteyi Üretken Çekişmeli Ağlar (GAN-Generative Adversarial Network) metodu ile üretti.
“Edmon de Belamy” Adlı Tablo. (ANAMED)
Kimi sanatseverler bu durumu sanatın yalnızca insan duygusuyla ve deneyimiyle oluşturulmasını doğru bulduğu için reddetmiştir. Bir taraftan da teknolojinin gelişmesinde sanatın da dinamiğini değiştirecek şekilde ilerlemesini savunan sanatseverler yapay zeka destekli sanatın ilerleyişi görüşünü savunmuştur.
Hatta yapay zekanın sanatta estetik üretimi mümkün kılabileceği de düşünülmüştür.
Bu tartışmalar yapay zeka destekli tablonun sergilenmesi ile başlasa da güncel olarak müzik dünyasında da benzer bir değişim yaşanıyor. Örneğin, yapay zeka sistemli farklı müzik türleri, bestelenen parçalar ve insan sesine bile gerek kalmadan üretilen şarkılar.
Dinleyiciler tarafından çoğu zaman anlaşılmasa da hatta “insan eli değmiş” tarzında bir ifade kullanılsa da aslında çoğu müzik yapımcıları parçaların büyük çoğunluğunu yapay zeka destekli sistemlerle oluşturduğunu ifade etmekte.
Sanattaki bu değişim tablo ve müzik dışında heykelcilik sanatında hatta kültürümüzle özleşen “dokumacılıkla” da yerini almakta.
Örneğin, dokuma makinesine ait çözgü salma sisteminin teorik modellenmesi yapılması. Bu model, yapay zeka destekli bir sistemle yönetilmekte.
Nitekim gelişen teknolojiyle sanatın yapay zeka ile geçirdiği dönüşüme ait alanlar tartışmalara yol açsa da sanatın insan ve makine ortaklığıyla yeni bir ifade biçimi geliştirdiğini söyleyebiliriz. Peki, robotlar da sanat yapabilir mi? Sanat anlayışı estetik görüntü ve güzel bir ses oluşturmak ise bu zordur.
Ama teknik olarak robotların sanat eseri üretmesi mümkündür.
Yapay zeka ile oluşturulan bir tablo.
Ancak yine tartışma konusu olarak insan duygusunun önemli olduğunu söyleyebiliriz. Robotların yaptığı sanat algoritmalarla, veri tabanlarından öğrendikleriyle ve kopyaladığı stillerle olacağı için doğrudan robotlar sanat yapar ve bunu estetik kılar demek bir tartışmaya yol açabilir.
Kısaca, robotlar yapay zeka destekli sistemlerle bir sanat yapabilir ama bunu estetik kılamayacağı ve insan duygusunu, deneyimini ve düşüncesini sanatına yansıtamayacağı için doğrudan robotlar sanat yapar demek çok güçtür.
Nitekim, günümüzde bu durum sanatseverler tarafından "sanattan ziyade ticari amaçlı olarak gerçekleşen olaylar olarak ifade ediliyor.