Satanizm

Bekleyecek

Satanizm, Şeytan (İbranice: Satan) figürünü veya prensibini merkezine alan, çeşitli inanç ve felsefeleri kapsayan bir terimdir. Genel olarak, Yahudi-Hristiyan geleneğinin Tanrı ve ahlak anlayışına karşı bir başkaldırı veya alternatif bir dünya görüşü olarak nitelendirilir. Tanımlamalar, Satanizm'i ele alış biçimine göre farklılık göstermektedir. Bu tanımlar üç ana kategoride incelenebilir: tarihsel ve bilimsel verilere dayalı nesnel tanımlamalar, savunmacı nitelikteki müspet yaklaşımlar ve reddiye tarzındaki menfi yaklaşımlar. Bazı tanımlamalara göre Satanizm, Şeytan'a veya Hristiyan demonolojisindeki diğer merkezi figürlere tapınmayı ve Hristiyan ayinlerinin alaycı bir taklidini içeren yarı dini törenleri ifade eder. Modern yaklaşımlarda ise Satanizm, bir ilaha bağlı olmamak anlamında "dinsizlik" ile eşdeğer görülür ve Şeytan, tapınılacak bir varlıktan ziyade bireyciliği, dünyevi zevkleri ve yerleşik düzene başkaldırıyı temsil eden bir sembol olarak kabul edilir. 

Tarihsel Gelişim

Satanizm'in tarihsel kökenleri konusunda farklı görüşler bulunmaktadır. Bazı yaklaşımlar, Şeytan'a tapınma olgusunu ilk insana kadar dayandırırken, bazıları kökenini antik dönemdeki düalist teolojilerde, yani iyi ile kötünün ebedi çatışması fikrinde görmektedir. Paleolitik döneme ait mağara duvarlarındaki yarı insan yarı hayvan figürlerinin Şeytan tapımının erken izleri olabileceği ileri sürülmüşse de bu görüş kesinlik kazanmamıştır. 

Orta Çağ ve Büyücülük

14. yüzyılın ortalarından itibaren Kilise, büyücülerin Şeytan ile bir "anlaşma" yaptıklarını ve bu anlaşma karşılığında onlara büyüsel güçler verildiği düşüncesini vurgulamıştır. Bu dönemde büyücülük, Şeytan'a tapınmakla suçlanan "sapkın" bir din olarak görülmüş ve 15. yüzyılın ortalarından 18. yüzyılın başlarına kadar devam eden "büyücü avı" sürecinde, ağırlıklı olarak Avrupa'da çok sayıda insan Engizisyon mahkemeleri tarafından yargılanarak idam edilmiştir. 

17. ve 18. Yüzyıllar

17. yüzyılda, Katolik Kilisesi bazı papazları, Ekmek-Şarap Ayini'nin gücünü kötü amaçlarla bozmak ve "Black Mass" (Kara Ayin) olarak adlandırılan Şeytan'a tapınma ayinleri düzenlemekle suçlamıştır. Bu dönemdeki en bilinen olaylardan biri, Fransa'da Kral XIV. Louis'nin metresi Madam de Montespan tarafından yönetilen ayindir. 18. yüzyılda İngiltere'de Sir Francis Dashwood tarafından kurulan "Hellfire Kulübü" (Cehennem Ateşi Kulübü) de Satanist bir topluluk olarak nitelendirilmiş, ancak bu grubun gerçekte Satanik bir tapınmadan ziyade edebe aykırı eğlenceler düzenleyen bir organizasyon olduğu da belirtilmiştir. 

19. Yüzyıl ve Okült Uyanış

19. yüzyılda Satanik faaliyetlerin yeniden canlandığı görülmektedir. Fransa'da Eugene Vintras tarafından kurulan ve Papa tarafından kınanan Karmel Kilisesi ve bu kilisenin bir dalının başı olan, kara büyü ve çocuk kurbanı uygulamakla itham edilen Abbe Boullan bu dönemin figürlerindendir. J.K. Huysmans'ın 1891 tarihli "La Bas" romanı, Satanizm'i konu edinmesiyle bu alandaki ilk klasiklerden biri olarak kabul edilir. Günümüz Satanizm'inin, 19. yüzyıldaki bu "Okkült Uyanış"tan beslendiği ifade edilmektedir. 

Modern Satanizmin Kurumsallaşması

Satanizm'in resmiyet kazanması, 11 Nisan 1930 doğumlu Anton Szandor LaVey'in, 30 Nisan 1966'da (Walpurgisnacht gecesi) San Francisco'da "The Church of Satan"ı (Şeytan'ın Kilisesi) kurmasıyla gerçekleşmiştir. LaVey, yazdığı "The Satanic Bible" (Satanik İncil), "The Satanic Rituals" (Satanik Ayinler) gibi kitaplarla modern Satanizmin felsefesini ve kurallarını sistemleştirmiştir. 

Temel Yaklaşımlar ve Gruplar

Satanizm, temel olarak iki ana kategoriye ayrılır: Geleneksel (Teistik) Satanizm ve Modern (LaVeyan/Ateistik) Satanizm. 

Geleneksel (Teistik) Satanizm

Bu yaklaşım, Şeytan'ı tanrısal veya yarı tanrısal, tapınılması gereken gerçek bir varlık olarak kabul eder. Bu gruplar için Satanizm, bireyin kendini geliştirmesi için zorlu ve tehlikeli bir yolculuktur. Geleneksel Satanistler, kendi ifadelerine göre, değersiz gördükleri kişilerin ortadan kaldırılmasının nesli geliştireceğine inandıkları için insan kurbanını bir yöntem olarak tavsiye ettiklerini belirtirler. 

Modern (LaVeyan/Ateistik) Satanizm

LaVey tarafından kurulan bu akım, günümüzdeki en yaygın Satanizm anlayışıdır. Bu yaklaşım ateist bir temele dayanır; Tanrı'nın, cennetin ve cehennemin varlığını reddeder. LaVey'e göre Şeytan, tapınılacak doğaüstü bir varlık değil; insanın içgüdülerini, dünyevi zevklerini, bireyciliği, isyanı ve yerleşik dogmalara karşı başkaldırıyı temsil eden bir semboldür. Bu anlayışta Satanist, kendi tanrısıdır ve hayatın amacı, bu dünyada haz ve tatmin odaklı yaşamaktır. 

Bu iki ana akımın yanı sıra, eğlence amaçlı ilgilenenlerden (Dabber'ler), doğanın karanlık güçlerine inanan Gnostiklere ve Hristiyanlık karşıtı çeşitli ikincil gruplara kadar birçok farklı Satanist oluşumdan söz edilmektedir. 

İnanç ve Felsefi Esaslar

Tanrı ve Şeytan Anlayışı

Modern Satanizm'de Tanrı'nın varlığı reddedilir ve dinlerin insan tarafından uydurulduğu savunulur. LaVey'e göre Tanrı, insanın kendi egosunu yansıtmak için yarattığı bir kavramdır. Şeytan ise, ilerlemenin ruhu, isyanın ve özgürlüğün somut bir örneğidir. O, kırmızı bir kıyafete bürünmüş, boynuzlu ve kuyruklu klişeleşmiş bir varlık değil, tabiatta gizlenmiş karanlık güçlerin bir temsilidir. Satanik ayinlerde kullanılan dört temel şeytani figür şunlardır:

Ahlak Anlayışı

Satanist ahlak anlayışı mutlak kurallara dayanmaz; göreceli ve bireycidir. Temel ilke, uzun vadeli sonuçları da göz önünde bulundurarak "kendine en uygun geleni yapmak"tır. LaVeyan Satanizm, "Dokuz Satanik İlke", "Yeryüzünün On Bir Satanik Kuralı" ve "Dokuz Satanik Günah" gibi belirli prensipler ortaya koymuştur.

• Dokuz Satanik İlke'den bazıları şunlardır: Tahammülsüzlüğe karşı müsamaha, nankörlere gösterilen sevgiye karşılık onu hak edenlere nezaket gösterme ve "öbür yanağını çevir" düşüncesine karşı intikamı temsil etme. 
• Dokuz Satanik Günah arasında ise şunlar yer alır: Ahmaklık (en büyük günah), gösterişçilik, kendi kendini kandırmak ve amaca zararı dokunan gurur. 
• Yeryüzünün On Bir Kuralı'ndan bazıları: Sorulmadıkça fikir beyan etmemek, küçük çocuklara zarar vermemek ve açık bir davet olmadıkça cinsel tacizde bulunmamak gibi maddeleri içerir. 

Ayinler, Semboller ve Özel Günler

Ayinler ve Büyü

Satanik ritüeller, bireylerin psikolojik, sosyolojik ve cinsel ihtiyaçlarını karşılamayı amaçlar. En bilinen ayin, Roma Katolik Kilisesi'ndeki Ekmek-Şarap Ayini'nin (Mass) tersine çevrilmiş ve alaycı bir taklidi olan Black Mass'tir (Kara Ayin). Büyü, Satanizm'de önemli bir yer tutar ve olayları istenilen yönde değiştirmek için bir araç olarak görülür. Büyü, resmi bir törenle yapılan "Büyük Büyü" (ayinsel) ve gündelik hayatta çeşitli hilelerle uygulanan "Küçük Büyü" (istismara dayalı) olarak ikiye ayrılır. 

Kurban Meselesi

Büyük Satanist organizasyonlar, özellikle Şeytan'ın Kilisesi, insan veya hayvan kurban etmeyi reddeder ve bu tür eylemlerin asılsız olduğunu belirtir. Ancak bazı küçük ve aşırılık yanlısı grupların hayvanları (kedi, horoz, tavşan) veya insanları kurban ettiklerine dair bildirimler mevcuttur. Ayinlerde kedi kurban edilmesinin sembolik nedenleri arasında, kedinin Şeytan'a en yakın hayvan olarak kabul edilmesi ve kanının kötülüğü temsil ettiğine inanılması yer alır. 

Semboller

Satanizm'de kullanılan başlıca semboller şunlardır:

• Baphomet: Ters çevrilmiş beş köşeli bir yıldızın içine yerleştirilmiş keçi başı figürüdür. İlk olarak Templar Şövalyeleri tarafından kullanıldığı belirtilen bu sembol, LaVeyan Satanizm'in resmi amblemidir. 
• Ters Çevrilmiş Haç: Hristiyanlığın temel sembolü olan haçın ve temsil ettiği inançların reddedilmesini ifade eder. 
• Pentagram: Beş köşeli yıldız, özellikle ayinlerde sıkça kullanılan bir semboldür. 

Özel Günler

Satanizm'de en kutsal gün, kişinin kendi doğum günüdür. Bunun dışında iki büyük tatil günü daha vardır: Büyücülerin toplandığı gece olarak bilinen Walpurgisnacht (30 Nisan) ve hortlak gecesi olarak da anılan Halloween (31 Ekim). 

Türkiye'deki Durum

Türkiye'de Satanizm olgusu, kamuoyunun gündemine ilk kez 1990'lı yıllarda, özellikle 1998 yılında yaşanan bir intihar vakasıyla girmiştir. Bu tarihten önce ülkede böyle bir oluşuma dair resmi bir kayıt bulunmamaktadır. Türkiye'deki Satanist oluşumlar üzerine yapılan incelemeler, bu gruplara katılan bireylerin genellikle şu profillere sahip olduğunu göstermektedir:

1. Topluma karşı kayıtsız ve pasif bir yaşam süren bireyler. 
2. Psikolojik rahatsızlıkları olan ve Satanizm'i bir maske olarak kullanan bireyler. 
3. Entelektüel veya kültürel açıdan toplumda yalnızlık hisseden ve bir çıkış yolu arayan bireyler. 

Yapılan araştırmalar ve görüşmeler, Türkiye'de Satanizm'e yönelen gençlerin arkasında genellikle aile içi geçimsizlik, sevgisizlik, ilgi eksikliği ve varlık içinde yaşanan manevi boşluk gibi nedenlerin yattığını ortaya koymaktadır. Satanizm'in yayılmasında internet, müzik (özellikle belirli metal müzik türleri), dergiler ve arkadaş grupları gibi unsurların etkili olduğu belirtilmektedir.