Köken

Sayha Arapça kökenli bir kelimedir; temelini “çığlık atmak, bağırmak” anlamına gelen ṣāḥa fiili oluşturur. Bu fiilden türetilen ṣayḥa(t) biçimi, tek bir seferlik ve yoğun bir haykırışı ifade eden isim türündedir. Arapçadaki fiilin yapısal formu olan faˁla(t) kalıbı, bu kelimenin “bir kez yapılan eylem” anlamı taşımasını sağlar. Zamanla Türkçeye geçerek, hem dini metinlerde hem de edebi dilde “şiddetli bir ses, haykırış” anlamında yer bulmuştur.

Kullanım Alanları

• Klasik edebiyat: Şairler tarafından acı, feryat, isyan ya da haksızlığa karşı yükselen sesin mecazı olarak kullanılır.
• Günlük dil: Yoğun bir duyguyla, özellikle de korku, öfke veya acıyla yükselen ani çığlık veya haykırış anlamında yer bulur.
• Tarih ve anlatı metinleri: Felaket, savaş ya da ani toplumsal olaylarda yükselen ortak çığlıkları betimlemek için kullanılır.