Sırbistan Parlamento Seçimleri (Ekim, 2026)

Sırbistan parlamento seçimleri, 25 Ekim 2026 tarihinde Sırbistan'da gerçekleştirilen erken genel seçimlerdir. Seçimler, 2024 yılında Novi Sad kentindeki tren istasyonunda meydana gelen ve 16 kişinin hayatını kaybettiği çatı çökmesi sonrasında başlayan hükümet karşıtı protestoların ardından düzenlenmiştir. Öğrencilerin öncülüğünde gelişen protesto hareketi, seçim sürecinde "Öğrenci Listesi" adıyla siyasi bir oluşuma dönüşmüştür.

Seçimlerde, 2012 yılından itibaren Sırbistan siyasetinde belirleyici konumda bulunan Aleksandar Vučić'in liderliğindeki Sırp İlerleme Partisi (SNS) ile Öğrenci Listesi arasında rekabet yaşanmıştır. Yolsuzluk iddiaları, kamu kurumlarının bağımsızlığı, basın özgürlüğü, demokratik reformlar ve ülkenin Avrupa Birliği (AB) ile ilişkileri seçim kampanyasının başlıca konularını oluşturmuştur.

^{Sırbistan Seçimleri (25 Ekim, 2026) (Anadolu Ajansı)}

25 Ekim'de yapılan seçimlerde Öğrenci Listesi, açıklanan sonuçlara göre parlamentoda çoğunluğu elde etmiştir. SNS ise 2012 yılından bu yana ilk kez parlamentodaki çoğunluğunu kaybetmiştir. Aleksandar Vučić, seçim gecesi yaptığı açıklamada yenilgiyi kabul etmiştir.

^{Aleksandar Vucic Seçim Açıklaması (26 Ekim, 2026) (Anadolu Ajansı)}

Sırbistan'da 2012 yılında iktidara gelen Sırp İlerleme Partisi, uzun yıllar boyunca ülkenin siyasi yönetiminde belirleyici rol oynamıştır. Aleksandar Vučić, başbakanlık ve cumhurbaşkanlığı görevleri aracılığıyla ülke siyasetinin merkezindeki isimlerden biri olmuştur.

Vučić'in yönetimi döneminde muhalefet partileri, medya kuruluşları ve sivil toplum örgütleri tarafından demokratik kurumların işleyişi, kamu kaynaklarının kullanımı ve seçim koşulları konusunda çeşitli eleştiriler yöneltilmiştir. Hükümet ise yolsuzluk ve medya üzerinde siyasi baskı uygulandığı yönündeki iddiaları reddetmiştir.

2024 yılında Novi Sad'da meydana gelen tren istasyonu faciası, ülkedeki siyasi ve toplumsal gerilimin artmasında bir dönüm noktası olmuştur. Olayın ardından başlayan protestolar, zaman içerisinde hükümetin hesap verebilirliği ve kamu kurumlarının işleyişine ilişkin daha geniş kapsamlı taleplere dönüşmüştür.

Protestoların ülke geneline yayılması ve hükümet karşıtı hareketin güçlenmesi üzerine erken parlamento seçimleri düzenlenmiştir.

1 Kasım 2024 tarihinde Sırbistan'ın Novi Sad kentindeki tren istasyonunun beton sundurmasının çökmesi sonucu 16 kişi hayatını kaybetmiştir. Olay, istasyonda gerçekleştirilen yenileme çalışmalarının güvenliği ve kamu ihalelerindeki denetim mekanizmaları hakkında tartışmalara neden olmuştur.

Facianın ardından üniversite öğrencileri, olayın sorumlularının belirlenmesi ve kamu görevlilerinin hesap vermesi talebiyle protestolar başlatmıştır. Başlangıçta üniversite kampüslerinde düzenlenen eylemler, daha sonra Belgrad, Novi Sad ve Niş başta olmak üzere birçok kente yayılmıştır.

^{Novi Sad Tren İstasyonu Faciası Protestoları (1 Mart 2025) (Anadolu Ajansı)}

Öğrenci hareketi, protestoların ilerleyen dönemlerinde çiftçiler, akademisyenler, sanatçılar, hukukçular ve çeşitli meslek gruplarından destek almıştır. Gösterilerde yolsuzlukla mücadele, hukukun üstünlüğü, kamu kurumlarının bağımsızlığı ve basın özgürlüğü gibi talepler öne çıkmıştır.

2025 yılının Mart ayında Belgrad'da düzenlenen kitlesel protestolar, hükümet karşıtı hareketin geniş toplumsal destek kazandığı gösteriler arasında yer almıştır.

Öğrenciler, protesto sürecinde kararlarını öğrenci meclisleri ve genel toplantılar aracılığıyla almış, merkezi bir liderlik yapısı oluşturmadan faaliyet göstermiştir.

Öğrenci protestolarından doğan siyasi hareket, 2026 parlamento seçimlerine "Öğrenci Listesi – Öğrenciler Kazanıyor" adıyla katılmıştır.

Hareket, geleneksel siyasi partilerden farklı olarak doğrudan öğrencilerden oluşan bir aday listesi hazırlamamıştır. Bunun yerine akademisyenler, doktorlar, sanatçılar, sporcular ve çeşitli meslek gruplarından isimler milletvekili adayı gösterilmiştir.

Öğrenci Listesi'nin adayları arasında kardiyoloji profesörü Ilija Srdanović, eski Sırbistan Merkez Bankası Başkanı Dejan Šoškić, eski basketbolcu Dejan Bodiroga, oyuncu Tihomir Stanić ve opera sanatçısı Nikola Mikić yer almıştır.

Hareketin seçim programında yolsuzlukla mücadele, kamu yönetiminde liyakat, devlet kurumlarının siyasi etkilerden bağımsızlaştırılması ve medya reformları gibi başlıklar öne çıkmıştır.

Öğrenci Listesi, seçim kampanyasında yalnızca üniversite öğrencilerine değil, hükümet politikalarından memnun olmayan farklı toplumsal kesimlere de ulaşmayı amaçlamıştır. Bu kapsamda ülkenin kırsal bölgelerinde yürüyüşler ve çeşitli kampanya etkinlikleri düzenlenmiştir.

^{"Öğrenci Listesi" Destekçilerinin Kutlamaları (26 Ekim, 2026) (Anadolu Ajansı)}

25 Ekim 2026 tarihinde gerçekleştirilen seçimlerde yaklaşık 6,4 milyon seçmen, 250 üyeli Sırbistan Ulusal Meclisi'nin yeni üyelerini belirlemek üzere sandık başına çağrılmıştır.

Bağımsız seçim araştırma kuruluşlarının açıkladığı ilk tahminlerde Öğrenci Listesi'nin oy oranı yüzde 52-52,9, Sırp İlerleme Partisi'nin ise yüzde 39,3 olarak bildirilmiştir.

26 Ekim'de aktarılan sandalye dağılımına göre seçim sonuçları şu şekilde gerçekleşmiştir:

Siyasi oluşum - Milletvekili sayısı

Öğrenci Listesi: 140

Sırp İlerleme Partisi (SNS):104

Azınlık listeleri:6

Toplam: 250

Azınlık partilerine ayrılan sandalyeler arasında Voyvodina Macarları İttifakı'nın üç milletvekilliği elde ettiği belirtilmiştir. Boşnak ve Arnavut siyasi oluşumları da parlamentoda temsil hakkı kazanmıştır.

Seçime katılım oranının bağımsız araştırma kuruluşu CeSID tarafından yüzde 69,34 olarak tahmin edildiği bildirilmiştir. Seçimlerde küçük partilerin yüzde 3'lük genel seçim barajını aşamaması, parlamentodaki siyasi temsilin büyük ölçüde Öğrenci Listesi ve SNS etrafında şekillenmesine yol açmıştır.

^{"Öğrenci Listesi" Destekçilerinin Kutlamaları (26 Ekim, 2026) (Anadolu Ajansı)}

Sırbistan'da uzun yıllar cumhurbaşkanlığı görevini yürüten Aleksandar Vučić, 2026 parlamento seçimleri öncesinde görevinden ayrılarak Sırp İlerleme Partisi'nin seçim kampanyasına liderlik etmiştir.

25 Ekim akşamı sandıkların kapanmasının ardından parti genel merkezinde açıklama yapan Vučić, seçim sonuçlarının SNS açısından yenilgiye işaret ettiğini kabul etmiştir.

Vučić, partisinin yaklaşık 1,72 milyon, Öğrenci Listesi'nin ise 2,2 milyon oy aldığını açıklamıştır. İlk tahminlere göre Öğrenci Listesi'nin 135 ila 140, SNS'nin ise yaklaşık 105 milletvekilliği kazanacağını ifade etmiştir.

^{Sırbistan Seçimleri (25 Ekim, 2026) (Anadolu Ajansı)}

Seçim yenilgisinin ardından Vučić, yeni yönetimin Rusya'ya yönelik yaptırımlar uygulayabileceğini ileri sürmüş ve siyasi değişimin yabancı yatırımcılar üzerinde belirsizlik yaratabileceği uyarısında bulunmuştur. Vučić ayrıca seçim kampanyasında yabancı müdahale iddialarını gündeme getirmiştir. Ancak bu iddiaları destekleyen doğrulanmış kanıtlar sunulmamıştır.

^{Aleksandar Vucic Seçim Sonrası Açıklaması (26 Ekim, 2026) (Anadolu Ajansı)}

Öğrenci Listesi'nin seçimleri kazanmasının ardından başkent Belgrad başta olmak üzere Novi Sad ve Niş kentlerinde kutlamalar düzenlenmiştir.

Binlerce kişi kent merkezlerinde toplanarak seçim sonuçlarını kutlamış, gösteriler sırasında sloganlar atılmış ve havai fişek gösterileri gerçekleştirilmiştir. Belgrad'daki Slavija Meydanı, kutlamaların yoğunlaştığı alanlardan biri olmuştur. Öğrenci hareketinin destekçileri, seçim sonuçlarını yaklaşık iki yıldır devam eden protestoların siyasi karşılığı olarak değerlendirmiştir.

^{Öğrenci Kutlamaları (26 Ekim, 2026) (Anadolu Ajansı)}

Öğrenci Listesi'nin önde gelen isimlerinden Radomir Saičić, seçim zaferinin ardından yaptığı açıklamada halkın değişim iradesine dikkat çekmiş ve yeni bir Sırbistan'ın inşası için çalışmalara başlanacağını ifade etmiştir.

Öğrenci Listesi'nin parlamentoda çoğunluğu elde etmesi, Sırbistan'da 2012 yılından itibaren devam eden SNS iktidarının sona ermesi yönünde önemli bir gelişme olmuştur.

Seçim sonuçları, ülkede geleneksel muhalefet partilerinden farklı bir toplumsal hareketin parlamentoda çoğunluk elde etmesi bakımından dikkat çekmiştir.

Öğrenci Listesi'nin parlamentoda tek başına hükümet kurabilecek çoğunluğa ulaşması, siyasi hareketin protesto sürecinden devlet yönetimine geçişini gündeme getirmiştir.

^{Sırbistan Seçimleri (25 Ekim, 2026) (Anadolu Ajansı)}

Yeni dönemde hükümetin kurulması, kamu kurumlarının yeniden yapılandırılması, yolsuzlukla mücadele ve ekonomik politikaların belirlenmesi başlıca siyasi konular arasında yer almıştır. SNS açısından ise seçim sonuçları, partinin uzun yıllar sonra muhalefette faaliyet göstereceği yeni bir dönemin başlangıcı olarak değerlendirilmiştir.

^{"Öğrenci Listesi" Destekçilerinin Kutlamaları (26 Ekim, 2026) (Anadolu Ajansı)}

Sırbistan'daki seçim sonuçları, ülkenin Avrupa Birliği ile ilişkileri ve dış politika yönelimi bakımından da uluslararası kamuoyunda takip edilmiştir.

AB üyeliğine aday ülke statüsünde bulunan Sırbistan, Vučić döneminde Avrupa Birliği ile bütünleşme hedefini sürdürürken Rusya ve Çin ile ekonomik ve diplomatik ilişkilerini korumuştur.

Öğrenci Listesi'nin seçim zaferinin ardından Avrupa Konseyi Başkanı António Costa, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve AB Genişlemeden Sorumlu Komiseri Marta Kos'un da aralarında bulunduğu Avrupalı yetkililer tarafından tebrik mesajları yayımlanmıştır. Marta Kos, seçim sonuçlarının Sırbistan ile Avrupa Birliği ilişkilerinde yeni bir dönemin başlangıcı olabileceğini ifade etmiştir.

Seçimlerin ardından Sırbistan'ın Rusya'ya yönelik yaptırımlar konusundaki tutumu, Kosova ile ilişkileri, AB üyelik müzakereleri ve Çin ile ekonomik işbirliği gibi konular yeni yönetimin dış politika gündeminde yer almıştır.

^{"Öğrenci Listesi" Destekçilerinin Kutlamaları (26 Ekim, 2026) (Anadolu Ajansı)}

Öğrenci Listesi, seçim kampanyası sırasında kamu kurumlarının bağımsızlığını güçlendirmeyi ve yolsuzlukla mücadeleyi temel öncelikleri arasında göstermiştir.

Hareketin 11 maddelik programında, yolsuzlukla mücadele amacıyla özel bir polis biriminin oluşturulması, protestoculara yönelik hukuka aykırı müdahalelerde bulunduğu belirlenen kamu görevlilerinin görevden alınması ve kamu işletmelerine siyasi bağlılık yerine liyakat esasına göre yönetici atanması gibi hedefler yer almıştır.

Programda ayrıca kamu yayıncılığının siyasi etkilerden arındırılması, medya alanında reform yapılması ve kamu kurumlarında hesap verebilirliğin artırılması öngörülmüştür.

Seçim sonrasında hareketin hükümet kurma süreci ve başbakanlık görevini üstlenecek ismin belirlenmesi gündeme gelmiştir. Öğrenci Listesi'nin adayları arasında çeşitli akademisyenler ve uzmanlar bulunmasına rağmen başbakanlık için kesinleşmiş bir isim açıklanmamıştır. Seçim sonuçlarıyla birlikte Öğrenci Listesi, yaklaşık iki yıl süren protesto hareketinin ardından Sırbistan'ın yasama organında çoğunluğu elde eden siyasi oluşum haline gelmiştir.