Soul (Film 2020)

Soul, Pixar Animation Studios tarafından üretilen ve Walt Disney Studios Motion Pictures tarafından dağıtılan bir Amerikan fantastik komedi-drama animasyon filmidir. 2020 yapımı bilgisayar animasyonlu filmi Pete Docter yönetmiş ve Kemp Powers yardımcı yönetmen olarak görev almıştır. Bir ortaokul müzik öğretmeninin ölümle burun buruna geldiği bir deneyim üzerinden kendini keşfetme yolculuğunu anlatan filmin temasında, yaşamın amacı, tutku ve kendini sorgulamak yer alıyor.

Joe Gardner ve 22 - GIPHY

Karakterler

• Joe Gardner: Profesyonel bir caz müzisyeni olmayı hayal eden bir ortaokul müzik öğretmeni. (Erden Tunatekin tarafından seslendirilmiştir.)
• 22: Şüpheci ve isteksiz bir ruh; Joe ile yaşadığı deneyimler sayesinde hayatın değerini anlamaya başlar. (Aysun Topar tarafından seslendirilmiştir.)
• Moonwind: "The Zone" (Bölge) olarak bilinen alanda kayıp ruhlara yol gösteren manevi bir rehber.
• Terry: Büyük Öteki’ye giden ruhların sayısını denetlemekle görevli, düzenli ve titiz bir muhasebeci.
• The Jerrys: Doğmamış ruhların kişiliklerini şekillendiren, neşeli ve yardımsever danışmanlar.
• Libba Gardner: Joe’nun dikiş atölyesi işleten, pratik ve koruyucu annesi.
• Dez: Joe’nun derin sohbetleri sırasında bilgelik sunan berberi.
• Curley: Joe’nun eski öğrencisi; ona Dorothea Williams ile olan seçmelere katılma fırsatı sağlar.
• Dorothea Williams: Prestijli bir caz grubunun lideri olan ünlü bir caz müzisyeni.
• Melba: Joe’nun destekleyici komşusu; küçük ama sıcak bir varlık.

Özet

Joe Gardner, New York’ta bir ortaokulda müzik öğretmenidir, ancak hayatından memnun değildir ve profesyonel bir caz müzisyeni olma hayali kurar. Annesi Libba, onun düzenli bir hayatı ve mesleğini önceliklendirmesi gerektiğini düşünür. Joe’nun kaderi, eski öğrencisi Curley’nin ona caz müzisyeni Dorothea Williams’ın grubunda seçmelere katılma fırsatı sunmasıyla değişir. Joe, piyanodaki yeteneğiyle Dorothea’yı etkiler ve iş teklifi alır. Ancak, eve giderken açık bir rögar kapağına düşerek kendini bir anda ruhani bir boyutta bulur.

Joe, "Öteki Dünya" olarak bilinen, ölümden sonra ruhların geçtiği bir alemde bulur kendini. Büyük fırsatını kaçırmadan yaşama dönmekte kararlı olan Joe, "Önceki Dünya" olarak bilinen ve doğmamış ruhların Dünya’ya hazırlık yaptığı yere kaçar. Yanlışlıkla bir mentor olarak atanan Joe, binlerce yıldır Önceki Dünya’da kalan şüpheci bir ruh olan 22’ye rehberlik etmekle görevlendirilir. 22’nin Dünya’ya gidebilmesi için gerekli olan "kıvılcımı" bulmasına yardım etmeyi kabul eden Joe, bu kıvılcımı kendi bedenine dönmek için kullanmayı planlar.

22'nin kıvılcımını ateşlemeye yönelik sayısız başarısız girişime rağmen, ikilinin yolculuğu onları tutkuların bireyleri büyülediği ama aynı zamanda kayıp ruhları hapsettiği bir alan olan “bölge”ye götürür.  Manevi rehber Moonwind’in yardımıyla Joe, bedeninin Dünya’da komada olduğunu öğrenir. Bir plan yaparlar ancak, yaşanan kaza sonucu 22, Joe’nun bedenine, Joe ise bir kedinin bedenine girer. Bu karışıklık, 22’nin Dünya’da hayatı ilk kez deneyimlemesini sağlar ve komik ama duygusal bir macera başlar.

Joe’nun öğrencileri, arkadaşları ve ailesiyle olan etkileşimleri sırasında 22, hayatın küçük ve gündelik anlarından zevk almayı öğrenir. Ancak, Joe’nun hayatını geri alma konusundaki ısrarı, 22’nin kendi değerinden şüphe etmesine yol açar.

Önceki Dünya’ya geri dönen Joe, bir ruh danışmanından "kıvılcım"ın bir yaşam amacını değil, hayata hazır olmayı temsil ettiğini öğrenir. Hatasını anlayan Joe, şüpheye düşen ve kaybolmuş bir ruha dönüşen 22’yi bulur. Joe, 22’yi Dünya’ya dönmeye ikna etmek için onun Dünya’da topladığı anıları kullanır. 22, kıvılcımı yeniden kazanır ve Joe, onu Dünya’ya gönderene kadar eşlik eder.

Kendi kaderiyle yüzleşmeye hazır olan Joe’ya, Jerry tarafından tekrar yaşama dönmesi için bir şans verilir. Joe, hayatına daha büyük bir takdir ve anlamla devam etmeye karar verir.

Temalar ve Analiz

Soul, yaşamın amacı, tutkuların önemi ve gündelik deneyimlerin değerini araştırır. "Kıvılcım" kavramını önceden belirlenmiş bir amaç yerine hayata hazır olmak olarak sunarak, yaşamın anlamını sorgulayan varoluşsal sorulara yanıt arar. Joe’nun yolculuğu, gündelik anların benimsenmesi ve hayaller ile deneyimler arasında bir denge bulunmasının önemini vurgular.

Yapım ve Eleştiriler

Pete Docter ve Kemp Powers tarafından yönetilen film, gerçekçi Dünya tasvirlerini soyut ruhani alemlerle birleştirir. Önceki Dünya ve karakterlerinin tasarımı, özgün ve minimalist bir estetiği bir araya getirir.

Filmin müzikleri, ruhani alemler için Trent Reznor ve Atticus Ross tarafından hazırlanan elektronik besteler ile Dünya sahneleri için Jon Batiste tarafından düzenlenen caz performansları arasında bir kontrast sunar. Bu ikilik, filmin hayatın farklı ama birbiriyle bağlantılı yönlerini keşfetmesini vurgular.

25 Aralık 2020’de Disney+ üzerinden yayınlanan Soul, karmaşık temaları animasyon formatında işleme tarzıyla dikkat çekmiştir. Film, En İyi Animasyon Filmi ve En İyi Özgün Müzik dallarında Akademi Ödülleri kazanmıştır.

Mirası

Soul, felsefi soruları ele alışı ve caz müziği ile şehir hayatını tasviriyle öne çıkar. Temaları ve anlatım yapısı, yaşamın anlamı ve sıradan deneyimlerin değeri üzerine tartışmalara ilham vermiştir.