Sudan İHA Saldırıları (Ekim, 2026)

Sudan'da İHA saldırıları, Sudan Silahlı Kuvvetleri (SAF) ile paramiliter Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK/RSF) arasında Nisan 2023'ten bu yana devam eden iç savaş kapsamında, Ekim 2026'nın ikinci yarısında ülkenin farklı bölgelerinde yoğunlaşan insansız hava aracı saldırılarıdır.

Başkent Hartum, Batı Kordofan, Güney Darfur ve Mavi Nil eyaletlerinde düzenlenen saldırılarda, sağlık çalışanları ve insan hakları kuruluşlarının açıklamalarına göre 160'tan fazla kişi hayatını kaybetmiştir. 20 Ekim'de açıklanan bilgilere göre Sudan ile Güney Sudan arasındaki tartışmalı Abyei bölgesinde gerçekleştirilen ayrı bir İHA saldırısında da en az 73 kişinin öldüğü bildirilmiştir. Saldırıların pazar yerleri, yerinden edilmiş sivillerin toplandığı alanlar ve kritik altyapı tesislerini hedef alması, Sudan'daki savaşın insani sonuçlarına ilişkin uluslararası endişeleri artırmıştır.

Sudan'da ordu ile Hızlı Destek Kuvvetleri arasında devam eden çatışmalarda insansız hava araçlarının kullanımı, 2026 yılı boyunca giderek yaygınlaşmıştır. Özellikle Ekim ayının ikinci yarısında gerçekleştirilen saldırılar, sivil yerleşim alanlarında ve ulaşım merkezlerinde çok sayıda can kaybına neden olmuştur.

19 Ekim 2026 tarihinde yayımlanan haberlerde, ülkenin batı bölgelerinde 16 Ekim'den itibaren düzenlenen İHA saldırılarında 160'tan fazla kişinin hayatını kaybettiği bildirilmiştir. Sudan'daki sivillere yönelik şiddeti izleyen Acil Durum Avukatları (Emergency Lawyers) adlı insan hakları kuruluşu, saldırılardan hem Sudan ordusunu hem de Hızlı Destek Kuvvetlerini sorumlu tutan açıklamalarda bulunmuştur.

İHA saldırılarının pazar yerleri, ulaşım noktaları, yerinden edilmiş kişilerin toplandığı bölgeler ve enerji altyapısı çevresinde yoğunlaşması, sivillerin güvenliğine ilişkin endişeleri artırmıştır.

Birleşmiş Milletler, saldırılarda çocukların da aralarında bulunduğu sivillerin hayatını kaybettiğini ve temel hizmetlerin aksadığını belirterek çatışmalarda insansız hava araçlarının artan kullanımına dikkat çekmiştir.

Sudan'ın güneybatısındaki Batı Kordofan eyaletine bağlı El-Dibab kasabası, Ekim 2026'da gerçekleştirilen en ölümcül İHA saldırılarından birine sahne olmuştur. 18 Ekim Pazar akşamı, Hızlı Destek Kuvvetlerinin kontrolündeki kasabada bulunan bir ulaşım merkezi insansız hava aracıyla vurulmuştur. Bölge sakinleri ve sağlık çalışanları, saldırının pazar alışverişinin ardından köylerine dönmek üzere ulaşım aracı bekleyen sivillerin toplandığı noktada meydana geldiğini bildirmiştir.

İlk açıklamalara göre saldırıda 80 kişi hayatını kaybetmiştir. Yaralanan 47 kişi, yakınlardaki El-Muglad kasabasına sevk edilmiş, sağlık kaynakları bu kişilerden 30'unun daha sonra yaşamını yitirdiğini açıklamıştır.

Hızlı Destek Kuvvetlerinin oluşturduğu Tasis adlı yönetim ile Acil Durum Avukatları kuruluşu, saldırıdan Sudan ordusunu sorumlu tutmuştur. Ancak saldırının sorumluluğuna ilişkin iddialar bağımsız kaynaklar tarafından kesin olarak doğrulanamamıştır. Saldırının sivillerin yoğun olarak bulunduğu bir ulaşım noktasında gerçekleşmesi, savaş sırasında sivil alanların korunmasına ilişkin uluslararası insancıl hukuk tartışmalarını yeniden gündeme getirmiştir.

Sudan'ın başkenti Hartum'da 19 Ekim 2026 tarihinde gerçekleştirilen insansız hava aracı saldırılarında üç çocuğun hayatını kaybettiği bildirilmiştir. Acil Durum Avukatları Kuruluşu, saldırıların siviller üzerindeki etkilerine ilişkin açıklamasında, başkentte yaşanan can kayıplarına dikkat çekmiştir.

Sudan ile Güney Sudan arasında egemenlik anlaşmazlığına konu olan Abyei bölgesinde, 19 Ekim 2026 tarihinde bir pazar yerine insansız hava araçlarıyla saldırı düzenlenmiştir. Abyei geçici yönetiminin Enformasyon Bakanı Yohana Akol Ngor, saldırıda en az 73 kişinin hayatını kaybettiğini ve 19 kişinin yaralandığını bildirmiştir. Ngor, saldırının Sudan Silahlı Kuvvetleri tarafından gerçekleştirildiğini ileri sürmüş, ancak bu iddiayı destekleyen kanıt sunmamıştır.

Güney Sudan Dışişleri Bakanlığı, Abyei kentinin kuzeyindeki bir pazar yerinin İHA saldırısına uğradığını doğrulamış, saldırının sivil güvenliği ve bölgenin istikrarı üzerindeki etkilerinden duyduğu endişeyi açıklamıştır.

Güney Sudan yönetimi, olayın ardından Sudan'ın büyükelçisini Dışişleri Bakanlığına çağırarak saldırıyı protesto etmiştir. Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF), Abyei yakınlarındaki Ameth Bek Hastanesinde 20'den fazla yaralının tedavi altına alındığını duyurmuştur. Kuruluşun tıbbi faaliyetler sorumlusu Christian Lindauer, hastaneye ağır yaralıların ve yanık vakalarının getirildiğini, cerrahi müdahaleler ve acil tedavi hizmetleri sağlandığını belirtmiştir.

Petrol kaynakları bakımından stratejik öneme sahip Abyei, Sudan ve Güney Sudan'ın üzerinde hak iddia ettiği ve ortak yönetim düzenlemelerinin bulunduğu tartışmalı bir bölgedir. Bölgede daha önce de etnik gruplar ve silahlı oluşumlar arasında çatışmalar yaşanmıştır.

Hartum, Sudan ordusu ile Hızlı Destek Kuvvetleri arasında 2023 yılında başlayan iç savaşın ilk dönemlerinden itibaren yoğun çatışmalara sahne olmuştur. Savaşın ilerleyen aşamalarında insansız hava araçlarının daha yaygın kullanılması, başkent ve çevresindeki sivil yerleşim alanlarının güvenliğini etkileyen başlıca unsurlardan biri haline gelmiştir.

Sudan'ın Güney Darfur eyaletinin başkenti Nyala, 19 Ekim 2026 sabahının erken saatlerinde insansız hava aracı saldırısına uğramıştır. Hızlı Destek Kuvvetlerinin güçlü olduğu kentte gerçekleştirilen saldırıda 17 kişinin hayatını kaybettiği, 23 kişinin yaralandığı bildirilmiştir.

Sağlık kaynakları ve Hızlı Destek Kuvvetleri yetkilileri, yaşamını yitirenler arasında örgüte bağlı yedi subayın da bulunduğunu açıklamıştır. Nyala, Darfur bölgesindeki stratejik konumu ve Hızlı Destek Kuvvetlerinin bölgedeki varlığı nedeniyle iç savaş boyunca önemli askeri merkezlerden biri olmuştur. Kentteki saldırı, Sudan'daki İHA operasyonlarının yalnızca cephe hatlarıyla sınırlı kalmadığını ve askeri kontrol altındaki şehir merkezlerini de etkilediğini göstermiştir.

Sudan'ın Etiyopya sınırındaki Mavi Nil eyaletinde, 16 Ekim 2026 tarihinde yerinden edilmiş kişilerin toplandığı bir alana İHA saldırısı düzenlenmiştir. Acil Durum Avukatları kuruluşunun açıklamasına göre saldırıda 41 kişi hayatını kaybetmiştir.

Kuruluş, saldırının Hızlı Destek Kuvvetleri tarafından gerçekleştirildiğini ileri sürmüş ve yaşananları insani bir trajedi olarak nitelendirmiştir. Mavi Nil eyaleti, Sudan'daki çatışmalar nedeniyle evlerini terk etmek zorunda kalan sivillerin bulunduğu bölgeler arasında yer almaktadır. Yerinden edilmiş kişilerin toplandığı alanların hedef alınması, çatışmalardan kaçan sivillerin güvenliğine ilişkin kaygıları artırmıştır.

Sudan'ın doğusundaki Gedaref eyaletinde bulunan Atbara ve Setit barajları, 18 Ekim 2026 tarihinde insansız hava araçlarının hedefi olmuştur. Sudan ordusundan bir askeri kaynak, Hartum'un yaklaşık 420 kilometre doğusunda bulunan barajlara yönelen Hızlı Destek Kuvvetlerine ait birden fazla İHA'nın hava savunma sistemleri tarafından engellendiğini açıklamıştır.

Hızlı Destek Kuvvetlerinden saldırı iddialarına ilişkin ilk aşamada açıklama yapılmamıştır.

Barajların hedef alınması, Sudan'daki çatışmaların enerji üretimi, su yönetimi ve temel kamu hizmetleri açısından kritik öneme sahip altyapı tesislerine yönelik tehdit oluşturduğunu göstermiştir. Birleşmiş Milletler de ülkede devam eden İHA saldırılarının temel hizmetleri aksattığına dikkat çekmiştir.

Sudan'daki iç savaş, 15 Nisan 2023 tarihinde Sudan Silahlı Kuvvetleri ile paramiliter Hızlı Destek Kuvvetleri arasında başlayan silahlı çatışmalarla ortaya çıkmıştır. Çatışmaların temelinde, Sudan ordusunun lideri Abdulfettah el-Burhan ile Hızlı Destek Kuvvetleri Komutanı Muhammed Hamdan Dagalu arasında askeri ve siyasi yetkilerin paylaşımına ilişkin anlaşmazlıklar bulunmaktadır.

Hemedti adıyla da bilinen Dagalu ile Burhan arasındaki gerilim, Hızlı Destek Kuvvetlerinin Sudan ordusuna entegre edilmesine yönelik planlar nedeniyle derinleşmiştir. Taraflar arasında başlayan çatışmalar kısa sürede başkent Hartum'dan Darfur, Kordofan ve diğer bölgelere yayılmıştır.

İç savaşın ilerleyen dönemlerinde yerel silahlı grupların ve dış aktörlerin de çatışmalara dahil olduğu belirtilmiştir. 2026 yılı itibarıyla dördüncü yılına giren savaş, Sudan'ın siyasi yapısını, güvenlik koşullarını ve ekonomik faaliyetlerini ciddi biçimde etkilemiştir.

Sudan'da Nisan 2023'ten bu yana devam eden savaş, milyonlarca kişinin yerinden edilmesine ve ülke genelinde temel kamu hizmetlerinin aksamasına neden olmuştur. Silahlı Çatışma Konum ve Olay Verileri Projesi (ACLED) tarafından derlenen verilere göre savaşta en az 59 bin kişi hayatını kaybetmiştir. Yardım kuruluşları, gerçek can kaybının bu rakamın üzerinde olabileceğini belirtmiştir. Birleşmiş Milletler verilerine göre yaklaşık 13 milyon kişi çatışmalar nedeniyle evlerini terk etmek zorunda kalmıştır.

Sudan'da 2026 yılı içerisinde 33,7 milyon kişinin acil gıda desteğine ihtiyaç duyduğu, bunların 17,3 milyonunu çocukların oluşturduğu bildirilmiştir. Ayrıca yaklaşık 825 bin çocuğun ağır akut yetersiz beslenme riskiyle karşı karşıya olduğu açıklanmıştır.

Savaş nedeniyle sağlık altyapısının zarar görmesi, insani yardım faaliyetlerinin kesintiye uğraması ve tarımsal üretimin azalması, ülkedeki insani krizi derinleştirmiştir.

Ekim 2026'da yoğunlaşan İHA saldırıları, mevcut insani koşulları daha da ağırlaştıran gelişmeler arasında yer almıştır.

Birleşmiş Milletler, 19 Ekim 2026 tarihinde Sudan genelinde artan insansız hava aracı saldırılarını kınamıştır. BM Genel Sekreteri António Guterres'in Sözcüsü Stéphane Dujarric, saldırılarda çocuklar dahil sivillerin hayatını kaybetmesinden ve temel hizmetlerin kesintiye uğramasından endişe duyduklarını açıklamıştır.

Dujarric, Sudan genelinde devam eden ölümcül İHA saldırılarının siviller üzerindeki etkisine dikkat çekmiştir. ABD yönetimi ise 16 Ekim 2026 tarihinde Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyine Sudan'da insani ateşkes sağlanması ve ülkeye yönelik silah ambargosunun genişletilmesi çağrısında bulunmuştur.

Ancak Çin ve Rusya'nın ambargonun genişletilmesine karşı çıktığı bildirilmiştir. Uluslararası kuruluşlar, Sudan'daki çatışmalarda sivillerin korunması, insani yardım erişiminin sağlanması ve saldırıların sorumlularının belirlenmesi gerektiğini vurgulamıştır.

Sudan'da insansız hava araçlarının kullanımının yaygınlaşması, iç savaşın askeri niteliğinde önemli değişimlere neden olmuştur. İHA'lar, taraflara cephe hattının gerisindeki hedeflere ulaşma ve uzak bölgelerde saldırı düzenleme imkânı sağlamıştır.

Bu durum, daha önce doğrudan kara çatışmalarının yaşanmadığı yerleşim alanlarında da güvenlik risklerinin artmasına yol açmıştır. Özellikle pazar yerleri, ulaşım merkezleri ve sivil altyapı tesislerinde meydana gelen saldırılar, savaşın sivil nüfus üzerindeki etkisini ağırlaştırmıştır.