SÛZİNAK

Türk mûsikisi makam sistemi içinde çok kullanılmış makamlardan biri olan sûzinak biri basit sûzinak, diğeri zirgüleli sûzinak olmak üzere iki çeşittir ve her ikisi de rast perdesinde karar eder.

Leon Hancıyan’ın muhammes, Santûrî Edhem Efendi’nin devr-i kebîr peşrevleri, Neyzen Aziz Dede’nin saz semâisi; Hamâmîzâde İsmâil Dede’nin darbeyn usulünde, “Müştâk-ı cemâlin gece gündüz dil-i şeydâ”, Dellâlzâde İsmâil Efendi’nin devr-i kebîr usulünde, “Sînede bir lahza ârâm eyle gel cânım gibi” mısralarıyla başlayan besteleri; Abdülhalim Ağa’nın, “Kapılır her gören ol şûh-i cihan-âşûbu” mısraıyla başlayan ağır semâisi, Küçük Mehmed Ağa’nın, “Ey dil heves-i vuslat-ı cânan sana düşmez”, Hamâmîzâde İsmâil Dede’nin, “Cânâ fîrâk-ı aşkın ile sûzinakinem” mısralarıyla başlayan yürük semâileri; Latif Ağa’nın curcuna usulünde, “Benim yârem gibi yâre bulunmaz”, Enderunlu Hâfız Hüsnü Efendi’nin yürük semâi usulünde, “Nedir bu cevr ü tegāfül zaman zaman güzelim”, Ahmed Râsim’in curcuna usulünde, “Pek revâdır sevdiğim ettiklerin”, Gavsi Baykara’nın düyek usulünde, “Dokunma kalbime zîrâ pek incedir kırılır”, Emin Ongan’ın sengin semâi usulünde, “Feryâd ederim hâlime imdâd edecek yok” mısralarıyla başlayan şarkıları; Eyyûbî Zekâî Dede’nin âyin-i şerifiyle düyek usulünde, “Sâlike olmaz ayan ilm-i hakîkat miftâh”, Musullu Hâfız Osman Dede Efendi’nin düyek usulünde, “Gamdan beni âzad et” mısralarıyla başlayan ilâhileri; Ali Rıza Şengel’in düyek usulünde, “Benimdir cümle isyân u kabâhat yâ Resûlellah” mısraıyla başlayan tevşîhi her iki makamın örnekleri arasındadır.