SVD (Kanas)

SVD (Rusça: Snayperskaya Vintovka Dragunova), Sovyetler Birliği tarafından tasarlanan, 7.62x54mmR mühimmat kullanan, yarı otomatik ve gaz geri tepmeli bir keskin nişancı tüfeğidir. Türkiye’de "Keskin Nişancı Silahı" ibaresinin kısaltması olan KNS'den türetilen veya Arapça "keskin nişancı" anlamına gelen "kanas" kelimesiyle de yaygın olarak adlandırılır. Silah, AK (Kalaşnikov) serisi silahlara mekanik benzerlikler gösterse de tasarım ve kullanım amacı bakımından önemli farklılıklara sahiptir. Özellikle iskelet tipi dipçiği ve uzun, ince profiliyle ayırt edilir.

Tarihçe ve Gelişim Süreci

Hafif makineli silahların ve piyade tüfeklerinin uzun menzilli gereksinimleri karşılayamaması üzerine, 1958-1963 yılları arasında Evgeniy Fedorovich Dragunov tarafından Sovyetler Birliği’nde geliştirilmiştir. Tasarım aşamasında Sergey Simonov ve Aleksandr Konstantinov’un projeleriyle rekabet etmiş; zorlu çevre koşullarında gerçekleştirilen testler sonucunda bu tasarımları geride bırakarak 1963 yılında seri üretime girmiştir. AK sınıfı tüfekler gibi her türlü doğa koşulunda sorunsuz çalışacak şekilde optimize edilmiştir.

Teknik Özellikler

Dragunov SVD, yüksek hassasiyet ve dayanıklılığı bir arada sunan teknik parametrelerle donatılmıştır:

• Ağırlık: Boş ağırlığı yaklaşık 4,3 kg'dır.
• Uzunluk: Standart model 1.225 mm uzunluğundadır.
• Namlu: 620 mm uzunluğunda olup namlu içinde 4 adet yiv ve set bulunur.
• Mühimmat: 7.62x54mmR (kenarlı) fişek kullanır. Özel olarak tasarlanan 7N1 mühimmatı, çelik ucu ve yüksek namlu çıkış hızıyla (830 m/sn) daha yüksek performans sunar.
• Kapasite: 10 mermilik, çift sıra zig-zag dizilimli, ayrılabilir kutu şarjör ile beslenir.
• Menzil: Mekanik nişangahla 800 metre, optik nişangahla 1.300 metre etkili menzile sahiptir. Azami menzili 3.800 metreye kadar ulaşabilmektedir.

Tasarım ve Mekanik Yapı

Tüfek, gaz geri tepme prensibiyle çalışan yarı otomatik bir sisteme sahiptir. Gövde yapısı ve namlu uzunluğu, hassas atışları destekleyecek şekilde yapılandırılmıştır. Silahın karakteristik iskelet tipi dipçiğinde, atıcının nişan hattını bozmadan kaynak yapabilmesini sağlayan taşınabilir bir yanak dayanağı bulunur. Ayrıca silahta, çevre ve hava koşullarına göre gaz basıncını ayarlayan iki konumlu bir gaz regülatörü mevcuttur; "1" konumu normal şartlarda, "2" konumu ise soğuk hava veya silahın kirli olduğu durumlarda kullanılır.

Nişangah Sistemleri

Dragunov SVD, hem mekanik hem de optik nişangah sistemlerini bir arada barındırır:

• Optik Nişangah (PSO-1): 4x büyütme sağlayan bu sistem, mesafe ölçer olmadan mesafe tahminine yarayan özel bir taksimata sahiptir. Gece şartlarında nişan almayı kolaylaştıran pilli aydınlatma sistemine sahiptir. Üzerinde mesafe (yükseklik) ve rüzgâr (yan) ayar tamburları bulunur.
• Mekanik Nişangah: 100 metreden 1.200 metreye kadar 100 metrelik aralıklarla taksimatlandırılmıştır. "P" harfiyle işaretlenen bölüm, sürekli muharebe nişangahını temsil eder.

Varyantlar ve Bölgesel Dağılım

Tüfeğin farklı operasyonel ihtiyaçlar için geliştirilmiş çeşitli modelleri bulunmaktadır:

• SVDS: Katlanabilir metal dipçikli versiyonu.
• SVU: Şarjörün tetik tertibatının arkasında yer aldığı "bullpup" konfigürasyonu.
• SVDK: 9.3x64mm gibi daha büyük bir kalibreye göre yeniden tasarlanmış model.
• FPK (PSL): Romanya yapımı, RPK gövdesine dayanan ancak SVD'ye çok benzeyen varyant.
• Al-Kadesih: Şarjöründe palmiye ağacı amblemi bulunan Irak versiyonu.

SVD ve türevleri; Doğu Avrupa, Orta Doğu, Kuzey Afrika, Orta Asya ve Güneydoğu Asya başta olmak üzere dünya genelinde pek çok ordu ve devlet dışı grup tarafından aktif olarak kullanılmaktadır.