Taş Mescid

Taş Mescit, Çankırı il merkezinde yer alan ve Anadolu Selçuklu dönemine tarihlenen Cemaleddin Ferruh Darülhadisi yapısıdır. Yapı, Anadolu Selçuklu Sultanı I. Alâeddin Keykubat döneminde, Çankırı Atabeyi Cemaleddin Ferruh tarafından 13. yüzyılda inşa ettirilmiştir. Yapı topluluğu darüşşifa ve darülhadis bölümlerinden oluşmakta olup günümüze darülhadis yapısı ulaşmıştır. Halk arasında Taş Mescit adıyla bilinen yapı, Anadolu Selçuklu dönemine ait eğitim ve sağlık yapıları arasında yer almaktadır.

Taş Mescit ( Kültür Portalı)

Tarihçe ve Banisi

Taş Mescit olarak adlandırılan yapı, Anadolu Selçuklu döneminde Çankırı Atabeyi Cemaleddin Ferruh tarafından inşa ettirilen darüşşifa ve darülhadis yapı topluluğunun günümüze ulaşan bölümüdür. Kaynaklarda darüşşifanın 1235 yılında, darülhadisin ise 1242–1243 yıllarında inşa ettirildiği belirtilmektedir. Yapı topluluğu darüşşifa ve darülhadis olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Darüşşifa bölümü günümüze ulaşmamış, darülhadis yapısı ayakta kalmıştır. Günümüzde Taş Mescit adıyla bilinen yapı darülhadis bölümüdür.

Yapı ve Mimari Özellikler

Taş Mescit olarak adlandırılan yapı kesme taştan inşa edilmiştir. Yapı dikdörtgen planlı olup tek katlıdır. Yapının en dikkat çekici bölümü taş işçiliğiyle yapılmış olan taç kapısıdır. Taç kapı Selçuklu dönemi taş işçiliği özelliklerini yansıtan süslemelere sahiptir. Kapı çevresinde geometrik ve bitkisel motifli taş süslemeler bulunmaktadır. Yapının duvarları kesme taş malzeme ile yapılmış olup mimaride taş malzeme kullanımı yapının “Taş Mescit” olarak adlandırılmasına neden olmuştur.

Yapının iç mekânı sade olup ana mekân tonoz örtü ile kapatılmıştır. Yapıda kullanılan mimari unsurlar Selçuklu dönemi yapı özelliklerini yansıtmaktadır.

Darüşşifa ve Darülhadis Yapısı

Taş Mescit, Cemaleddin Ferruh tarafından yaptırılan darüşşifa ve darülhadis yapı topluluğunun günümüze ulaşan darülhadis bölümüdür. Darüşşifa yapıları Selçuklu döneminde sağlık hizmetlerinin verildiği kurumlar olarak kullanılmakta, darülhadis yapıları ise hadis ilmi eğitiminin verildiği eğitim yapıları olarak inşa edilmekteydi. Bu yapı topluluğunda darüşşifa ve darülhadis yapılarının birlikte planlandığı anlaşılmaktadır. Yapı topluluğuna ait darüşşifa bölümünün günümüze ulaşmadığı, darülhadis yapısının ise ayakta kaldığı bilinmektedir. Günümüzde Taş Mescit olarak adlandırılan yapı darülhadis yapısıdır.

Taş Süslemeleri ve Semboller

Taş Mescit’in taç kapısı taş süsleme programı bakımından yapının en yoğun süsleme görülen bölümünü oluşturmaktadır. Taç kapı çevresinde geometrik ve bitkisel motiflerden oluşan taş kabartmalar bulunmaktadır.

Taş Mescit ( T.C. Çankırı Valiliği)

Kapı çevresinde yer alan bazı figürlü kabartmaların tıp ve eczacılık ile ilişkilendirilen semboller olduğu belirtilmektedir. Bu süslemeler yapının darüşşifa yapısı ile bağlantısını gösteren mimari unsurlar arasında değerlendirilmektedir. Taş süslemeler Selçuklu dönemi taş işçiliği teknikleri ile yapılmıştır.

Taş Mescit ( T.C. Çankırı Valiliği )

Günümüzdeki Durumu

Taş Mescit Çankırı il merkezinde bulunan Selçuklu dönemi yapılarından biridir. Yapı çeşitli dönemlerde onarım görerek günümüze ulaşmıştır. Günümüzde korunmuş durumda olan yapı ziyaret edilebilmektedir. Yapı, Çankırı’daki Selçuklu dönemi mimari eserleri arasında yer almaktadır.