Terme Pidesi

Terme Pidesi, Samsun’un Terme ilçesine özgü, taş fırında meşe odunu ateşiyle pişirilen, belirli iç harçlarla hazırlanan ve boyutlarıyla dikkat çeken coğrafi işaret tescilli bir fırın ürünüdür. Açık olarak pişirilmesi, iç malzemenin bolluğu ve üretim sürecindeki ustalık becerileriyle diğer pidelerden ayrılır. 02 Mart 2010 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından mahreç işareti olarak tescillenmiştir (Tescil No: 129).

Coğrafi Sınır ve Tarihçe

Terme Pidesi, Karadeniz Bölgesi’nin Samsun iline bağlı Terme ilçesinde üretilir. Ürünün geçmişi yüzyıllara dayanan yerel geleneklerle şekillenmiş olup, ilçenin simgesi haline gelmiştir. Tescil başvurusu 2008 yılında yapılmış; ürün, 2010 yılında mahreç işareti olarak resmen tanınmıştır

Üretim Süreci ve Malzemeler

Pidenin üretimi iki temel aşamadan oluşur: hamurun hazırlanması ve iç harcın hazırlanması.

• Hamur; un, su, tuz, maya ve şeker karışımından oluşur. Yoğrulup 20 dakika kadar dinlendirilerek kabarması ve mayalanması sağlanır.
• İç harçlar ise kıyma, kuşbaşı et, pastırma, sucuk, kaşar peyniri, beyaz peynir ve çökelekten oluşabilir. Kullanılan her iç malzeme, ön işlemden geçirilir. Örneğin kıyma önceden kavrulur, çökelek salamura edilir, pastırma ve sucuk ince dilimlenir

Pişirme ve Sunum Özellikleri

Hazırlanan pide, taş fırında, meşe odunu ateşinde, hamurun açık kalacak şekilde şekillendirilmesiyle pişirilir. Pişirme süreci, hem malzemenin kıvamını hem de dış yüzeyin nar rengini almasını sağlayacak şekilde ustalık gerektirir. Pidenin boyutu da ayırt edici bir özelliktir:

• 1 porsiyonluk pide: 70–80 cm uzunluğunda, 15 cm genişliğinde
• 1,5 porsiyonluk pide: 100–110 cm uzunluğunda, 15 cm genişliğinde olur.

Pide genellikle bütün olarak servis edilir. İsteğe bağlı olarak üzerine yumurta kırılabilir. Yumurtanın, pidenin pişme süresiyle senkronize olacak biçimde ilave edilmesi önemlidir. Sarısının bozulmadan pişirilmesi, hem lezzet hem de görsellik açısından tercih edilir

Pide Çeşitleri

Terme Pidesi farklı iç harçlarla üretilebilir. Başlıca çeşitler şunlardır:

• Kıymalı (kavrulmuş kıyma ve soğan ile),
• Kuşbaşılı (sivri biber, domates ve sinirsiz dana eti ile),
• Kaşarlı,
• Sucuklu,
• Pastırmalı,
• Çökelekli (maydanozlu veya sade),
• Karışık (birden fazla iç malzemenin bir arada veya bölmeli kullanımı ile).

Ayırt Edici Özellikler

Terme Pidesi’ni diğer pide türlerinden ayıran başlıca nitelikler şunlardır:

• Açık olarak pişirilmesi,
• Taş fırında, odun ateşiyle pişirilmesi,
• İç harcın bol ve taze malzemelerle hazırlanması,
• Usta elinden çıkması gereken özel şekil ve kıvam,
• Belirli boyut ve oranlarda hazırlanması,
• Tüketici tercihlerine göre yumurta gibi isteğe bağlı malzemelerle zenginleştirilebilmesi

Denetim ve Koruma

Terme Pidesi’nin coğrafi işaretli üretimi, Terme Ticaret Odası koordinasyonunda, Samsun İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Terme İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Terme Belediyesi uzmanlarından oluşan bir komisyon tarafından denetlenir. Denetimler yılda en az bir kez habersiz olarak yapılmakta; üretim süreci, içeriğin gramajı, hijyen ve ambalaj kriterleri açısından kontrol edilmektedir

Kültürel ve Ekonomik Önemi

Terme Pidesi, yalnızca yöresel mutfağın önemli bir unsuru olmakla kalmaz, aynı zamanda Terme ilçesinin gastronomik kimliğinin bir parçasıdır. İlçeye gelen ziyaretçiler için vazgeçilmez bir lezzet durağı haline gelmiş; yurt içi ve yurt dışından siparişlerle ekonomik bir değer kazanmıştır. Yerel ustalık birikimi ve kuşaktan kuşağa aktarılan üretim teknikleri, ürünün kültürel sürdürülebilirliğini sağlamaktadır.