Tırkaz

Genel Kültür

+1 Daha

Alıntıla

Kapı mandalı."Kapının tırkazını çekmeden açmak mümkün değil."

İsim

Sürgü."Evin arka kapısının tırkazını sürüp içeri kimseyi almadılar."

İsim

İşaret Dili

Köken
Tırkaz sözcüğü, Eski Yunanca trochós “tekerlek, değirmen taşı” kelimesinden Türkçeye geçmiştir. Bu sözcük, Eski Yunanca trécho “koşmak” fiilinden türetilmiştir.
Kullanım Alanları
Tarihsel Kullanım: Orta Çağ ve Osmanlı döneminde kapı ve pencere kilitleme araçlarını belirtmek için kullanılmıştır. Osmanlı dönemi yazılı eserlerinde ve sözlüklerde yer almakta, özellikle kapı sürgüsü veya mandalı anlamında kullanılmıştır. 15. ve 16. yüzyıl Osmanlı Türkçesi metinlerinde “tırkaz” ve türevleri yaygın olarak görülür.
Güncel Kullanım: Türkçe ağızlarda, özellikle Anadolu’nun bazı yörelerinde kapı veya pencere sürgüsü anlamında kullanılmaktadır. Halk arasında güvenlik amaçlı kapı ve pencereyi sabitleyen araç olarak söylenir. Edebiyat ve halk söyleyişlerinde nadiren yer almaktadır.

Kaynakça

"Tırkaz." Kubbealtı Lugatı. Erişim tarihi: 29 Haziran 2025. https://lugatim.com/s/t%C4%B1rkaz

"Tırkaz." Nişanyan Etimolojik Sözlük. Erişim tarihi: 29 Haziran 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/t%C4%B1rkaz

"Tırkaz." Türk Dil Kurumu. Güncel Türkçe Sözlük. Erişim tarihi: 29 Haziran 2025. https://sozluk.gov.tr/?ara=t%C4%B1rkaz

Sen de Değerlendir!

0 Değerlendirme

Yazar Bilgileri

YazarAyşe İkbal Özsakın29 Haziran 2025 19:54

Etiketler

#sürgü #Tırkaz #Osmanlı #anadolu

Tartışmalar

Henüz Tartışma Girilmemiştir

"Tırkaz" maddesi için tartışma başlatın

Tartışmaları Görüntüle

Bu madde yapay zeka desteği ile üretilmiştir.