Tokluk (Toughness)

Tokluk, bir malzemenin kırılma anına kadar absorbe ettiği toplam enerji miktarıdır. Bu özellik, malzemenin darbe gibi dış yükler altında enerji depolama kapasitesini ifade eder. Tokluk, gerilme-gerinim eğrisinin altında kalan alan ile doğrudan ilişkilidir ve bu alan, birim hacim başına düşen enerji miktarını gösterir.

Yüksek tokluğa sahip bir malzemenin hem yüksek sünekliğe hem de yüksek mukavemete sahip olması beklenir. Mukavemeti yüksek ancak sünekliği düşük olan gevrek malzemeler ile mukavemeti düşük ancak sünekliği yüksek olan malzemeler tok değildir. Tokluk, bu iki parametrenin de yüksek olmasına bağlıdır.

Tokluğun birimi joule/metreküp (J·m⁻³)’tür.

Yüksek Tokluğa Sahip Malzemeler

• Yapısal çelik
• Paslanmaz çelik
• Titanyum
• Alüminyum alaşımları
• Bakır
• Pirinç

Düşük Tokluğa Sahip Malzemeler

• Seramik
• Cam
• Beton
• Dökme demir
• Sertleştirilmiş çelik

Tokluk Testi

Çentik darbe testi ile bir malzemenin tokluk değeri belirlenebilir. Bunun için dikdörtgen bir numune hazırlanır ve ortasında bir çentik açılır. Ardından numune belirli bir zemine sabitlenir. Bir sarkaçlı çekiç, belirli bir yükseklikten serbest bırakılarak numuneye çarptırılır. Kırılma sırasında absorbe edilen enerji ölçülerek malzemenin tokluk değeri hesaplanır.

^【1】 

^【2】