Tokyo Camii

Tokyo Camii, Japonya’nın en büyük Müslüman mabedi olarak Tokyo’nun Shibuya semtinde yer almakta ve Osmanlı-Türk mimarisinin en güzel örneklerinden birini temsil etmektedir. Japonya’daki Müslüman topluluğunun merkezi konumunda bulunan cami, hem dini hem de kültürel bir etkileşim noktası olarak önemli bir işlev görmektedir.

Tokyo Camii Genel Dış Görünüm  

^【1】

Tarihçe 

Tokyo Camii’nin tarihi 20. yüzyılın başlarına uzanmaktadır. 1917’deki Rus İhtilali sonrasında baskı ve zulme uğrayan Kazan Türkleri, Orta Asya üzerinden Mançurya’ya, oradan da Japonya’ya göç etmişlerdir. Tokyo ve Kobe’de yerleşen bu topluluk, 1922 yılında Abdülhay Kurban Ali tarafından kurulan Mahalle-i İslamiye Derneği sayesinde organize olmuştur.

Tarihçeyi Anlatan Bilgilendirme Tabelası  

^【2】

1928 yılında Japon hükümetinin izniyle “Mekteb-i İslamiye” adında bir okul kurulmuş, 1935’te Tokyo’nun Shibuya semtinde arsa alınarak okul buraya taşınmıştır. Nihayet 1938 yılında Japon hükümetinin iş birliği ile okulun yanına bir cami inşa edilmiş ve Tokyo Camii ibadete açılmıştır. Ancak, 1986 yılında yapısal bozulmalar nedeniyle yıkılmıştır.

Tokyo Türk Derneği, camiyi yeniden inşa etmek şartıyla araziyi Türkiye Cumhuriyeti’ne bağışlamıştır. 1997 yılında Türkiye Cumhuriyeti Diyanet İşleri Başkanlığı’na bağlı olarak Tokyo Camii Vakfı kurulmuş ve yeni caminin inşaatı için çalışmalar başlamıştır.

^【3】 

Modern Türk dini mimarisinin önemli isimlerinden Muharrem Hilmi Şenalp tarafından tasarlanan yeni cami, yaklaşık 100 Türk mühendis ve ustanın katılımıyla inşa edilmiş ve 30 Haziran 2000 tarihinde ibadete açılmıştır.

Mimari ve Yapısal Özellikler 

Tokyo Camii, Osmanlı-Türk mimarisi tarzında inşa edilmiş olup toplam 1693 m² inşaat alanına sahiptir. Depreme dayanıklı kazıklı sandık temel üzerine çelik takviyeli betonarme sistemle inşa edilmiştir. Cami kubbeleri kalıp kullanılmadan dökülmüş, taş ve mermer elemanlar çelik montaj aparatlarıyla yerine yerleştirilerek harç kullanılmamıştır.

^【4】 

Camii'nin iç mekânında hat sanatı, kalem işi, çini, kündekari ve sedefkâri gibi geleneksel Türk-İslam sanatlarının en güzel örnekleri bulunmaktadır. İç tezyinatta özellikle Hz. Peygamber (s.a.v.) ile Cebrail (a.s.) arasındaki "Cibril Hadisi"nin hat sanatı ile yansıtılması dikkat çekmektedir.

^【5】 

Caminin zemin katında Türk-İslam el sanatları sergisi, kitap satış bölümü, çok amaçlı salon ve bir kütüphane bulunmaktadır. Ana ibadet alanında 630 kişi aynı anda namaz kılabilirken, ihtiyaç halinde ek alanların açılmasıyla kapasite 2000 kişiye ulaşmaktadır.

Sanatsal Ögeler 

Tokyo Camii, Osmanlı geleneğine uygun olarak birçok geleneksel Türk-İslam sanatına ev sahipliği yapmaktadır:

Diyanet Türk Kültür Merkezi İç Mekân  

^【6】

• Hat Sanatı: Kur'an-ı Kerim'e duyulan hürmeti yansıtan hüsn-ü hat çalışmaları, caminin iç ve dış süslemelerinde yer almaktadır.
• Kalemkâri: Kubbe, kemer ve duvarlar kalemkâri sanatıyla bezenmiştir.
• Çini: Geleneksel Türk-İslam sanatının önemli bir öğesi olan çini sanatı, caminin pek çok bölgesinde kullanılmıştır.
• Kündekari ve Sedefkâri: Ahşap sanatının en zarif örnekleri kapı ve minberde uygulanmıştır.
• Revzen: Pencerelerde renkli cam sanatı olan revzen sanatı uygulanarak, ışık yansımalaryla estetik bir atmosfer yaratılmıştır.
• Ebru ve Tezhip: Sanatsal süslemeler içerisinde tezhip ve ebru sanatlı eserler yer almaktadır.

Cemaatin Cami İçindeki Görüntüsü  

^【7】

Tokyo Camii, hem Japonya’daki Müslüman topluluğunun dini ihtiyaçlarını karşılayan bir ibadethane hem de Türk-İslam sanatlarının güzelliklerini yansıtan bir kültürel miras merkezi olarak hizmet vermektedir. Osmanlı geleneğine sadık kalınarak modern malzemelerle inşa edilen bu eser, Japonya ve Türkiye arasında kültürel ve tarihi bir köprü işlevi görmektedir.