Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ)

Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ), Türkiye’de konut politikalarının merkezinde yer alan ve özellikle dar ile orta gelir gruplarının barınma ihtiyacını karşılamayı amaçlayan, kâr amacı gütmeyen bir kamu kurumudur. 2018 yılında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bağlanmıştır. Ülke genelinde özel sektörün ulaşamadığı hedef kitleye yönelik geliştirdiği projelerle konut sahipliğini yaygınlaştırmayı hedeflemiştir. Afetlere karşı dirençli yapılar ve sosyal devlet vizyonuyla faaliyetlerini sürdüren TOKİ, sosyal konut alanında önemli bir uygulayıcı haline gelmiştir.

Tarihçe

Türkiye Cumhuriyeti'nde konut yapım hamlelerinin en önemli hareket noktası, yaşanan büyük depremler olmuştur. Cumhuriyetin hemen başında, 1924 yılında yaşanan Erzurum Horasan Depremi sonrasında, Eytam Sandığı’nın 1926 yılında Emlak ve Eytam Bankası'na dönüştürülmesiyle devletin yapı sektörüne ve imar faaliyetlerine fiilen destek olması kararlaştırılmıştır.

1930 yılında çıkarılan “Belediyeler Kanunu” ile hem sağlıklı konutların yapımı hem de kamunun konut yapımı amaçlandı ve bu dönemde Ankara Belediyesi iş birliği ile memurlara konut yapılması için Bahçelievler Konut Yapı Kooperatifi kuruldu.

1939 yılında yaşanan ve 120.000'e yakın binanın yıkıldığı, 33.000 kişinin hayatını kaybettiği Erzincan Depremi sonrasında ülkemizde konut ve yerleşim sorunu ciddi olarak sorgulanmaya başlandı.

Cumhuriyet Tarihinin İlk Toplu Konut Projesi: Saraçoğlu

1940’larda Ankara'daki Saraçoğlu Mahallesi’nin oluşturulması için Emlak ve Eytam Bankası'nın sorumluluğunda Emlak Bank Yapı Limited Şirketi kuruldu ve 450 konutun yapımı tamamlandı.

Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı İdaresi Başkanlığının Kuruluşu

1984 yılında kurum, 8. Cumhurbaşkanı Turgut Özal’ın talimatları ve yürürlüğe giren 2985 sayılı “Toplu Konut Kanunu” ile özerk Toplu Konut Fonu'na haiz, genel idare dışında “Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı İdaresi Başkanlığı” adı ile kuruldu, ancak zaman içinde yaşanan mevzuat sorunlarıyla atıl duruma geldi.

1990 yılında çıkan “412 ve 414 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameler” ile Kurum, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ve Kamu Ortaklığı İdaresi Başkanlığı şeklinde iki ayrı idare olarak örgütlendi.

1993 yılında Toplu Konut Fonu'nun genel bütçe kapsamına alınması sonucu İdare kaynaklarının azalmasıyla konut üretiminden uzaklaşıldı, ülkenin nitelikli konut ihtiyacı tam olarak karşılanamadı. 17 Ağustos 1999 tarihinde yaşanan Marmara Depremi ile bir kez daha kamunun konut yapımındaki işlev, görev ve eksiklikleri gündeme geldi.

Toplu Konut İdaresi, kurulduğu yıldan 2002 yılına kadar 18 yılda 43.145 konutu tamamladı. Yaklaşık 950.000 konutu da kredilendirdi.

2002’de AK Parti’nin iktidara gelmesiyle kurulan 58. Hükümet’in yürürlüğe koyduğu Acil Eylem Planı çerçevesinde “Planlı Kentleşme ve Konut Seferberliği” başladı. TOKİ, devam eden yıllarda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ortaya koyduğu “afetlere karşı dirençli yapılar” ve “sosyal devlet” vizyonuyla yoluna devam etti. TOKİ bu misyonla sosyal konut alanında markalaştı.

59. Hükümet ile birlikte 28.6.2001 tarihli ve 4698 sayılı "Konut Müsteşarlığının Kurulması ve Arsa Ofisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkındaki Kanun"un yürürlükten kaldırılması üzerine Toplu Konut İdaresi, 14/8/2003 tarihli ve 25199 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan D-4-2003-1010 sayılı Cumhurbaşkanlığı tezkeresi ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığına, 16/1/2004 tarihli ve 25348 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan D -1-2004-54 sayılı Cumhurbaşkanlığı tezkeresi ile Başbakanlığa, 09.07.2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile de Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlandı. 

TOKİ'nin Kurumsal Logosu (TOKİ)

Misyonu

TOKİ, kar amaçlı olmayan bir devlet kuruluşudur. 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu ile kamu tüzel kişiliğe sahip olduğu belirlenen Toplu Konut İdaresi’nin Kanun kapsamında görevleri, gelirleri ve denetimi ile harcamalarının hangi alanlarda yapılacağı hususları belirlenmiştir.

Temmuz 2018’de T.C Anayasasında yapılan değişikliklerle Türkiye’de “Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi” kabul edilmiştir. Faaliyetlerini Başbakanlığa bağlı olarak sürdüren TOKİ, 2018 yılında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlanmıştır. (9 Temmuz 2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca).

TOKİ, Toplu Konut Kanunu ile tariflenen görev alanı ve Hükümet Programları ile belirlenen hedefler doğrultusunda temel olarak dar ve orta gelir gruplarının konut sorununu çözmeye yönelik konut projeleri üretmektedir. Bu projeler ile özel sektörün ulaşamadığı hedef kitlelere, gelir ve tasarruf kalıplarına uygun satış fiyatları ve geri ödeme koşulları sunulmaktadır. Ülke genelinde özellikle konut sahibi olmayan dar gelirli vatandaşların konut sorununun çözümüne yönelik 2019 yılından itibaren muhtelif konut kampanyaları kapsamında TOKİ projelerini hızlandırmıştır.

500 Bin Sosyal Konut Projesi (TOKİ)

Türkiye’nin En Büyük Sosyal Konut Hamleleri

TOKİ eliyle bugüne kadar (2002-4 Aralık 2025 itibarıyla) Türkiye Cumhuriyeti'nde toplam 1 milyon 750 bin konut üretildi. 62 bin 790 sosyal donatı hizmete sunuldu.

• 2019 yılında 50 bin konut kampanyası,
• 2020 yılında 100 bin konut kampanyası başlatıldı.
• 13 Eylül 2022 tarihinde ise Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanan 250 bin konutluk “İlk Evim”, 100 bin arsa için “Evim-Arsa”/ 10 bin sanayi sitesi için “İlk Evim-İş Yeri” projeleri hayata geçirildi.

Yüzyılın Konut Projesi

24 Ekim 2025 tarihinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Ev Sahibi Türkiye” sloganıyla 500 bin sosyal konutun inşa edileceği “Yüzyılın Konut Projesi”ni açıklamıştır. Proje kapsamında 81 ilde dar gelirli vatandaşlara uygun koşullarda ev sahibi olmalarını sağlayacak 500 bin sosyal konut inşa edilecektir. Aynı proje kapsamında İstanbul’daki fahiş kira artışlarını dengelemek, vatandaşların konuta erişimini kolaylaştırmak için TOKİ eliyle ilk kez kiralık sosyal konut uygulaması da hayata geçirilecektir. Piyasa rayiç bedelinin yarısına kiraya verilecek bu konutlardan belirlenen kriterlere uygun vatandaşlar faydalanabilecektir.

‘Ev Sahibi Türkiye’ sloganlı kampanya kapsamında yüzde 10 peşinat, 240 aya varan vade imkanlarıyla satışa sunulacak.

• Evlerin yüzde 40’ı yani 200 bin adedi 80 metrekarelik 2+1 konutlardan,
• Yüzde 30’u yani 150 bin adedi 65 metrekarelik 2+1 konutlardan,
• Kalan 150 bini ise 55 metrekarelik 1+1 konutlardan oluşacaktır.

Kampanya Süreci

Başvuru Toplama: 10.11.2025-19.12.2025

İhale Başlama: 2025 Kasım

Hak Sahipliği Kura Çekimi: 29.12.2025-27.02.2026

Teslimat Başlangıç: Mart 2027

Afet Konutları

TOKİ, Türkiye’de doğal afetlerden etkilenen bölgelerde konut, altyapı ve kamu hizmetlerinin yeniden yapılmasına yönelik öncü çalışmalar yürütmektedir. İdarenin afet yönetimi ve yeniden yapılanma alanındaki faaliyetleri 1992 yılında Erzincan Depremi ile başladı. TOKİ, yüzbinlerce düşük ve orta gelirli aileye konut kredisi sağladığı ve Erzincan Depremi Yeniden Yapılandırma Projesi’ni başarıyla hayata geçirdiği için 1994 yılında Birleşmiş Milletler’in HABİTAT Onur Ödülü’nü aldı.

Van Depremi Sonrasında İnşa Edilen Konutlar

2011’de meydana gelen Van Depremi’nden sonra, kentin yeniden yapılandırılmasına aktif olarak katılan AFAD ile koordineli olarak TOKİ tarafından Van’da bir yıl içinde 15 bin konut ve sosyal donatılar tamamlandı; hak sahipleri için 18 bin konut inşa etti. 

Kentsel Dönüşüm Çalışmaları

2012 yılında yürürlüğe giren 6306 sayılı “Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun” ile ruhsatsız ve riskli, depreme dayanıklı tasarımı, malzeme dayanımı ve yapımı yetersiz binaların yıkımı ile eski yapıların restorasyonu, kentsel dönüşüm çalışmaları Türkiye geneline yaygınlaştırılmış ve TOKİ’nin görevleri uygulama düzeyindeki sorumlu kuruluşlarla önemli bir konuma gelmiştir.

AFAD ile Hak Sahipliği Süreci

Afet Konutu Uygulamaları (İçişleri Bakanlığı’na bağlı) Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) ile TOKİ tarafından ortak yürütülmektedir. Projelerin hak sahipleri AFAD tarafından belirlenmekte; inşaatlar TOKİ tarafından yapılarak AFAD’a teslim edilmektedir. Elazığ, Malatya ve İzmir depremleri (2020) ile Giresun, Sinop, Rize, Bartın, Antalya ve Muğla’da meydana gelen sel ve yangın afetleri sonrasında afetzedelerin acil barınma ihtiyaçlarına yönelik olarak 43 bin konut inşa edildi. 

"Asrın Felaketi"nde TOKİ

6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli 7.7 ve 7.6 büyüklüğündeki depremler, resmi kayıtlara göre etki alanı açısından Türkiye’de yaşanan en büyük depremlerden ikisidir. Depremden etkilenen 11 ilde eş zamanlı olarak acil yaşamsal ihtiyaçların karşılanması doğrultusunda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın koordinasyonunda kalıcı barınmanın tesis edilmesi için ise bölgedeki kalıcı konutların yapım süreci hızlı bir şekilde organize edildi.

Afet Konutları (TOKİ)

Afet Bölgesinde İnşa Edilen Konutlar

TOKİ; 6 Şubat depremleri sonrasındaki afet yönetiminde önemli bir kurumsal rol üstlendi. Deprem sonrasında başlatılan zemin etüd çalışmaları ve yer seçimlerinin ardından gerçekleştirilen projelendirme sürecinde konutlar zemin artı 3 - 4 kat yükseklikleri geçmeyecek şekilde tasarlandı, projeler şehrin sosyolojisine, kültürel ve demografik yapısına, yerel mimari dokuya uyumlu olarak ve tercihen merkeze yakın alanlarda yapıldı. Tasarım çalışmaları her kentin geleneksel konut dokusunu bozmayacak şekilde ve bölge halkının talep ve ihtiyaçları gözetilerek gerçekleştirildi.

TOKİ İnşaatında Kullanılan Sistemler

Asrın felaketinde bölgede daha önce inşa edilen TOKİ konutlarından hiçbiri yıkılmadı. Bu gerçeklik vatandaşlardaki “TOKİ evleri sağlam olur” bilincini pekiştirmiştir. TOKİ’nin tüm projelerinde inşaat aşamasında radye temel, tünel kalıp taşıyıcı sistem, yüksek beton dayanımı gibi depremlere karşı davranış bakımından en iyi çözümler kullanılmakta ve kat yükseklikleri sınırlandırılmaktadır.

Radye temel sistemi sayesinde deprem anında binadan gelen yükün zemine eşit dağılarak hasar riskinin en aza indirilmesi sağlanır. “Tünel kalıp sistemiyle” de perde beton bloklar kullanılarak taşıyıcı sistem çok daha hızlı ve sağlam şekilde inşa edilir. Perde beton taşıyıcıları, deprem anında yapının devrilmesini ve çökmesini engellemek için omurga görevi görür. İçlerindeki demir donatılar vücudun kas sistemi gibi yapıya esneklik sağlar. Bu deprem gibi doğal afetlere karşı daha dirençli olur. Yüksek kaliteli beton kullanımı, yapının bütünlüğünü koruyarak can ve mal güvenliğini artırır. 

Düzce Cumayeri Çevrik Mahallesi Projesi (TOKİ)

Yöresel Yatay Mimari

TOKİ’nin tüm projelerinde yatay mimari tercih edilir ve bölgelerin yerel, iklimsel ve kültürel özelliklerini koruyan tasarımlar ve mimari dokular korunur. Mahalle kültürü kavramının öne çıktığı sosyal yaşam alanlarının oluşturulmasına önem verilir.

İnşaatlarda Düzenli Denetim

İnşaatların yapım aşamasında etkin bir denetim sistemi uygulanmaktadır. Uzman personelin çalıştığı müşavirlik kontrol sistemi ile inşaatların yapım süreci denetim altında tutulur. Ayrıca, hem müşavirleri hem de inşaat sürecini kontrol eden TOKİ mühendislerinden oluşan ikinci bir kontrol sistemi ile de uygulama aşamaları denetlenmektedir. 

Sosyal Amaçlı Tesis Uygulamaları

TOKİ’nin konut üretimine ilişkin birikimi, son yıllarda çeşitli bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarıyla imzalanan protokoller kapsamında, ihtiyaç bölgelerinde sağlık, eğitim, güvenlik, lojman, spor tesisleri, sevgi evleri ve yurtlar gibi sosyal amaçlı tesislerin yapımında da kullanılmaktadır. Kamu kuruluşlarına yapılan söz konusu projeleri karşılığında hizmet bedelleri temin edilir. Bu uygulamalarda temel nokta, sağlık, eğitim, spor tesisleri, sevgi evleri ve yurtlar gibi birçok sosyal amaçlı tesisin, uygulamada pratiği ve tecrübesi olan bir kamu kuruluşunca (tek elden) hızla yapılmasıdır.

Okul, ticaret merkezi, hastane, cami, karakol, yurt, stadyum vb. yapılarda konvansiyonel form sistemleri kullanılır. 

Muğla Fethiye Sosyal Konutları (TOKİ) 

Millet Bahçeleri

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda TOKİ tarafından “81 İlde 100 Milyon Metrekare Millet Bahçesi” hedefi kapsamında çeşitli illerde yeşil alan projeleri yürütülmektedir. Bu kapsamda şehirlerde kamusal kullanıma açık yeşil alanlar oluşturulmaktadır. 2025 Aralık'a kadar Türkiye genelinde; 36 milyon 560 bin metrekare alanda 313 millet bahçesi tamamlanmıştır. 45.1 milyon metrekare alanda 229 millet bahçesinin yapımı sürmektedir. İstanbul’da ise 5 milyon 579 bin metrekare alanda 34 millet bahçesini tamamlandı, 20 millet bahçesine yönelik çalışmalar devam etmektedir. Türkiye genelinde toplam yüzölçümü 6.3 milyon metrekareyi bulan açılışa hazır 36 millet bahçesi bulunmaktadır.

Sakarya Kocaali Sosyal Konutları (TOKİ)

Tarımköy Projeleri

TOKİ tarafından geliştirilen Tarımköy projeleri ile atıl duran veya verimli kullanılamayan köy kaynaklarının devletin yönlendirmesi ve kamu imkânları çerçevesinde desteklenerek işler hale getirilmesi hedeflenmektedir. Buna paralel olarak, kırsal kesimin sosyal yaşamlarının iyileştirilmesi ve köy mimarisinin geliştirilmesi, yöresel mimarinin korunup yenilenmesi, halkın yerinde iskânı, sağlıklı yaşanabilir konutlara kavuşturulmasına yönelik projeler oluşturulması da amaçlanmaktadır.

TOKİ ve AFAD iş birliği ile baraj ya da benzeri altyapı projelerinin inşası için arazileri istimlak edilmiş olan köylülere yönelik yeni yerleşim alanları üretilir. Bu projelerde köylüler, daha önce uyguladıkları tarım ve hayvancılık faaliyetlerine uyumlu bir alana yerleştirilir.

2003 yılından itibaren toplam 7 bin 477 köy konutu, donatı alanlarıyla birlikte tamamlanmıştır.

Kentsel Yenileme Projeleri

2003 yılından itibaren Hükümet Programları çerçevesinde, TOKİ ile yerel yönetimler arasında işbirliği sağlanarak, kentlerdeki gecekondulaşmanın önlenmesi ve mevcut gecekondu alanlarının dönüştürülmesine ilişkin geliştirilen konut politikaları çerçevesinde ülke genelinde kentsel dönüşüm/yenileme projeleri başlatıldı.

6306 sayılı “Afet Riski Altındaki Yerlerin Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanun” ile Türkiye genelinde kentsel yenileme çalışmaları yaygınlaşmıştı. Bu projeler, sağlıksız kentsel alanların yeniden kentlerimize kazandırılması ile bu alanlarda yaşayan vatandaşların modern yerleşim alanlarında ikamet etmesini sağlamayı hedeflemektedir.

Avanos Sosyal Konutları (TOKİ)

Sosyal Donatı Projeleri

TOKİ’nin sosyal (erişilebilir) konut programı, projeler dahilinde tüm sosyal donatıların üretimini içerir. Altyapıya (yollar, su hatları, vs.) da büyük yatırımlar yapan TOKİ, aynı zamanda projeler için peyzaj sağlamaktadır. Üretilen yaşam alanlarında yaşayan nüfusun sağlıklı bir sosyal yaşam sürdürmesi amacıyla projelere bütüncül bir planlama ve yönetim mantığıyla yaklaşmaktadır. Bu doğrultuda gerekli olan altyapı ve sosyal donatılar en yüksek standartlarda oluşturulmaktadır.

Konut alanlarında; yeterli sağlık ve eğitim alanlarının, ibadethanelerin, ticari ve kültürel alanlar ile hizmet tesislerinin bulunmasına ayrıca sağlıklı altyapı ve ulaşım çözümlerinin üretilmesine önem verilmektedir. Her projede yürüyüş yolları, oturma birimleri, parklar bulunmaktadır; parklara açık mini futbol veya mini basketbol/voleybol/açık tenis sahalarından en az bir adet yapılmaktadır.

Konut alanlarında, 100 konuta kadar olan projelerde 1 adet, 100 konutun üzerindeki projelerde ise her 175 konuta kadar ilave 1 adet çocuk oyun alanı yapılmaktadır. Çocuk oyun alanlarının üç ve üçten fazla olması durumunda bir tanesi “engelsiz oyun grubu” ile donatılmaktadır.

TOKİ'nin İştirak Şirketleri

TOKİ’ye bağlı 4 iştirak şirketi vardır. Bunların idari ve mali yapısı TOKİ’den tamamen bağımsızdır. Bunlardan biri gayrimenkul yatırım ortaklığıdır. Diğerleri proje yönetimi, gayrimenkul pazarlama, müteahhitlik, yönetim hizmetleri, gayrimenkul değerleme, değerleme hizmetleri, restorasyon için finansman, ticaret ve danışmanlık gibi çeşitli hizmetler sunmaktadır.

Bu şirketler:

• Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş.
• GEDAŞ Gayrimenkul Değerleme A.Ş.
• Boğaziçi Yönetim A.Ş.
• Vakıf İnşaat Restorasyon ve Ticaret A.Ş.’dir.

Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. 2002 yılında tasfiye edilen Emlak Bankası tarafından İdare'ye devredilmiş TOKİ’nin en büyük halka açık bağlı kuruluşudur.

500 Bin Sosyal Konut Projesi (TOKİ)

Uluslararası Ödülleri

TOKİ, 1994 yılında yüz binlerce düşük ve orta gelirli aileye konut kredisi vermesi ve Erzincan Yeniden İnşa Projesini başarıyla uygulaması doğrultusunda Birleşmiş Milletler'in BM HABITAT Onur Belgesi'ni aldı.

Birleşmiş Milletler (BM) HABITAT II Konferansı'ndan sonra (TOKİ tarafından İstanbul’da 1996’da organize edilmiştir) TOKİ, HABITAT kararlarına göre yerine getirilen çalışmalarda tüm resmi ve özel kuruluşlar arasında koordinasyon sağlayan görevli kamu otoritesi olarak kabul edilmiştir.

2008 yılında İtalya Gayrimenkul Fuarı (EIRE) kapsamında “Uluslararası Emlak ve Konut Geliştirme Girişimcilik Ödülü”nü almıştır. Aynı yıl TOKİ’nin Erzincan - Çarşı Mahallesi Kentsel Yenileme-Gecekondu Dönüşüm Projesi, Habitat En İyi Uygulamalar Ödül organizasyonunda “İyi Uygulama” olarak seçilmiştir.

2009 yılında TOBAŞ’ın Ankara Kuzey Girişi Kentsel Yenileme Geliştirme Projesi, Çin’deki BM-Habitat İş Ödülleri Uluslararası Seçim Komitesi tarafından “İyi Uygulama” olarak seçildi.

2016 yılında küresel olarak azalan kamu kaynaklarını ihtiyaç sahibi gruplara en etkin şekilde yönlendirme ile ilgili olarak TOKİ Modeli, Quito’da düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) HABITAT III Konferansı’nın Yan Etkinlikler bölümü kapsamında Türkiye tarafından geliştirilen “en iyi deneyim” olarak sunulmuştur.

Meslek Gruplarıyla Paylaşım Organizasyonları

TOKİ tarafından 8 - 9 Nisan 2006 ve 3 - 4 Mart 2011 tarihlerinde iki Konut Kurultayı, İstanbul’da uluslararası katılımcıların da katılımıyla düzenlenmiştir.

TOKİ’nin 100’ü aşkın ülkenin benzer kurum ve kuruluşları ile istişareleri devam etmektedir. Muhtelif ülkelerle de “toplu konut alanında işbirliği amacıyla” mutabakat zabıtları imzalanmaktadır.