Tour de France

Tour de France, her yıl Temmuz ayında düzenlenen ve büyük bölümü Fransa topraklarında geçen, çok etaplı, profesyonel yol bisikleti yarışıdır. 1903 yılında Fransız gazeteci Henri Desgrange tarafından, L'Auto adlı spor gazetesinin tirajını artırmak amacıyla kurulmuştur. Yarış, zaman içinde dünyanın en prestijli spor organizasyonlarından biri hâline gelmiş, bisiklet sporunun üç büyük turundan (Grand Tour) biri olarak Giro d'Italia ve Vuelta a España ile birlikte anılmıştır. Günümüzde Tour de France, 21 etaptan oluşan, yaklaşık üç hafta süren ve genel klasman lideri olan sürücüye sarı forma giydirilen bir yarış olarak düzenlenmektedir.

Bisiklet sporu, 19. yüzyılın sonlarında Fransa'da büyük bir popülerlik kazanmıştır. Bu dönemde gazeteler, tirajlarını artırmak amacıyla bisiklet yarışlarına sponsorluk yapmışlardır. 1869 yılında Le Vélocipède Illustré adlı yayın, 130 kilometrelik Paris-Rouen yarışına sponsor olmuştur; bu yarışı James Moore adlı sürücü 10 saatin üzerinde bir sürede tamamlayarak kazanmıştır. Zamanla Le Vélo gazetesi Bordeaux-Paris, Le Petit Journal ise Paris-Brest-Paris gibi uzun mesafeli yarışları organize etmiştir. Yüzyılın başında Le Vélo, Fransa'nın en yaygın günlük spor gazetesi konumundadır.

Bu dönemde Fransa, Alfred Dreyfus davası nedeniyle derin bir siyasi bölünme yaşamıştır. Fransız ordusu subayı Alfred Dreyfus, Almanlara askerî sır satmakla suçlanmış ve mahkûm edilmiştir; bu karar daha sonra bozulmuştur. Le Vélo gazetesinin editörü Pierre Giffard, Dreyfus'u destekleyen bir tutum almış, bu durum gazetenin bazı reklam verenlerini rahatsız etmiştir. Reklam veren sanayici Comte de Dion'un da aralarında bulunduğu bir grup, Le Vélo'dan ayrılarak, Michelin ve Clément firmalarının da desteğiyle L'Auto-Vélo adlı yeni bir gazete kurmuştur. Bu yeni gazetenin editörlüğüne, eski bir bisiklet yarışçısı ve ilk Dünya Saat Rekoru'nun (1893 yılında 35,325 kilometre) sahibi olan Henri Desgrange getirilmiştir.

Le Vélo, L'Auto-Vélo'yu isim ihlali gerekçesiyle dava etmiş ve Ocak 1903'te bu davayı kazanmıştır. Bunun üzerine gazete adını L'Auto olarak değiştirmiştir. L'Auto, tiraj mücadelesinde zorluk yaşamaktaydı.

Kasım 1902'de Paris'te Zimmer adlı bir restoranda gerçekleşen bir öğle yemeğinde, Le Vélo'dan transfer edilen gazeteci Géo Lefèvre, Henri Desgrange'a Fransa'yı bir baştan bir başa dolaşan çok günlü bir yol yarışı fikrini önermiştir. Desgrange başlangıçta fikre soğuk yaklaşmış, ancak zamanla önerinin değerini kavramıştır. Fikir, L'Auto'nun mali sorumlusu Victor Goddet'e sunulmuş ve Goddet, projenin tanıtım değerini görerek onay vermiştir. Böylece, aralarında dinlenme günleri bulunan altı etaplık bir yarış tasarlanmıştır.

İlk Tour de France, 1 Temmuz 1903 tarihinde başlamıştır. Yarış altı etaptan oluşmuş ve Paris, Lyon, Marsilya, Toulouse, Bordeaux ve Nantes şehirlerinden geçerek yeniden Paris'te sona ermiştir. Kaynaklarda toplam mesafe yaklaşık 2.428 kilometre (bazı kaynaklarda 1.500 mil / 2.414 kilometre) olarak belirtilmiştir. Etaplar ortalama olarak çok uzun mesafeleri kapsamış, sürücüler zaman zaman gece boyunca ve ay ışığında yol almak zorunda kalmıştır.

Yarışa 60 sporcu katılmış, bunlardan 21'i yarışı tamamlayabilmiştir. Katılımcılar herhangi bir dış yardım almadan, kendi bisiklet tamiratlarını kendileri yapmak zorunda bırakılmıştır. Sürücüler, olası lastik patlaklarına karşı yedek iç lastikleri omuzlarına doladıkları görüntülerle tanınmıştır. Daha ilk yarışta hile yapma vakaları görülmüş; bazı sürücülerin karanlık örtüsünden yararlanarak otomobillerin arkasına takılıp rüzgârdan korunduğu ya da araçlarla çekildiği kaydedilmiştir.

Yarışın birincisi, meslekten bacacı olan Maurice Garin olmuştur. Garin, ikinci sırada yer alan Lucien Pothier'i yaklaşık üç saat (2:59:31) farkla geride bırakmış; bu fark, yarış tarihinde bugüne kadar kaydedilen en büyük birincilik farkı olarak belirtilmiştir. Ortalama hız kaynaklara göre yaklaşık 24-25,7 kilometre/saat olarak aktarılmıştır. Ödül tutarına ilişkin kaynaklarda farklı rakamlar yer almaktadır; bir kaynak Garin'in 20.000 Fransız frangı (günümüz değeriyle yaklaşık 3.000 avro), başka bir kaynak ise 3.000 frank (günümüz değeriyle yaklaşık 12.000 avro) kazandığını belirtmiştir. Yarış, L'Auto gazetesinin tirajını önemli ölçüde artırmış, bazı kaynaklara göre tiraj altı katına, bazı kaynaklara göre ise iki katına çıkmıştır.

Yarışın ikinci edisyonu olan 1904 Tour de France, yaşanan hile, sabotaj ve şiddet olayları nedeniyle kaotik geçmiştir. Yarışı ilk sırada tamamlayan yine Maurice Garin olmuştur; ancak hile yaptığı gerekçesiyle diskalifiye edilmiştir. Bu olaylar üzerine yarış organizatörü, L'Auto gazetesinde "THE END" başlıklı bir açıklama yayımlayarak 1904 edisyonunun yarışın sonuncusu olacağını duyurmuştur; ancak yarış devam etmiştir. 1904 yılında, Antoine Fauré'yi destekleyen yüzlerce taraftarın yola çivi ve cam parçaları attığı, rakip sürücülere saldırdığı ve bir sürücünün bu saldırılar sonucu bayıldığı bildirilmiştir; yetkililer olayları yatıştırmak için havaya ateş açmak zorunda kalmıştır. 1904 edisyonunun galibi, 19 yaşındaki Henri Cornet olmuş ve bu başarısıyla yarışın en genç şampiyonu unvanını almıştır.

1910 yılında, yarış güzergâhına ilk kez dağ etapları eklenmiş, sürücüler Pirene Dağları'ndaki dik ve dar geçitlerden geçirilmiştir; bu bölüm, kamuoyunda tehlikeleriyle ün kazanarak "ölüm çemberi" olarak adlandırılmıştır.

Tour de France, kuruluşundan bu yana her yıl düzenlenmiş olup, yalnızca iki dönemde ara verilmiştir. I. Dünya Savaşı nedeniyle 1915-1918 yılları arasında, II. Dünya Savaşı nedeniyle ise 1940-1946 yılları arasında yarış gerçekleştirilmemiştir.

I. Dünya Savaşı'nın ardından yarışın 1919 yılında yeniden düzenlenmesiyle birlikte, genel klasman liderini belirten sarı forma (maillot jaune) ilk kez uygulamaya konmuştur. Bu tarihten önce, günün lideri kolay fark edilmeyen yeşil bir kol bandı takmaktaydı. Sarı rengin seçilme nedeni, L'Auto gazetesinin sarı kâğıda basılmasıdır. Sarı forma geleneği, günümüze kadar kesintisiz sürdürülmüştür.

1930'lu yıllarda yarışın organizasyon yapısında değişiklikler yapılmış; ticari (marka) takımların yerini ulusal takımlar almış ve sürücülere destek araçları sağlanmaya başlanmıştır.

II. Dünya Savaşı'nın ardından yarış 1947 yılında yeniden düzenlenmiş ve ulusal toparlanmanın bir simgesi olarak görülmüştür. 1947 edisyonunun galibi Jean Robic olmuş; ince yapılı ve azimli kişiliğiyle tanınan Robic'in bisikletinde bir şişe rom taşıdığı aktarılmıştır.

1950'li ve 1960'lı yıllar, yarışın altın çağı olarak nitelendirilmiştir. Bu dönemde Fausto Coppi, Louison Bobet ve Raymond Poulidor gibi isimler öne çıkmış; zaman içinde Fransız sürücü Jacques Anquetil, 1950'li ve 1960'lı yıllarda topladığı beş galibiyetle döneme damga vurmuştur. Bu dönemde yarışçıların ulusal takımlar halinde yarışması uygulaması 1960'lı yıllarda sona ermiş, marka sponsorluğuna dayalı takım yapısına geri dönülmüştür.

Belçikalı sürücü Eddy Merckx, "Yamyam" (The Cannibal) lakabıyla anılmış ve 1969-1974 yılları arasında toplam beş kez Tour de France'ı kazanmıştır. 1969 yılında Merckx, aynı yarışta genel klasman, puan klasmanı ve dağ klasmanı olmak üzere üç ayrı klasmanı birden kazanmıştır. Bu dönemde Ottavio Bottecchia ve Antonin Magne gibi sürücüler de yarışın öne çıkan isimleri arasında yer almıştır.

1980'li yıllardan itibaren yarışta teknolojik gelişmeler belirgin hâle gelmiştir; endeksli vitesler, hafif kadrolar ve aerodinamik kasklar kullanılmaya başlanmıştır. Fransız sürücü Bernard Hinault, 1978-1985 yılları arasında beş kez şampiyon olmuş ve 1985 yılı, bir Fransız sürücünün yarışı kazandığı son yıl olmuştur. 1984 yılında Hinault, yarışı engellemeye çalışan grevci bir liman işçisine yumruk attığı bir olayla da anılmıştır.

1986 yılında Amerikalı sürücü Greg LeMond, yarışı kazanan ilk Avrupalı olmayan sürücü olmuştur. 1989 yılında LeMond, zamana karşı yarış etabında aerobar kullanarak Laurent Fignon'u sadece 8 saniye farkla geride bırakmış; bu fark, yarış tarihindeki en düşük galibiyet farkı olarak kaydedilmiştir. 1991-1995 yılları arasında ise İspanyol sürücü Miguel Indurain beş kez üst üste şampiyon olmuştur.

Jacques Anquetil, Eddy Merckx, Bernard Hinault ve Miguel Indurain, beşer galibiyetle en çok kazanan sürücüler arasında eşit sayıda zafere sahiptir.

1990'lı ve 2000'li yılların başı, yarışın hem en çok izlenen hem de en tartışmalı dönemlerinden biri olmuştur. 1998 yılında yaşanan Festina Skandalı, yarışta doping kullanımının kamuoyuna geniş şekilde yansımasına neden olmuştur. Amerikalı sürücü Lance Armstrong, 1999-2005 yılları arasında yedi kez üst üste şampiyon olmuş; ancak bu galibiyetler, 2012 yılında ABD Anti-Doping Ajansı (USADA) tarafından yasaklı performans artırıcı madde kullandığının tespit edilmesinin ardından iptal edilmiştir. Bu yıllar için alternatif bir şampiyon ilan edilmemiştir. Doping skandallarının ardından yarışta daha sıkı doping testleri ve biyolojik pasaport uygulaması getirilmiştir.

2007 yılında yarış, ilk kez Londra'da (İngiltere) başlamış, ardından Fransa'ya taşınmıştır.

2010'lu yıllarda yarışa yeni yetenekler katılmış ve rekabet dengesi değişmiştir. Sky takımı (günümüzde INEOS Grenadiers), bilimsel ve veri odaklı bir yaklaşım getirmiştir. Bu dönemde Kolombiya, Avustralya ve Slovenya kökenli sürücüler genel klasmanda öne çıkmaya başlamıştır. 2019 yılında Kolombiyalı sürücü Egan Bernal, sarı formayı kazanan ilk Güney Amerikalı sürücü olmuş; aynı zamanda 1909'dan bu yana en genç şampiyon ve tüm zamanların üçüncü en genç şampiyonu (22 yaş 196 gün) unvanını elde etmiştir.

2020 yılında Tour de France, koronavirüs (COVID-19) salgını nedeniyle ertelenmiş ve normalde Temmuz ayında başlayan yarış, 29 Ağustos - 20 Eylül tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir.

Son yıllarda yarışta Sloven sürücü Tadej Pogačar ile Danimarkalı sürücü Jonas Vingegaard arasında bir rekabet öne çıkmıştır. Le Tour de France'ın resmî internet sitesinde yer alan 2025 yılına ait bilgilere göre, 21. etabın (Mantes-la-Ville - Paris Champs-Élysées) sıralamasında ilk sırada Tadej Pogačar (UAE Team Emirates XRG), ikinci sırada Jonas Vingegaard Hansen (Team Visma | Lease a Bike), üçüncü sırada ise Florian Lipowitz (Red Bull - Bora - Hansgrohe) yer almıştır.

Tour de France'ın kadınlara yönelik bir dengi oluşturulması amacıyla çeşitli girişimlerde bulunulmuştur. Tour de France Féminin adlı yarış 1984-2003 yılları arasında (1990-1991 hariç) düzenlenmiş, 2004 yılında yarış yapılmamış, 2005 yılında ise daha az etapla ve farklı bir zamanlamayla yeniden canlandırılmıştır. 2010-2021 yılları arasında herhangi bir kadınlar yarışı düzenlenmemiştir. 2014 yılında La Course by Le Tour de France adlı daha kısa bir yarış başlatılmıştır. 2022 yılında bu yarışın yerini, Tour de France Femmes adlı sekiz günlük bir etap yarışı almış ve kadın bisikletçiliğine daha geniş bir platform sağlanması amaçlanmıştır.

2024 yılı Tour de France Femmes yarışında, Polonyalı sürücü Katarzyna Niewiadoma yarışı yalnızca dört saniye farkla kazanmıştır.

Günümüzde Tour de France, 23 gün süren ve 21 yarış etabı ile iki dinlenme günü içeren bir organizasyon olarak düzenlenmektedir. Yarışın toplam mesafesi kaynaklara göre değişmekle birlikte, genellikle 3.000 ile 3.600 kilometre arasında değişmektedir. Yarış her yıl farklı bir güzergâh izlemekte, güzergâh bir önceki yılın Ekim ayında duyurulmaktadır. Yarış her zaman Paris'te, Champs-Élysées bulvarında sona ermekte; bu son etap genellikle kutlama niteliği taşımaktadır. Genel klasman lideri, bu son etapta yarışmak yerine kazanılan liderliğin bir zafer turunu gerçekleştirmektedir.

Yarışa katılan takım ve sürücü sayısı yıllara göre değişmiştir; 2025 edisyonunda 23 takım ve toplam 184 sürücü yarışa katılmıştır (bir önceki edisyondaki 22 takıma kıyasla artış göstermiştir). Her takım sekiz sürücüden oluşmaktadır.

• Düz etaplar: Sprinterlere yönelik etaplardır; hızın 70 km/saate ulaşabildiği ve galibiyetin milimetrik farklarla belirlendiği etaplardır.
• Dağ etapları: Alp ve Pirene dağlarındaki uzun tırmanışları içeren, tırmanıcı sürücülerin öne çıktığı etaplardır.
• Zamana karşı yarış (time trial) etapları: Sürücülerin tek başına, diğer sürücülerin rüzgâr desteğinden (draft) yararlanmadan yarıştığı etaplardır.
• Dinlenme günleri: Resmî yarış programının dışında olup, sürücüler bu günlerde de kısa antrenman turları gerçekleştirebilmektedir.

Yarışta eş zamanlı olarak yürütülen beş ayrı yarış (klasman) bulunmaktadır: genel klasman, puan klasmanı, dağ klasmanı, genç sürücü klasmanı ve takım klasmanı.

• Sarı forma (Maillot Jaune): Genel klasmanda en düşük kümülatif süreye sahip sürücüye verilir; yarışın en önemli ödülüdür.
• Yeşil forma: Puan klasmanı liderine verilir. Puanlar her etabın ilk 15 sırasına ve ara sprintlerde dağıtılır; düz etap galibiyeti 50 puan, dağ etabı galibiyeti ise 20 puan değerindedir.
• Puanlı (kırmızı-beyaz) forma: Dağ klasmanı (King of the Mountains - KOM) liderine verilir. Hors catégorie (sınıf üstü) bir tırmanışın zirvesine ilk ulaşan sürücüye 20 puan, dördüncü kategori bir tırmanışta ise 1 puan verilmektedir.
• Beyaz forma: 1975 yılında uygulamaya konmuş olup, yaşı 25 (bazı kaynaklarda 26) ve altında olan ve genel klasmanda en düşük süreye sahip sürücüye verilmektedir.
• Takım klasmanı: Her takımın en hızlı üç sürücüsünün kümülatif süresine göre belirlenmektedir; lider takım sarı kasklar ve sarı yarış numaraları takma hakkı kazanmaktadır.

Her etabın kendi galibi bulunmakla birlikte, ayrıca en mücadeleci sürücüye ve en iyi genel süreye sahip takıma yönelik ödüller de verilmektedir.

Tour de France, bireysel bir spor gibi görünmesine rağmen büyük ölçüde takım çalışmasına dayanmaktadır. Her takımda, yarışı kazanmayı hedefleyen bir takım lideri, tırmanışlarda öne çıkan tırmanıcılar, düz etaplarda hız yapan sprinterler ve "domestik" (Fransızca "hizmetkâr" anlamına gelen domestique) olarak adlandırılan, takım liderine su ve gıda taşıyan, rüzgârdan koruyan, gerektiğinde kendi bisikletini veren yardımcı sürücüler bulunmaktadır.

Her takımın arkasında; genel müdür, çok sayıda direktör, mekanikçiler, bir aşçı, doktor ve masözlerden oluşan bir destek kadrosu yer almaktadır. Takımın başındaki Direktör Sportif, yarış boyunca bir takım aracıyla sürücüleri takip etmekte, taktik kararları yol üzerinden iletmektedir. Her takımın yarışı iki aracı takip etmekte; bu araçlar su, gıda ve mekanik destek (gerekirse yedek bisiklet dahil) sağlamaktadır. Sürücüler, Direktör Sportif'ten talimat alabilmek ve diğer sürücülerle iletişim kurabilmek amacıyla kulaklık kullanmaktadır.

1903 yılında kullanılan bisikletler çelik kadrolu ve tahta jantlı olup yaklaşık 18 kilogram ağırlığındaydı; ayrıca tek viteslidir. Sürücüler o dönemde takım araçları veya yedek bisiklet olmaksızın yarışmış, olası patlaklara karşı yedek iç lastikleri ve tüpleri omuzlarına sarmışlardır. Günümüzde sürücüler, yaklaşık yedi kilogram ağırlığındaki karbon fiber bisikletlerle yarışmakta ve etap türüne (düz, dağ veya zamana karşı) göre farklı bisiklet modelleri kullanabilmektedir. Kask takılması artık zorunlu tutulmaktadır.

Yarışın erken dönemlerinde sürücülerin beslenme alışkanlıkları günümüzdekinden oldukça farklıydı. İlk Tour de France galibi Maurice Garin'in şarap ve sigara tüketimiyle bilindiği ve güzergâh üzerindeki barlarda mola verdiği aktarılmıştır. 1904 galibi Henri Cornet'in ise sıcak çikolata, çay, şampanya ve pirinç muhallebisi ağırlıklı bir beslenme düzenini tercih ettiği belirtilmiştir. 1935 yılında bütün pelotonun yerel halkla birlikte içki içmek için durduğu kaydedilmiştir.

Günümüzde profesyonel sürücüler, Şubat-Ekim arasında süren sezon boyunca beslenme düzenlerini titizlikle takip etmekte; antrenman programlarına spor salonu çalışmaları, yoga, masaj ve germe egzersizleri dahil edilmektedir. Yarış sırasında, etabın zorluğuna bağlı olarak sürücüler günde 5.000 ile 7.000 kalori arasında besin tüketebilmektedir; bu değer, ortalama bir insanın günlük kalori harcamasının yaklaşık üç katına denk gelmektedir. Sürücüler yarış sırasında enerji barları, jeller, sandviçler, pirinç kekleri ve kolalı içecekler gibi gıdalar tüketmektedir.

Yarışın erken dönemlerinde, seyahat imkânlarının kısıtlı olması nedeniyle seyirciler büyük ölçüde yerel halktan oluşmaktaydı. 1904 yılında, sürücü Antoine Fauré'nin taraftarlarının yola çivi ve cam parçaları attığı, rakip sürücülere saldırdığı ve yetkililerin durumu kontrol altına almak için havaya ateş açmak zorunda kaldığı bildirilmiştir.

Günümüzde ise yarış, dünyanın dört bir yanından seyirci çekmektedir. Yarışın açılış etabı (Grand Départ), Fransa dışında İtalya, İngiltere, Almanya, Belçika ve Hollanda gibi ülkelerde de düzenlenmiştir. Seyirci davranışları genel olarak daha kontrollü hâle gelmiş olsa da, aşırı istekli seyircilerin özellikle dar dağ yollarında kazalara yol açtığı görülmüştür; bu nedenle etapların bitiş bölümlerinde bariyerler kullanılmaya başlanmıştır. Yarışın resmî olmayan bir görgü kuralları bütünü de bulunmaktadır; buna göre sürücüler, bir rakibin mekanik arızasından veya düşüşünden faydalanmamakta, tuvalet molalarında birlikte hareket etmekte, gerektiğinde rakiplerine su ve gıda paylaşmakta, bir sürücünün memleketinden geçilirken veya doğum gününde o sürücünün öne geçmesine izin verilmektedir.

Kaynaklara göre yarış, ortalama olarak yaklaşık 12 milyon canlı seyirci ve 40 milyon televizyon izleyicisi tarafından takip edilmektedir; bir başka kaynakta ise küresel izleyici sayısının 3,5 milyar kişiye ulaştığı belirtilmiştir. Amerika Birleşik Devletleri'nde yarış NBC ve Peacock platformları üzerinden yayınlanmaktadır. Tour de France, ayrıca Strava adlı spor takip uygulamasıyla bir iş birliği anlaşması imzalamıştır.

• En çok galibiyet: Jacques Anquetil, Eddy Merckx, Bernard Hinault ve Miguel Indurain, beşer galibiyetle paylaşmaktadır. Lance Armstrong'un yedi galibiyeti 2012 yılında iptal edilmiştir.
• En uzun Tour de France: 1926 yılı edisyonu, 5.745 kilometre ile yarışın en uzun edisyonu olmuştur.
• En genç şampiyon: Henri Cornet, 1904 yılında 19 yaşında şampiyon olmuştur.
• En yakın genel klasman farkı: 1989 yılında Greg LeMond, Laurent Fignon'u 8 saniye farkla geride bırakmıştır.
• En büyük galibiyet farkı: 1903 yılında Maurice Garin, ikinci sürücüyü yaklaşık 2 saat 59 dakika 31 saniye farkla geride bırakmıştır.
• İlk Avrupalı olmayan şampiyon: Greg LeMond (Amerika Birleşik Devletleri), 1986 yılında.
• İlk Güney Amerikalı şampiyon: Egan Bernal (Kolombiya), 2019 yılında.

Tour de France'a ilişkin literatürde sıkça kullanılan bazı Fransızca terimler ve karşılıkları aşağıda sıralanmıştır:

• La Grande Boucle: "Büyük döngü" anlamına gelen ve Tour de France için kullanılan bir başka isimdir.
• Maillot Jaune: Sarı forma; aynı zamanda sarı formayı giyen sürücüyü ifade etmek için de kullanılır.
• Lanterne Rouge: Yarışı sonuncu sırada tamamlayan sürücüyü belirtmek için kullanılan bir tabirdir.
• Tête de la Course: O gün yarışın başında bulunan sürücü veya sürücü grubunu ifade eder.
• Domestique: Takım liderine hizmet eden, gıda ve su taşıma, rüzgârdan koruma gibi görevleri üstlenen yardımcı sürücüdür.
• Vélo: Bisiklet
• Cycliste: Bisikletçi
• Équipe: Takım
• Casque: Kask
• Maillot: Forma
• Parcours: Güzergâh
• Étape: Etap
• Course: Yarış
• Ligne d'arrivée: Bitiş çizgisi

Fransızca "tour" kelimesi eril bir isim olup "tur" veya "güzergâh" anlamına gelmektedir ve bu nedenle "le Tour de France" şeklinde eril tanımlık ile kullanılır; kelimenin dişil tanımlıkla ("la tour") kullanımı ise "kule" anlamına gelmektedir.