Trump-Zelenskiy Görüşmesi (28 Şubat 2025)

Trump-Zelenskiy görüşmesi, 28 Şubat 2025 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy arasında Beyaz Saray’da gerçekleştirilen, gerilim ve tartışmalarla sonuçlanmış diplomatik bir görüşmedir.

(Trump-Zelenskiy görüşmesi, 28 Şubat 2025 - Anadolu Ajansı)

Görüşme, ABD’nin Ukrayna’ya verdiği desteğin koşulları, Rusya ile barış süreci ve nadir toprak elementleri anlaşması gibi konular etrafında şekillenmiş ancak taraflar arasında yaşanan anlaşmazlıklar nedeniyle beklenenden erken sona ermiştir.

Görüşmenin Arka Planı

2025 yılı başında ABD’de başkanlık görevini yeniden devralan Donald Trump, Ukrayna’ya yapılan yardımları gözden geçirme ve savaşın sona erdirilmesi için diplomatik adımlar atma yönünde bir politika benimsemiştir. Trump yönetimi, Ukrayna’nın Rusya ile bir barış anlaşmasına varması gerektiğini savunmuş ve ABD’nin bu süreçte bir arabulucu olabileceğini öne sürmüştür. Trump’ın Rusya ile Ukrayna ve Avrupa’nın katılımı olmadan yürüttüğü görüşmeler, Ukrayna ve Batı Avrupa’da endişeyle karşılanmıştır.

Bu gelişmeler üzerine Volodimir Zelenskiy, ABD’nin Ukrayna’ya yönelik desteğinin devamı ve güvenlik garantileri konusunda netlik kazanmak amacıyla Washington’a bir ziyaret gerçekleştirmiştir.

Görüşmenin Seyri

Zelenskiy, Beyaz Saray’da Donald Trump ile bir araya gelmiş ve görüşme, basın mensuplarının da katılımıyla Oval Ofis’te başlamıştır. İlk dakikalarda diplomatik bir üslup benimsenmişse de kısa süre içinde görüşme sert tartışmalara sahne olmuştur. Görüşme başlangıçta planlandığı gibi ilerlemiş ancak Zelenskiy'nin ABD yönetimlerinin, özellikle Trump öncesi başkanların, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'i durdurmadığına dair eleştirileri sırasında tansiyon yükselmiştir. Bu eleştirilere yanıt olarak, toplantıda bulunan ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, "Sayın Başkan, Amerikan medyasının önünde bu konuyu gündeme getirmeye çalışmak için Oval Ofis'e gelmeniz, bence saygısızlık." şeklinde tepki göstermiştir.

(Trump-Zelenskiy görüşmesi, 28 Şubat 2025 - AP News)

ABD’nin Ukrayna’ya Desteği Üzerine Tartışma

Oval Ofis’te gerçekleşen görüşme sırasında ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna’nın ABD’den aldığı yardımlara yeterince minnettar olmadığını öne sürerek Zelenskiy’yi daha fazla şükran göstermemekle suçlamıştır. Trump, ABD’nin Ukrayna’ya yaptığı yardımları hatırlatarak “Eğer askeri teçhizatımız olmasaydı, bu savaş iki hafta içinde biterdi. Bütün o tankları yok etmeniz için size Javelin füzelerini ben verdim. Bize karşı daha minnettar olmalısınız çünkü elinizde kartlarınız yok. Biz varken kartlarınız var ama biz yokken hiç kartınız yok” ifadelerini kullanmıştır.

Bu esnada araya giren ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Zelenskiy'ye "Ukrayna'nın savaşmak için yeterince adama sahip olmadığını" söyleyince Zelenskiy, "Ülkemize hiç geldiniz mi? Gelip görebilirsiniz bunu." diye karşılık vermiştir.

Zelenskiy ise ABD’ye teşekkür ettiğini ancak asıl meselenin Ukrayna’nın güvenliği olduğunu vurgulamıştır. "Sadece ateşkesi asla kabul etmeyeceğiz. Güvenlik garantileri olmadan hareket etmeyeceğiz." ifadelerini kullanarak, Ukrayna’nın savaşın sona ermesi için diplomatik çabalara açık olduğunu ancak Rusya’nın geçmişte yaptığı ihlalleri göz önünde bulundurduklarını belirtmiştir.

Nadir Toprak Elementleri Anlaşmasının Çökmesi

Görüşme sırasında ABD ve Ukrayna arasında imzalanması planlanan nadir toprak elementleri anlaşması da tartışılmıştır. Trump, bu anlaşmanın ABD için stratejik öneme sahip olduğunu ve Ukrayna’nın bu konuda bir uzlaşmaya varması gerektiğini ifade etmiştir. Trump, “Bugün nadir toprak elementleri anlaşmasını imzalayacağız. Ukrayna ile yapacağımız bu anlaşma çok adil bir anlaşma ve ABD'nin büyük bir taahhüdü olacak” demiştir.

Zelenskiy ise anlaşmanın yalnızca ekonomik bir iş birliği olarak ele alınamayacağını, aynı zamanda Ukrayna’nın güvenlik garantilerini içermesi gerektiğini belirtmiştir. Mevcut anlaşma metni yeterli olmadığını söylemiş, ABD’nin Ukrayna’nın güvenlik taleplerine yanıt vermesi gerektiğini vurgulamıştır. Bu konuda bir uzlaşma sağlanamamış ve Trump, anlaşmanın askıya alındığını duyurmuştur.

Rusya ile Diplomatik Süreç Üzerine Anlaşmazlık

Donald Trump, Ukrayna’nın Rusya ile bir ateşkese varması gerektiğini vurgulamış ve “Önce anlaşmayı müzakere etmek zorundayız, şimdi anlaşmanın sınırlarını çizmeye başladık” şeklinde konuşmuştur. Trump, Putin ile doğrudan görüşmeler gerçekleştirdiğini ve bu sürecin bir barış anlaşması ile sonuçlanabileceğini savunmuştur.

Zelenskiy ise Rusya’nın geçmişte defalarca barış anlaşmalarını ihlal ettiğini dile getirerek, Putin 25 kez imzaladığı ateşkesleri bozduğunu hatırlatmıştır. Trump ise Putin’in kendisiyle yaptığı anlaşmalara sadık kaldığını öne sürerek, Putin’in kendisine verdiği sözleri tuttuğunu iddia etmiştir.

Oval Ofis’te giderek artan gerilim sırasında Trump, Zelenskiy’ye yönelik olarak “Ya bu anlaşmayı imzalarsınız ya da biz yokuz. Bir sorunu çözmeye çalışıyoruz. Bize ne hissedeceğimizi söyleme. 3. Dünya Savaşı ile kumar oynuyorsun ve bu yaptığın bizim ülkemize saygısızlık” demiştir.

Trump, Zelenskiy’nin ABD’ye yönelik tutumunu eleştirerek “Ülkenizin başı büyük belada. Bunu biliyorsun. Ülkemize saygısızlık ediyorsun, biz olmadan kazanamayacağınızı biliyorum” ifadelerini kullanmıştır.

Bu sözlerin ardından ortak basın toplantısı iptal edilmiş ve Zelenskiy, Beyaz Saray’dan ayrılmıştır. Trump, görüşmenin ardından Truth Social platformunda yaptığı açıklamada, "Bugün Beyaz Saray'da çok anlamlı bir toplantı gerçekleştirdik. Böyle bir baskı altında konuşulmadan asla anlaşılamayacak birçok şey öğrenildi. Devlet Başkanı Zelenskiy'nin ABD'nin dahil olması halinde barışa hazır olmadığını tespit ettim. Amerika Birleşik Devletleri'nin değerli Oval Ofisi'ne saygısızlık etti. Barış için hazır olduğunda geri gelebilir." ifadelerini kullanarak görüşmeyi değerlendirmiştir.

Zelenskiy ise sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada "Teşekkürler Amerika, desteğiniz için teşekkürler. Bu ziyaret için teşekkürler. Başkana, Kongre’ye ve Amerikan halkına teşekkürler. Ukrayna'nın adil ve kalıcı bir barışa ihtiyacı var ve biz de tam bunun için çalışıyoruz." şeklinde bir paylaşım yapmıştır.

(Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'in, Beyaz Saray'dan ayrılırken çekilmiş bir görüntüsü, 28 Şubat 2025 - AP News)

Uluslararası Yankılar

Görüşmenin ardından Avrupa Birliği, NATO ve çeşitli ülkeler Ukrayna’ya desteklerini vurgulamışlardır.

• Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarını kınayarak Ukrayna’nın yanında olduklarını belirtmiştir.
• Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Ukrayna’nın Avrupa’ya güvenebileceğini ifade etmiştir.
• İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Zelenskiy ile görüşerek İngiltere’nin Ukrayna’ya desteğinin devam edeceğini söylemiştir.
• AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, “Bugün, özgür dünyanın yeni bir lidere ihtiyacı olduğu açıkça ortaya çıkmıştır” diyerek Avrupa’nın liderlik rolünü artırması gerektiğini belirtmiştir.

Öte yandan Rusya, görüşmenin Ukrayna aleyhine sonuçlanmasını olumlu karşılamış, Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitry Medvedev, Trump’ın "Zelenskiy’ye diplomatik bir tokat attığını" söylemiştir. Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zaharova ise "Trump ve Vance’in sabır göstermesi büyük bir özveriydi" açıklamasını yapmıştır.

Görüşmenin ardından Ukrayna’nın ABD ile ilişkilerinde belirsizlikler ortaya çıkmış, Avrupa ülkeleri ise desteği artıracaklarını duyurmuşlardır.