Ana YazarSobhi SKAİK13 Temmuz 2026 13:51

ORCID ID

0009-0007-1657-1560

Türk-Filistin Dostluk Hastanesi (TPFH), temel olarak Gazze İslam Üniversitesi (IUG) Tıp Fakültesi öğrencilerinin tıp eğitimi alması ve Gazze’deki sağlık sisteminin【1】 güçlendirilmesi amacıyla kurulmuştur. 2010 yılında hastanenin inşası ve tüm ihtiyaçlarının yanı sıra tıbbi ekipmanlarla donanımı Türkiye tarafından sağlanmıştır.Türkiye’nin desteği, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın teşvikleri ile sağlanmış ve tüm süreç Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) tarafından yürütülmüştür (TİKA, 2020). Hastanenin inşaatını yöneten TİKA Filistin Koordinatörü Bülent Korkmaz, hastanenin “Türkiye’nin Gazze’de gerçekleştirdiği büyük projelerden” ve “Filistin’deki en büyük hastanelerden biri” olduğunu ifade etmiştir.Hastane, Gazze İslam Üniversitesi iş birliğiyle Cizre’deki bir hastanenin mühendislik yapısı örnek alınarak, bölgenin coğrafi koşullarına göre yeniden tasarlanmıştır. Hastanenin inşası Mart 2015’te tamamlanmıştır. 33.400 metrekarelik alan üzerine inşa edilen hastane yaklaşık 200 yatak kapasitesine sahiptir. TİKA Koordinatörü Korkmaz, “Gazze İslam Üniversitesi ile hastanenin bir eğitim ve bilimsel araştırma merkezi olarak hizmet vermesini planlladık, bu konuda çalışmalarımız devam ediyor. Hastane, tedaviye ihtiyaç duyanlara kesinlikle yardımcı olacaktır” (Faculty of Medicine, 2020) diyerek hastanenin amacı ve çalışma prensipleri hakkında ipuçlarını vermiştir.Türk-Filistin Dostluk Hastanesi, 2020 Covid-19 pandemi döneminde, Gazze’deki birçok hayatı kurtararak ve sağlık standartlarını yükselterek işlevini önemli oranda yerine getirmiştir. Bu süreçte TİKA, Türk-Filistin Dostluk Hastanesi’ni resmi olarak Gazze İslam Üniversitesi’ne devretmiştir (Faculty of Medicine, 2020). Üniversite, bu hastaneyi yönetmek için Sağlık Bakanlığı ile bir mutabakat anlaşması yapmıştır (Burki, 2023).Covid-19 pandemisi önemli ölçüde zayıfladığında, Gazze İslam Üniversitesi, Türk-Filistin Dostluk Hastanesini yeni ihtiyaçlar doğrultusunda şekillendirmiştir. Gazze dışına sevk edilen kanser hastalarının karşılaştığı zorluklar ile yerel kanser tedavi hizmetlerinin yetersizliği ve düzensizliği dikkate alındığında, sağlık hizmeti sağlayıcıları ve yerel toplumun öncelikli ihtiyaçları doğrultusunda hastanenin hizmete öncelikle kanser hastalarına yönelik başlaması uygun görülmüştür. Bu amaç doğrultusunda, kapsamlı bir kanser tedavisi sunmak için 2021 yılında ulusal bir kanser merkezi kurulmuştur. Hastane tüm bu tedavi hizmetlerini sürdürürken aynı zamanda akademik çalışmalara da devam etmiştir (Ganguly vd., 2023).Hastane laboratuvarlarında üst düzey makineler ve çeşitli alanlardaki teknik donanımlar temel alınarak hastane personelinin yetkinliklerini artırmaya yönelik kapasite geliştirme programları oluşturulmuştur. Uzmanlık alanlarının geliştirilmesine öncelik verilmiş, tıp fakültesi öğrencileri, hemşireler ve diğer sağlık çalışanlarının eğitimi, hastanedeki araştırma ve eğitim merkezinin temel bileşenlerinden biri olmuştur.Türk-Filistin Dostluk Hastanesi bünyesindeki Kanser Merkezi, Gazze’deki tek yetişkin kanser ve hematoloji merkezi olup, sunulan sağlık hizmetleri sistematik ve istikrarlı bir şekilde yapılandırılmıştır. Hem hastalar hem de sağlık çalışanları bu süreçten memnuniyet duyarken, merkez, kanser hastaları için temel bir başvuru noktası haline gelmiştir. Kanser hastalarına yönelik radyoterapi hizmetinin kurulumu da planlanmış ancak Gazze’de yapılan soykırım, bu süreci sekteye uğratarak planların uygulanmasını engellemiş ve bölge halkının sağlık hizmetlerine erişim konusundaki umutlarını ciddi şekilde zedelemiştir【2】.Türk-Filistin Dostluk Hastanesi, Ekim 2023‘te başlayan Gazze soykırımında sistematik saldırılara maruz kalan ilk hastaneler arasında yer almıştır. Savaşın ilk zamanlarında hastane çevresindeki bölgelerde her gün güvenlik tehditleri yaşanmış ve personel için sürekli alarm durumuna geçilmiştir. Hastalar ve personelin ulaşımı, yemek, su ve yakıt gibi tüm temel ihtiyaçlar karşılanamamış ve yardımların hastaneye girişine izin verilmediği için ciddi bir insani krize sebep olmuştur. Yerel elektrik jeneratörleri kullanılamaz duruma gelmiş ve Gazze genelinde elektrik kesintisi yaşanmıştır.Hastane personeli, hastalara tedavi sunmayı sürdürmüş ancak ilerleyen süreçte hastanenin ana binasına yönelik doğrudan saldırılar sonucu üçüncü kat zarar görmüştür. Ayrıca elektrik kesintileri nedeniyle de durumu kritik düzeyde olan kanser hastalarına bile sağlık hizmeti verilememiştir. Hastane yöneticileri uluslararası kuruluşlara çağrıda bulunarak hastalar, personel ve hastanenin korunmasını talep etmiş ancak bu çağrılara yanıt alınamamıştır.İsrail’in saldırılarıyla Türk-Filistin Dostluk Hastanesi Kasım 2023’te hizmet dışı kalmıştır. Hasta ve personelin tahliye süreci ise son derece zorlu ve tehlikeli bir hal almıştır (IHA News, 2023). Son zamanlarda medyada, hastanenin büyük ölçüde tahrip olduğu ve İsrail işgal güçleri tarafından askeri üs olarak kullanıldığına dair haberler yer almıştır (Maktoobmedia, 2024; GZT News, 2024; AlJarmaq News, 2024).İsrail’in Türk-Filistin Dostluk Hastanesini 21 Mart 2025’te bilinçli olarak hedef alıp yok etmesi, Gazze’nin tıbbi altyapısına ağır bir darbe vurmuş ve başta kanser hastaları olmak üzere binlerce kişinin hayatını kaybetmesine neden olmuştur. Bu yıkım, uluslararası hukukun ihlalinin yanı sıra insani krizin boyutlarını da tüm çıplaklığıyla ortaya koymaktadır.