Türkiye Ampute Futbol Milli Takımı

Alıntıla
kure star outline

Türkiye Ampute Futbol Milli Takımı, Türkiye’yi uluslararası ampute futbol müsabakalarında temsil eden ve Türkiye Bedensel Engelliler Spor Federasyonu bünyesinde faaliyet gösteren milli spor takımıdır. Bir bacağı ampute edilmiş saha oyuncuları ile bir kolu ampute edilmiş kalecilerden teşkil edilen takım, 2003 yılında kurulmuş olup katıldığı uluslararası organizasyonlarda Dünya ve Avrupa şampiyonlukları elde etmiştir.

Kuruluş ve Gelişim Süreci

Türkiye’de ampute futbol çalışmaları 2003 yılında, Türk Silahlı Kuvvetleri Rehabilitasyon Merkezi Engelliler Spor Kulübü bünyesinde başlatılmıştır. Branş, 2004 yılında Türkiye Bedensel Engelliler Spor Federasyonu tarafından resmi faaliyet programına dahil edilerek federasyonun 12. branşı olarak tescillenmiştir. Ampute futbolun ülke genelinde yaygınlaşması ve gelişiminin sağlanması amacıyla ilk organizasyon olan Gazi Turnuvası 2004 yılında gerçekleştirilmiştir.


Başlangıç sürecinde kadro yapısı gazilerden meydana gelirken zaman içerisinde sivil sporcuların da katılımıyla sporcu havuzu genişlemiştir. Ülke genelinde teşkilatlanmanın ve kulüpleşmenin tesis edilmesi hedefiyle tescilli 7 kulübün katılımıyla 4-12 Mart 2007 tarihlerinde Trabzon Haluk Ulusoy Milli Takımlar Kamp Eğitim Merkezi’nde ilk Türkiye Şampiyonası düzenlenmiştir.


Deplasmanlı lig organizasyonunun altyapısı 11 takımın iştirakiyle 2008 yılında tamamlanmış, teknik kurul ile Merkez Hakem Kurulu talimatları doğrultusunda müsabaka ve hakem yönergeleri yürürlüğe konulmuştur. Bu yapısal adımların akabinde 2009 yılında Süper Lig, 2012 yılında ise 1. Lig tesis edilmiş olup ligler bünyesinde mücadele eden takım sayısı 27’ye ulaşmıştır.

İlk Uluslararası Karşılaşmalar ve Turnuva Deneyimleri (2004–2006)

Milli takım, uluslararası düzeydeki ilk turnuva deneyimini edinmek amacıyla 2004 yılında Ukrayna’nın başkenti Kiev’e intikal etmiştir. Takımın resmi kayıtlara geçen ilk uluslararası müsabakası 2-7 Nisan 2005 tarihlerinde yine Kiev’de oynanmıştır. Uluslararası müsabaka tecrübesinin artırılması gayesiyle 3-8 Temmuz 2005 tarihlerinde İngiltere'nin başkenti Londra’da iki hazırlık karşılaşması yapılmıştır.


Türkiye Ampute Futbol Milli Takımı, küresel çaptaki ilk şampiyona katılımını 11-25 Ağustos 2005 tarihleri arasında Brezilya’nın Rio de Janeiro kentinde tertip edilen Dünya Şampiyonası’nda gerçekleştirmiştir. Takımın ilk Avrupa Şampiyonası iştiraki ise 21-27 Eylül 2006 tarihlerinde Rusya’nın Volgograd kentinde cereyan etmiştir. 2007 Dünya Şampiyonası öncesindeki hazırlık faaliyetleri kapsamında 24-29 Mayıs 2007 tarihlerinde Ankara Aktepe Stadyumu'nda İngiltere Milli Takımı ile iki özel hazırlık müsabakası oynanmıştır.

Uluslararası Başarılar ve Dereceler

Dünya Şampiyonası ve Dünya Kupası

Türkiye Ampute Futbol Milli Takımı, 11-12 Kasım 2007 tarihlerinde Antalya’da 11 ülkenin katılımıyla gerçekleştirilen Dünya Ampute Futbol Şampiyonası’nda üçüncülük elde etmiştir. Sporcular bu organizasyondaki derecelerinin ardından "Efeler" unvanıyla anılmaya başlanmıştır.


Milli takım, sonraki şampiyonalarda da istikrarlı bir grafik çizmiş; 2010, 2012 ve 2014 yıllarındaki Dünya Kupası turnuvalarında dünya üçüncülüğü derecelerini tekrarlamıştır. Meksika’nın ev sahipliğinde düzenlenen 2014 Dünya Şampiyonası’nı üçüncü sırada tamamlayan milli takım, dünya ölçeğindeki en büyük derecesine 2022 Dünya Kupası’nda nihai zafere ulaşarak erişmiş ve dünya şampiyonluğunu kazanmıştır.

Avrupa Şampiyonası

Milli takım, Avrupa kıtası düzeyindeki ilk derecelerini ikincilik kürsüsüne çıkarak elde etmiştir. 2007 yılında Ukrayna’da düzenlenen Avrupa Kupası'nda ikinci olan ay-yıldızlı ekip, 2-6 Aralık 2008 tarihlerinde Türkiye Futbol Federasyonu ile Türkiye Bedensel Engelliler Spor Federasyonu koordinasyonunda Antalya’da 6 ülkenin katılımıyla gerçekleştirilen Avrupa Şampiyonası'nda final müsabakasına çıkarak Avrupa ikincisi olmuştur. Takım, 2014 yılında Polonya’da icra edilen Avrupa Ampute Futbol Şampiyonası'nda da ikincilik derecesini korumuştur.


2-9 Ekim 2017 tarihlerinde Türkiye'nin ev sahipliğinde organize edilen Avrupa Ampute Futbol Federasyonu Avrupa Şampiyonası’nda milli takım finale yükselmiştir. İstanbul'da 41 bin seyircinin takip ettiği final müsabakasında İngiltere’yi 2-1 mağlup eden Türkiye, tarihinde ilk kez Avrupa şampiyonu unvanını almıştır. Takım, 2021 Avrupa Şampiyonası'nda da unvanını muhafaza ederek üst üste ikinci kez Avrupa şampiyonluğuna ulaşmıştır.

Tabi Olduğu Müsabaka Standartları ve Oyun Kuralları

Milli takımın iştirak ettiği ampute futbol müsabakaları, uluslararası federasyonlarca belirlenmiş kurallar çerçevesinde yürütülmektedir:


Müsabakalar çim veya sentetik zeminli sahalarda oynanmaktadır. İdeal saha ölçüleri 40x60 metre, kale boyutları ise 2,20x5 metredir. Karşılaşmalarda takımlar sahada 1 kaleci ve 6 saha oyuncusu olmak üzere 7 kişiyle yer almakta, yedek kulübesinde ise 1 kaleci ve 6 yedek oyuncu bulundurulmaktadır.


Saha oyuncularının tek bacağı ampute edilmiş durumdadır ve oyuncular sahada metalden imal edilen iki adet kanadyen (koltuk değneği) kullanmaktadır. Kanadyenler elin uzantısı kabul edilmekte olup alt uçtan itibaren 40 cm'lik kısım takım tozluklarıyla aynı renkte bantlanmaktadır. Ampute bacakla topa kasıtlı müdahalede bulunulması elle oynama ihlali sayılmakta, ampute ayağın yere basılması ise kural hatası kabul edilmektedir. İki bacağı ampute sporcular hariç, oyun esnasında protez kullanımına izin verilmemektedir. Kalecilerin ise tek kolu ampute olup yalnızca sağlam ellerine tek eldiven takmaktadırlar.


Karşılaşmalar 25’er dakikalık iki devre halinde toplam 50 dakika sürdürülmekte ve devre arası dinlenme süresi 10 dakika olarak uygulanmaktadır. Takımların her devrede 1'er dakikalık mola hakkı bulunmaktadır. Normal süresi berabere biten eleme müsabakalarında 10'ar dakikalık iki uzatma devresi oynanmaktadır. Müsabakalarda hakem, yardımcı hakem ve üçüncü hakem görev yapmakta; saha içindeki hakemler bayrak kullanmamaktadır. Ampute futbolda ofsayt kuralı tatbik edilmemekte, taç atışları ayakla kullanılmakta ve oyuncu değişikliklerinde herhangi bir sayı kısıtlaması uygulanmamaktadır.

Galeri

2 görsel • Ok veya küçük resme tıklayın

1 / 2

Kaynakça

"Ampute Futbol ve Şampiyon Takımımız." Halkbank Kültür ve Yaşam. 5 Şubat 2024. Erişim: 17 Kasım 2026.https://kulturveyasam.com/spor/7-madde-ile-avrupa-sampiyonu-olan-milli-takimimiz-ampute-futbol.html.

Sarıgöz, Ali Ozan, Gürhan Kayıhan, Ali Ozan Erkılıç ve Ali Özkan. "Türkiye'de Ampute Futbol’un Kısa Tarihçesi." International Journal of Cultural and Social Studies (IntJCSS), no. 3 (2017): 53–60. Erişim: 17 Kasım 2026.https://web.archive.org/web/20200325200214/https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/388140.

Usubaliev, Elmurod. "Ampute Futbol Milli Takımı'nın tarihi başarıları." Anadolu Ajansı. 24 Ekim 2022. Erişim: 17 Kasım 2026.https://www.aa.com.tr/tr/info/infografik/30400.

Çelik, Ersin. "Ampute futbolu nedir? İşte ampute futbolunun tarihi." GZT. 12 Ekim 2017. Erişim: 17 Kasım 2026.https://www.gzt.com/spor/ampute-futbolu-nedir-iste-ampute-futbolunun-tarihi-2796424.

Sen de Değerlendir!

0 Değerlendirme

Yazar Bilgileri

Avatar
YazarBurak Enes17 Kasım 2026 15:04

Tartışmalar

Henüz Tartışma Girilmemiştir

"Türkiye Ampute Futbol Milli Takımı" maddesi için tartışma başlatın

Tartışmaları Görüntüle

İçindekiler

  • Kuruluş ve Gelişim Süreci

  • İlk Uluslararası Karşılaşmalar ve Turnuva Deneyimleri (2004–2006)

  • Uluslararası Başarılar ve Dereceler

    • Dünya Şampiyonası ve Dünya Kupası

    • Avrupa Şampiyonası

  • Tabi Olduğu Müsabaka Standartları ve Oyun Kuralları