Türkiye Diri Fay Haritası (2026)

Türkiye Diri Fay Haritası, Türkiye sınırları içerisindeki jeolojik geçmişte deprem üretmiş ve gelecekte de deprem üretme potansiyeli bulunan diri fayların konum, uzunluk, doğrultu, segment yapısı ve aktivite özelliklerini gösteren resmi jeolojik haritadır. Harita, Türkiye'nin aktif tektonik yapısının güncel bilimsel veriler ışığında ortaya konulmasını amaçlamakta olup deprem tehlike analizleri, afet risklerinin azaltılması, kritik altyapı planlaması, kentsel dönüşüm çalışmaları ve arazi kullanım kararları için temel bir başvuru kaynağı olarak kullanılmaktadır. Türkiye'nin Alp-Himalaya orojenez kuşağı üzerinde yer alması nedeniyle yüksek deprem tehlikesine sahip olması, diri fayların düzenli olarak haritalanmasını ve güncellenmesini gerekli kılmaktadır. Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA), bir önceki sürümünden 13 yıl sonra Türkiye Diri Fay Haritası'nın yeni sürümünü 22 Haziran 2026 tarihinde kamuoyuyla paylaşmıştır.

1935 yılında kurulan MTA Genel Müdürlüğü, 2026 itibarıyla 91. kuruluş yıl dönümünü kutlamaktadır.^【1】 Türkiye'nin yer bilimleri alanındaki araştırma ve haritalama faaliyetlerini yürüten kurum, MTA Genel Müdürü Vedat Yanık'ın ifadesiyle yalnızca sahada arama yapan bir yapı değil, aynı zamanda bir yer bilimleri araştırma kurumudur. Diri fay haritacılığı, bu kurumsal işlevin temel bileşenlerinden birini oluşturmaktadır. 1/25.000 ölçekli sayısal diri fay haritaları, MTA'nın hizmetler portföyü kapsamında ayrı bir listeleme ve erişim sistemiyle sunulmaktadır.^【2】

Türkiye Diri Fay Haritası-2026 güncellemesine yönelik proje, 2022 yılında yatırım programına alınmış ve saha çalışmaları ile akademik araştırmalardan elde edilen verilerin değerlendirilmesiyle tamamlanmıştır.^【3】 2013 baskısında 485 olarak kayıtlı olan diri fay sayısı, 2026 sürümünde 700'e yükselmiştir.

^{Maden Tetkik ve Arama (MTA) Genel Müdürü Vedat Yanık} (Anadolu Ajansı)

Harita, MTA Bilimsel Etkinlikler Haftası ve kurumun 91. kuruluş yıl dönümü kapsamında düzenlenen tanıtım programı çerçevesinde 22 Haziran 2026 tarihinde duyurulmuştur. Etkinlik kapsamında 48 sözlü ve 20 poster sunum gerçekleştirilmesi planlanmış; bu sunumların kurum bünyesindeki projelerin sonuçlarını akademi, kamu ve sektör temsilcileriyle buluşturması hedeflenmiştir.^【4】

Türkiye'nin Alp-Himalaya orojenez kuşağında yer alması, aktif tektonik yapının güncel verilerle ortaya konulmasını ulusal güvenlik, sürdürülebilir kalkınma ve afet risklerinin azaltılması açısından zorunlu kılmaktadır. MTA Genel Müdürü Yanık, haritanın yanı sıra hazırlanan sayısal veri tabanının deprem tehlike analizleri, kritik altyapı yatırımları ve zarar azaltma politikaları için bir başvuru kaynağı işlevi görmesinin öngörüldüğünü belirtmiştir.^【5】

Türkiye Deprem Tehlike Haritası, 18 Mart 2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanmış ve 1 Ocak 2019 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Proje, AFAD bünyesindeki Ulusal Deprem Araştırma Programı (UDAP) kapsamında desteklenmiş; Doğal Afet Sigortaları Kurumu (DASK) tarafından da katkı sağlanmıştır. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği de aynı tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak eş zamanlı olarak yürürlüğe girmiştir.^【6】

^{Türkiye Diri Fay Haritası} (Anadolu Ajansı)

MTA'nın Diri Fay Haritası-2026, söz konusu tehlike haritasının jeolojik girdi katmanını oluşturmaktadır. Fay haritası jeolojik kaydı, tehlike haritası ise bu kaydın olasılıksal ve mühendislik açısından yorumlanmasını temsil etmektedir. AFAD'ın interaktif Türkiye Deprem Tehlike Haritası ile birlikte değerlendirildiğinde, diri fay haritasının kamu kurumları, yerel yönetimler ve mühendislik sektörü için entegre bir risk değerlendirme altyapısının temel katmanını oluşturması planlanmaktadır.^【7】

MTA Genel Müdürü Yanık, artan enerji ihtiyacı, kaynak yönetimi, iklim değişikliği ve hammadde rekabetinin yer bilimlerinin stratejik ağırlığını artırdığını ifade etmiştir. Bu bağlamda Türkiye Diri Fay Haritası-2026, deprem riski değerlendirmesinin yanı sıra altyapı güzergâh planlaması, kentsel dönüşüm kararları ve arazi kullanım politikaları açısından da işlev görmektedir.