Türkiye-Suudi Arabistan Ulaştırma ve Lojistik İş Birliği Anlaşmaları (Haziran, 2026)

Türkiye-Suudi Arabistan ulaştırma ve lojistik iş birliği, 9 Haziran 2026 tarihinde iki ülke arasında demiryolu ve lojistik hizmetleri alanlarında imzalanan mutabakat zabıtlarıyla kurumsal bir çerçeveye kavuşturulan ve bölgesel ulaştırma ağlarının geliştirilmesini amaçlayan iş birliği sürecidir.

Türkiye Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Suudi Arabistan Ulaştırma Genel İdaresi arasında imzalanan mutabakat zabıtları, iki ülke arasındaki ulaştırma ilişkilerinin kurumsal çerçevesini genişletmiştir. Anlaşmalar, demiryolu taşımacılığından lojistik merkezlerin geliştirilmesine, teknoloji paylaşımından eğitim faaliyetlerine kadar geniş bir alanı kapsamıştır.

Türkiye ile Suudi Arabistan arasındaki ulaştırma ilişkileri uzun yıllardır kara yolu taşımacılığı, ticaret ve lojistik faaliyetleri üzerinden gelişmiştir. 2012 yılı öncesinde iki ülke arasındaki yıllık karşılıklı taşıma hacminin yaklaşık 20 bin seviyesine ulaştığı belirtilmiştir. Ancak bölgesel siyasi gelişmeler, güvenlik sorunları ve ulaşım koridorlarında yaşanan kesintiler nedeniyle sonraki yıllarda taşımacılık faaliyetlerinde gerileme yaşanmıştır.

2020'li yılların ortalarında iki ülke, ulaştırma alanındaki iş birliğini yeniden canlandırmaya yönelik girişimlerde bulunmuştur. Bu kapsamda özellikle Türkiye'yi Körfez ülkelerine bağlayan kara yolu güzergâhlarının yeniden işler hale getirilmesi gündeme gelmiştir.

Türkiye ile Suudi Arabistan arasında gerçekleştirilen görüşmelerde kara yolu taşımacılığı önemli başlıklardan biri olmuştur. Taraflar, Suriye, Ürdün ve Irak üzerinden geçen ulaşım güzergâhlarının durumunu değerlendirmiştir.

Özellikle Irak üzerinden Türkiye'den başlayarak Suudi Arabistan'a ulaşan yeni ticaret koridorları üzerinde çalışmalar yürütülmüştür. Bu kapsamda gerçekleştirilen deneme seferleri, güzergâhın uygulanabilir olduğunu ortaya koymuştur.

Taraflar ayrıca transit taşımacılığın geliştirilmesi konusuna da önem vermiştir. Türkiye ile Suudi Arabistan arasındaki transit taşımacılık ağının yalnızca iki ülke arasındaki ticareti değil, aynı zamanda Avrupa ile Körfez ülkeleri arasındaki bağlantıları da desteklemesi hedeflenmiştir. Bu çerçevede mevcut transit koridorlarının tam kapasiteyle işletilmesi ve yeni güzergâhların oluşturulması gündeme gelmiştir.

İki ülke arasındaki iş birliğinin en önemli unsurlarından biri demiryolu sektörü olmuştur. Taraflar, demiryolu taşımacılığının geliştirilmesi ve gelecekte doğrudan bağlantı kurulabilmesi amacıyla kapsamlı bir iş birliği mekanizması oluşturmuştur.

Bu doğrultuda imzalanan "Demiryolu Sektöründe İş Birliğine İlişkin Mutabakat Zaptı", demiryolu sektörünün tüm alanlarını kapsayan geniş kapsamlı bir çerçeve sunmuştur.

Mutabakat kapsamında;

• Demiryolu teknik şartnameleri,
• Demiryolu teknolojileri,
• Yenilikçilik çalışmaları,
• Sinyalizasyon sistemleri,
• Haberleşme altyapıları,
• Demiryolu dijitalleşmesi,
• Emniyet ve güvenlik sistemleri,
• Çevresel sürdürülebilirlik uygulamaları,
• Demiryolu mühendisliği,
• Altyapı geliştirme faaliyetleri,
• Araştırma ve geliştirme çalışmaları

alanlarında ortak çalışmalar yürütülmesi kararlaştırılmıştır.

Anlaşma ayrıca iki ülke arasında uzman değişimi, teknik eğitim programları ve bilgi paylaşımını da içermektedir.

Türkiye'nin demiryolu alanındaki hedefleri arasında tarihî Hicaz Demiryolu güzergâhının modern ulaştırma sistemleriyle yeniden canlandırılması da yer almıştır. Bu kapsamda Türkiye, Osmanlı döneminde inşa edilen hattın modernize edilerek Körfez bölgesine uzanan yeni bir ticaret koridoruna dönüştürülmesini hedeflemiştir.

Planlamalar çerçevesinde Türkiye'nin mevcut demiryolu ağı ile Halep bağlantısının kurulması, ardından Şam, Ürdün ve Suudi Arabistan üzerinden Körfez ülkelerine uzanan bir sistem oluşturulması gündeme gelmiştir. Uzun vadeli hedefler arasında hattın Umman'a kadar uzatılması da yer almıştır.

Bu proje sayesinde Hürmüz Boğazı'na alternatif ticaret koridorları oluşturulması ve bölgesel lojistik ağlarının çeşitlendirilmesi amaçlanmıştır.

Türkiye ile Suudi Arabistan arasında imzalanan ikinci mutabakat zaptı lojistik hizmetlerine odaklanmıştır.

"Lojistik Hizmetleri Alanında İş Birliğine İlişkin Mutabakat Zaptı" kapsamında;

• Lojistik merkezlerin kurulması,
• Lojistik tesislerin işletilmesi,
• Yönetim sistemlerinin geliştirilmesi,
• Ortak hizmet modelleri oluşturulması,
• Tecrübe paylaşımı,
• Ortak faaliyetlerin planlanması

konularında iş birliği yapılması kararlaştırılmıştır.

Anlaşma ile birlikte tarafların lojistik altyapılarını birbirine daha entegre hale getirmesi ve ticaret akışlarının hızlandırılması hedeflenmiştir.

Mutabakat zabıtları yalnızca ulaştırma faaliyetlerini değil, insan kaynağı ve teknoloji alanındaki iş birliklerini de kapsamıştır.

Taraflar, demiryolu alanında uzmanlaşmış eğitim akademileri arasında ortaklık kurulmasını, uzman personelin geçici görevlendirilmesini ve teknik bilgi paylaşımını kararlaştırmıştır.

Ayrıca demiryolu sanayisinin geliştirilmesi, yan sanayilerin yerlileştirilmesi, teknoloji transferi ve düzenleyici mevzuatların uyumlaştırılması konularında da ortak çalışmalar yürütülmesi öngörülmüştür.

Mutabakat zabıtları, Türkiye Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu ile Suudi Arabistan Ulaştırma ve Lojistik Hizmetler Bakanı Saleh bin Nasser Al-Jasser arasında imzalanmıştır.

İmzalanan belgeler;

• Demiryolu Sektöründe İş Birliğine İlişkin Mutabakat Zaptı
• Lojistik Hizmetleri Alanında İş Birliğine İlişkin Mutabakat Zaptı

olmak üzere iki ayrı anlaşmadan oluşmuştur.

Anlaşmalarla birlikte Türkiye ve Suudi Arabistan arasındaki ulaştırma ilişkileri daha geniş kapsamlı ve kurumsal bir yapıya kavuşturulmuş, iki ülke arasında demiryolu, lojistik ve bölgesel ulaşım ağlarının geliştirilmesine yönelik yeni bir iş birliği dönemi başlatılmıştır.