Turna

Köken

Turna kelimesi, Türkçede çok eski dönemlerden beri kullanılan yerli bir sözcüktür. Eski Türkçe biçimiyle turña ya da turunya olarak belgelenmiştir ve “uzun bacaklı, uzun boyunlu bir kuş türü”nü ifade eder. Sözcüğün kökeni kesin olmamakla birlikte, büyük olasılıkla kuşun çıkardığı ötüşü yansıtan doğal bir seslenimden (onomatopoetik) türemiştir. Turna kelimesi, yalnızca Türkçede değil; Türkçe aracılığıyla komşu dillere de geçmiş olup özellikle hayvan adlandırmaları arasında köklü ve süreklilik gösteren bir örnek oluşturur. Anlamı tarihsel süreçte değişikliğe uğramadan bugüne kadar korunmuştur.

Kullanım Alanları

• Zooloji: Turna, Gruidae familyasına ait, uzun bacaklı, uzun boyunlu, göçmen bir kuş türünü tanımlamak için kullanılır.
• Halk Edebiyatı: Turna, özellikle aşık şiiri ve türkülere konu olan simgesel bir kuş olarak geçer.
• Edebiyat ve Mecaz Anlatım: Turna, zarafet, uzaklara gitme isteği ya da ayrı kalma gibi temaları ifade etmek üzere şiirsel bir imge olarak kullanılır.
• Müzik (Türk Halk Müziği): “Turnam gidersen buradan selam söyle o yâre” gibi pek çok türkünün sözlerinde geçer.