
Ueno Bank Krizi ve Santiago Peña'nın Azil Süreci, Paraguay'da dijital banka Ueno Bank'ın Kasım 2026'nın ilk haftasında Paraguay Merkez Bankası (Banco Central del Paraguay, BCP) tarafından çözümleme (resolución) sürecine alınmasıyla başlayan finansal kriz ile bu krizin ardından Cumhurbaşkanı Santiago Peña hakkında başlatılan siyasi yargılama (juicio político) sürecini kapsayan olaylar dizisidir.
Bankanın faaliyetlerinin durdurulması milyonlarca müşterinin hesaplarına erişimini engellemiş, kamu kurumlarına ait fonları ve emeklilik fonlarını etkilemiş ve ülke genelinde protestolara yol açmıştır.
Peña, 5 Kasım 2026'da istifasını açıklamış; aynı gün Temsilciler Meclisi (Cámara de Diputados) oybirliğiyle azil suçlamasını kabul etmiş, istifayı görüşmek üzere toplanan Kongre ortak oturumu ise toplantı yeter sayısı sağlanamadığı için sonuçsuz kalmıştır. Bunun üzerine Senato, yargılama mahkemesi sıfatıyla toplanarak Peña hakkındaki siyasi yargılama sürecini başlatmıştır.【1】
Ueno Bank, bir dijital bankadır. Bankanın öncülü Financiera Ueno adlı finans şirketidir. Ueno, 2023 yılında bankacılık lisansı almasının ardından hızla büyümüş; market alışverişlerinde nakit iade kampanyalarıyla müşteri çekmiş, 70'ten fazla şubeye ulaşmış, Paraguay milli futbol takımına sponsor olmuş ve adını stadyumlara vermiştir.【2】 Küçük bir finansal teknoloji (fintech) şirketinden orta ölçekli bir bankaya dönüşen Ueno'nun yaklaşık 3 milyon müşterisi bulunmaktadır.【3】 Bankanın müşteri sayısı 2,9 milyon olarak da açıklanmıştır.【4】 Bankanın açıkladığı müşteri sayısı, Paraguay'ın yetişkin nüfusunun yaklaşık yüzde 60'ına karşılık gelmektedir.【5】 2026 Eylül ayına kadar her üç Paraguaylıdan ikisinin Ueno Bank müşterisi olduğu bildirilmiştir.【6】
Ueno Bank, kamu kurumlarına ve emeklilik sistemine bağlı fonlar da dahil olmak üzere yaklaşık 850 milyon dolar tutarında kamu fonunu yönetmektedir.【7】 Bu tutarın yaklaşık 380 milyon doları, ülkenin devlete ait emeklilik ve sağlık fonu olan Sosyal Güvenlik Enstitüsüne (Instituto de Previsión Social, IPS) aittir. Ayrıca bankanın Ekim 2026 itibarıyla toplam mevduatının yaklaşık dörtte birine karşılık gelen yaklaşık 800 milyon dolar kamu mevduatı tuttuğunu bildirdiği; bu mevduatların devlet emeklilik ve sağlık fonu ile Paraguay'ın büyük hidroelektrik barajlarını işleten kuruluşlara ait fonları kapsadığı aktarılmıştır. Peña'nın görev döneminde Ueno Bank'a kamu fonlarının aktarıldığı belirtilmiştir.
Ueno Bank'ın çoğunluk hissesi Paraguaylı Grupo Vázquez'e aittir.【8】 2023'te seçilen Peña, Grupo Vázquez ile geçmişteki bağlantıları nedeniyle yoğun biçimde sorgulanmıştır. Peña, gruptaki hissesini Mart 2025'te sattığını ve bankanın işlerinde uygunsuz bir rolünün bulunmadığını açıklamıştır.【9】 Peña'nın bankayı kontrol eden şirketler topluluğu Ueno Holding'deki payını Mart 2025'te hisselerini satana kadar elinde tuttuğu; bankanın CEO'su Federico Miguel Vázquez'in yakın zamana kadar Peña'nın ticari ortağı olduğu bildirilmiştir.【10】
Peña, Financiera Ueno'nun başkanı Carlos Carvallo'yu, Ueno Bank'ı denetlemekle görevli kurum olan Merkez Bankasının başına atamıştır.【11】
Ueno Bank üzerindeki denetim, kriz öncesindeki aylarda da tartışma konusu olmuştur. Bu dönemde çok sayıda senatör, banka hakkında eksik buldukları bir raporu reddederek Merkez Bankası yönetiminin görevden alınmasını talep etmiştir.【12】 Haziran 2026'da BCP müfettişlerinin bankayla bağlantılı kişilere yönelik yüksek riskli kredi verme örüntüsü tespit ettiği; Ueno'nun sahipleriyle bağlantılı şirketlere yasal sınırları aşan ve kredilerin geri ödenmemesi durumunda borçları karşılamaya yetecek teminattan yoksun büyük tutarlarda kredi kullandırdığı bildirilmiştir. Peña, Ekim 2026'da Ueno'yu ve Merkez Bankasının denetimini savunmuş; dile getirilen endişeleri kamuoyunu tedirgin eden bir karalama kampanyası olarak nitelendirmiştir.【13】
BCP Başkanı Carvallo, 3 Kasım 2026'daki basın toplantısında Ueno Bank'a ilişkin analiz sürecinin 5 Haziran'da başladığını ve elde edilen sonuçların bankanın çözümleme sürecine alınmasını kesinleştirdiğini teyit etmiştir. Carvallo'nun okuduğu açıklamada, düzenleyici kurumun dikkatini ilk olarak bağlantılı kredilerin çektiği ve bu nedenle başlangıçta söz konusu işlemlerin düzeltilmesinin talep edildiği belirtilmiştir. Daha sonra gerçekleştirilen daha kapsamlı bir denetimde daha büyük usulsüzlükler bulunmuş ve “paranın izlediği yol” tespit edilmiştir.
Carvallo, banka hakkındaki hassas bilgilerin yayımlanmasının bankanın zayıf yapısını daha da bozduğunu da ifade etmiştir. Düzenleyici kurum, tespit edilen usulsüzlükleri yetkili makamlara bildireceğini açıklamıştır.【14】
Ueno'nun sahipleriyle bağlantılı şirketlere verdiği kredileri inceleyen düzenleyiciler, 2 Kasım 2026 günü yetersiz belgelendirilmiş krediler ile bankanın hatalı biçimde varlık olarak kaydettiği giderler tespit etmişlerdir. Kayıtlar düzeltildiğinde, bankaların zararları karşılamak için tutmak zorunda olduğu sermaye tamponu yasal asgari düzeyin yarısının altına düşmüştür.【15】 BCP, 3 Kasım 2026 Salı günü Ueno Bank'ın sermaye yeterlilik oranında yetersizlik tespit etmesi üzerine bankanın çözümleme sürecini başlatma kararı aldığını açıklamıştır.【16】 Bankanın sermaye yeterlilik oranı, mali tablolarında düzenleme süreci sırasında yapılan düzeltmeler sonucunda gerekli asgari düzeyin yüzde 50'sinin altına düşmüştür. Süreç, mevduatların ve geri kazanılabilir varlıkların diğer bankalara devredilmesini ve kalan kısmın tasfiye edilmesini öngörmektedir.【17】
BCP'nin yaptığı yazılı açıklamada şu ifadelere yer verilmiştir:【18】“Tedbir, bankanın durumunun düzenli bir şekilde ele alınmasını, mevduat sahiplerinin korunmasını ve finansal sistemin istikrarının muhafaza edilmesini amaçlamaktadır.”
Açıklamada ayrıca “Bankalar Denetim Kurumu, çözümleme tarihi itibarıyla mali durumun doğrulanması için kayyumların atanmasını sağlayacaktır” ifadesi kullanılmış ve “mevduat sahiplerinin korunmasının sürecin önceliği olduğu” belirtilmiştir. Merkez Bankası, durumun münferit bir vaka olduğunu ve finansal sistemin genelini yansıtmadığını açıklamıştır.【19】
Kararın ardından Ueno'nun mobil uygulaması, kartları ve para transferleri hizmet dışı kalmış, şubeler kapılarını kapatmıştır. 4 Kasım Çarşamba günü başka bankalarda yeni hesap açma talebindeki artış, diğer bankaların mobil uygulamalarının çökmesine neden olmuştur.
Çözümleme kararı, BCP Başkanı Carlos Carvallo'nun istifasına yol açmıştır. Carvallo, açıklamanın ardından düzenlediği basın toplantısında istifasını sunduğunu ancak sürecin uygun seyrinde ilerlemesi için görevde kalacağını belirtmiştir.【20】
Carvallo aynı basın toplantısında “Paraguay Merkez Bankasındaki istifamın meslektaşlarımla zaten görüşüldüğünü, kendilerine bildirildiğini vurgulamak istiyorum” demiştir.【21】 Daha sonra Paraguay Merkez Bankasına yeni bir başkan atanmıştır.【22】
Mevduat Garanti Fonu (Fondo de Garantía de Depósitos, FGD), el konulan bankada 228.300.000 guarani'ye kadar mevduatı bulunan tasarruf sahiplerine kaynaklarının geri ödenmesini güvence altına almaktadır. Bu mekanizma, gerçek veya tüzel kişi başına 75 aylık asgari ücrete eşdeğer azami bir teminat öngörmekte; bu sınırı aşan tutarlar ise bankanın varlıklarının tasfiye sürecine tabi olmaktadır.【23】
4 Kasım 2026'da Kongre'den hızla geçirilen bir yasayla, devlet garanti fonunun mağdur mevduat sahiplerine beş iş günü içinde ödeme yapması öngörülmüştür. Ödemelerin 5 Kasım Perşembe günü yaklaşık 1.600 dolara kadar olan küçük hesaplarla başlaması kararlaştırılmıştır. Fon, müşteri başına yaklaşık 36.000 dolara kadar sigorta sağlamaktadır. Merkez Bankası, bu teminatın müşterilerin tahminen yüzde 97'sinin bakiyesinin tamamını karşılayacağını açıklamıştır.【24】
Savcılığın devreye girmesiyle Ueno Bank yöneticileri hakkında suçlamada bulunulmuş ve yöneticiler gözaltına alınmıştır.【25】 Kriz sürecinde sekiz Ueno yöneticisi hakkında yakalama kararı çıkarılmış, bu kişiler daha sonra teslim olmuştur.【26】 Gözaltına alınanlar arasında bankanın başkanı Juan Manuel Gustale ile CEO Federico Miguel Vázquez bulunmaktadır.【27】 Banka yöneticileri 4 Kasım'da Asunción'daki yolsuzlukla mücadele savcılığına gözaltında getirilmiştir.【28】
5 Kasım Perşembe günü bir hakim, bankanın kurucusu Miguel Vázquez ve Başkan Juan Manuel Gustale dahil altı Ueno yöneticisinin yargılanana kadar tutuklanmasına, iki yöneticinin ise ev hapsine alınmasına karar vermiştir. Savcılar, 27 banka yetkilisi ve bağlantılı kişi hakkında güveni kötüye kullanma ve dolandırıcılığa teşebbüs suçlamasında bulunmuştur.
Paraguay Başsavcısı Emiliano Rolón Fernández, Ueno Bank krizine ilişkin üç ayrı ceza soruşturması başlatılmasını emretmiştir. Savcılığın 5 Kasım'da yaptığı açıklamada, soruşturmaların Peña ile diğer görevdeki ve eski kamu görevlilerine yönelik iddiaları da kapsadığı belirtilmiştir. Soruşturmalarda yetkililerin bankayı denetleme biçimi, bankanın batışına ilişkin süreci yönetmeleri ve kamu fonlarının bankaya yatırılması incelenecektir. Peña, soruşturmacılarla iş birliği yapacağını açıklamıştır. Savcılık, Peña hakkında bir suç duyurusu almış olup bu başvuru inceleme aşamasındadır.
Muhalefet, 4 Kasım 2026'da Cumhurbaşkanı Santiago Peña ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı Pedro Alliana hakkında siyasi yargılama başlatılmasına yönelik suçlama dilekçelerini (libelo acusatorio) sunmuştur.【29】 Muhalefet milletvekilleri Peña'yı çıkar çatışması, emeklilik fonlarının kötüye kullanılması ve bankanın denetimden korunmasına yardım etmekle suçlamıştır. Peña ise herhangi bir usulsüzlük yaptığını reddetmiş ve meselenin yargı tarafından ele alınması gereken düzenleyici bir konu olduğunu ifade etmiştir.【30】
5 Kasım sabahı iktidardaki Colorado Partisi'nin (Asociación Nacional Republicana, ANR) hükümete yakın ve muhalif kanatlarından milletvekilleri, Peña hakkındaki siyasi yargılamayı destekleyeceklerini ancak Başkan Yardımcısı Alliana hakkındaki süreci desteklemeyeceklerini açıklamıştır. ANR Başkanı Horacio Cartes de siyasi yargılamaya destek vermiştir. 2013-2018 yılları arasında ülkeyi yöneten Cartes, partinin kamu ve özel fonların “yağmalanmasını” desteklemeyeceğini ifade etmiştir.【31】 Peña, kendi partisi içindeki desteğini kaybetmesinin ardından görevinden çekilme kararı almıştır.【32】
Santiago Peña, 5 Kasım 2026 günü öğle saatlerinde, Temsilciler Meclisi kendisi hakkındaki siyasi yargılama talebini görüşürken sosyal medya hesabından yayımladığı bir video mesajla istifasını açıklamıştır.【33】 Peña mesajında şu ifadeleri kullanmıştır: “Sevgili yurttaşlarım, bugün size hayatımın en zor anlarından birinde, kalbim Paraguay'da olarak ve Cumhuriyetimizin her zaman herhangi bir kişinin ya da koşulun üzerinde olması gerektiği inancıyla sesleniyorum. Bugün yaşamakta olduğumuz olayları yargılamak ve hak ettikleri boyuta oturtmak tarihe düşecektir. Cumhurbaşkanlığından istifamı sunma kararı aldım.”【34】
Peña, genel olarak yurttaşlardan ve özellikle Ueno Bank'ın kapatılmasından kaynaklanan finansal durumdan etkilenenlerden özür dilemiştir: “Ayrıca herhangi bir anda başarısız olduysam halktan özür dilemek istiyorum. Bana duyduğunuz güveni boşa çıkarmak hiçbir zaman niyetim olmadı. Bu sorumluluğu her gün Paraguay için çalışma iradesiyle üstlendim.”【35】
Peña, önceliğinin “tasarruflarını finansal sistemimize emanet eden” Paraguaylıların huzuru olduğunu belirterek şöyle devam etmiştir: “Her mevduatın ardında yılların emeği, fedakârlığı ve aile projeleri vardır. En büyük dileğim, bu kaynakların iadesinin güvence altına alınması, Mevduat Garanti Fonunun amacını yerine getirmesi ve kamu fonları ile tüm Paraguaylılara ait kaynakların korunmasıdır.”【36】
İstifasının demokrasiye ve kurumlara saygı çerçevesinde gerçekleştiğini söyleyerek, “Sevgili yurttaşlarım, çok zor anlardan geçmiş ve her zaman ayağa kalkmayı bilmiş bir ülkeyiz. Halkımızın gücüne ve kurumlarımızın bu durumun üstesinden gelme kapasitesine derinden güveniyorum. Bugün bir kez daha demokrasiye saygı gösterildiğini, kurumların korunduğunu ve Paraguay'ın farklılıklarımızın üzerinde olduğunu göstermeliyiz.” demiştir.
Peña'nın mesajının son bölümü şu şekildedir: “Hiçbir makam Cumhuriyetin istikrarından daha önemli değildir. Hiç kimse Paraguay'ın üzerinde değildir. Yaşanan her an için gösterilen güvene ve bu büyük millete hizmet etme onurunu bana verdiğiniz için teşekkür ederim. Tanrı her Paraguaylı aileyi kutsasın ve Tanrı Paraguay'ı kutsasın.”【37】
Peña, görevden çekilme kararını “ülkenin istikrarını, toplumsal barış ve demokratik kurumları koruma gerekliliği” doğrultusunda aldığını belirtmiştir.
Peña'nın istifası, İçişleri Bakanı Enrique Riera tarafından saat 13.30 sıralarında Kongreye resmi olarak sunulmuştur. Riera, Cumhurbaşkanının görevde kalmak için artık siyasi desteğe sahip olmadığını gördükten sonra bu kararı aldığını açıklamıştır. Riera, Peña'nın durumunu “Kırgın ve üzgün ancak sakin” sözleriyle ifade etmiştir. Paraguay'da cumhurbaşkanının istifası Kongrenin onayına tabidir.
Temsilciler Meclisi, Peña'nın istifasının duyurulmasından bir saatten kısa bir süre sonra, siyasi yargılama sürecinin başlatılmasına ilişkin suçlama dilekçesini oybirliğiyle kabul etmiştir. Oturumda bulunan 78 milletvekilinin tamamı sürecin lehinde oy kullanmıştır. Oturum sırasında Cumhurbaşkanının istifa yoluyla görevden ayrılabileceği dile getirilmiş olmasına rağmen milletvekilleri siyasi yargılamaya devam etme kararı almıştır.【38】 Milletvekilleri Peña'yı “görevlerini ağır ve sistematik biçimde kötü ifa etmekle” sorumlu tutmuş ve dosyayı süreç hakkında karar vermesi için Senatoya göndermiştir.
Temsilciler Meclisi, Başkan Yardımcısı Pedro Alliana hakkındaki siyasi yargılama talebini ise 30 kabul, 48 ret oyuyla reddetmiştir.【39】 Colorado Partisi, Alliana hakkındaki azil sürecinden vazgeçmiştir.
Peña'nın istifasını kabul etmek ya da reddetmek üzere toplanan Ulusal Kongre ortak oturumu, oylama yapılacağı sırada çoğunluğu Colorado Partili milletvekillerinin salonu terk etmesi üzerine toplantı yeter sayısını kaybetmiştir.【40】 Bu nedenle oylama tamamlanamamış, makam boşluğu ilan edilememiş ve halef belirleme mekanizması işletilememiştir. Peña resmi olarak görevde kalmıştır. Muhalefet ve Colorado Partisi içindeki muhalif kesimler, Temsilciler Meclisinde yeter sayının ortadan kalkmasına yol açan iktidar milletvekillerinin tutumunu eleştirmiş ve kurumsal bir tıkanıklığın önlenmesi için meclis yol haritasının netleştirilmesini talep etmiştir.
Temsilciler Meclisi Başkanı ve iktidar partisi milletvekili Raúl Latorre, anayasal sürecin ilerlediğini teyit etmiş ve devlet başkanının o anda nerede bulunduğunu bilmediğini kabul etmiştir.
Ortak oturumun sonuçsuz kalmasının ardından Senato Başkanı Basilio Núñez, Senatonun yargılama mahkemesi olarak oluşturulması için olağanüstü oturum çağrısında bulunmuştur. Senato, 5 Kasım saat 19.45'te Cumhurbaşkanı Santiago Peña hakkındaki siyasi yargılama sürecini başlatmıştır. Oturum, Temsilciler Meclisinin atadığı iddia makamı temsilcilerinin suçlamaları sunmasının ardından saat 21.00'de sona ermiştir.
Senato önünde iddiaları sunan iddia makamı heyeti milletvekilleri Rodrigo Blanco, Raúl Benítez, Rocío Vallejo, Adrián Vaesken, Pedro Gómez, Mauricio Espínola, Luis Fernando Franco ve Carlos Núñez Salinas'tan oluşmaktadır.【41】 Suçlama dilekçesinin sunumuna başlayan muhalefet milletvekili Rocío Vallejo, “Aldığımız yetkiye uygun olarak suçlamayı yöneltmeye geldik” demiştir.
İktidar partisinden senatör Derlis Maidana, sürecin iki aşamadan oluşacağını açıklamıştır: milletvekillerinin iddia makamı temsilcisi olarak tanınması 5 Kasım akşamı gerçekleştirilmiş, mahkemeyi oluşturacak senatörlerin yemin etmesi ise 6 Kasım için planlanmıştır.【42】 Senato, Peña'yı savunmasını yapmak üzere 6 Kasım 2026 Cuma günü saat 10.00'da Senatoya çağırmıştır.
Temsilciler Meclisinin suçlaması, Anayasa'nın 225. maddesinde öngörülen mekanizmayı işletmiş ve Peña'yı “görevlerini ağır ve sistematik biçimde kötü ifa etmekle” itham etmiştir.【43】 Suçlamalar; yürütmenin Ueno Bank'taki finansal krizdeki sorumlulukları, krizin IPS'nin emeklilik fonları üzerindeki sonuçları ve iktidara yakın kesimlere fayda sağladığı ileri sürülen bir düzen üzerinde yoğunlaşmaktadır.【44】
Suçlama dilekçesinde ayrıca çıkar çatışması, devletin ele geçirilmesi (cooptación del Estado) ve “döner kapı” (puertas giratorias) uygulamalarına dikkat çekilmiş; bu ifadelerle Peña'nın Mart 2025'te hisselerini satana kadar bankayı kontrol eden Ueno Holding'deki payına atıfta bulunulmuştur.
Rocío Vallejo, ülkenin “finans alanında, üç milyon Paraguaylıyı etkileyen bir bankanın çöküşüyle uğursuz bir gün” yaşadığını söylemiş ve “pek çok kamu kurumunun tasarruflarını kaybettiği ve kaybedeceği” uyarısında bulunmuştur. Vallejo ayrıca BCP'nin Ueno'ya “önceden bir müdahale” olmaksızın “anında bir ölüm hükmü” verdiğini ifade etmiştir.
Siyasi yargılamanın devam edeceğinin anlaşılmasının ardından Peña, sosyal medya hesaplarından yayımladığı bir açıklamayla anayasal sürece katılacağını teyit etmiştir. Peña açıklamasında şu ifadeleri kullanmıştır: “Siyasi yargılamanın devam etmesi karşısında hazır bulunacağım ve savunma hakkımı kullanacağım. Bunu argümanlar ve delillerle, Anayasa'ya ve Cumhuriyetin kurumlarına saygı göstererek yapacağım. Kararlarını önceden belli etmiş olsalar bile bu hakkı kullanacağım.”【45】
Peña, bunu “kişisel gururdan değil, hesap vermek ve açıklama yapmak da Paraguay halkına karşı taşıdığım bir sorumluluk olduğu için” yapacağını belirtmiştir.【46】 Peña, bankacılık krizi nedeniyle savcılık tarafından başlatılan ceza soruşturmasında iş birliği yapacağını da şu sözlerle ifade etmiştir: “Yaşananların aydınlatılması, sorumlulukların belirlenmesi ve yasayı ihlal edenlerin adalet önünde hesap vermesi için yetkili kurumlarla tam iş birliği yapacağım. Benden talep edilecek bilgileri sağlayacağım. Yurttaşlar, hiçbir örtbas olmaksızın gerçeği öğrenmeyi hak ediyor.”【47】
Peña, siyasi krizin etkilenenlere yönelik çözümleri geciktirmemesi çağrısında bulunmuştur. Ayrıca “Olayların aydınlatılması ve ödemelerin çözüme kavuşturulması, aynı anda ilerlemesi gereken yükümlülüklerdir” demiştir.【48】 Peña, “Bu sürecin sonucu ne olursa olsun, sorumlulukla ve Anayasa'ya saygıyla hareket edeceğim” ifadesini kullanmıştır.【49】
Paraguay Anayasası'na göre siyasi yargılamada suçlamanın, yargılama makamı olarak görev yapan Senatoya geçebilmesi için Temsilciler Meclisinde üçte iki çoğunluk gerekmektedir. Senatoda sanığın suçlu bulunması için de üçte iki mutlak çoğunluk aranmaktadır; bu durum, sanığın görevinden erken ayrılmasının yolunu açmaktadır. Peña'nın görevden alınabilmesi için 45 senatörden 30'unun desteği gerekmektedir.
Santiago Peña, 2023 seçimlerini iktidardaki muhafazakâr Colorado Partisi'nin adayı olarak merkez sol bir rakibe karşı kazanmıştır. Peña, 15 Ağustos 2023'te Mario Abdo Benítez'in yerine cumhurbaşkanlığı görevine başlamıştır. Daha önce Uluslararası Para Fonu (IMF) bünyesinde ekonomist olarak çalışmıştır.
Ueno Bank'ın çöküşü, başkent Asunción'da kendiliğinden gelişen bir protesto dalgasına yol açmış; göstericiler ile polis arasında yaşanan olaylarda bir kişi yaralanmıştır. 4 Kasım Çarşamba günü binlerce kişi Kongreye yürümüştür. 5 Kasım Perşembe günü Kongre binası yakınında polis ile Peña'nın görevden alınmasını talep eden protestocular arasında arbede yaşanmıştır. Gün içindeki olayların ardından göstericiler, iddia makamı temsilcilerinin sunumlarını takip etmek üzere Kongre binası önünde barışçıl bir oturma eylemi gerçekleştirmiştir. Siyasi yargılama sürerken bankacılık krizinden etkilenen göstericiler ve meslek örgütlerinin temsilcileri, Asunción'da Kongre binasının çevresinde nöbet tutmuştur.
Ueno hesap sahibi Felipe Rodríguez, “Peña tasarruf sahiplerinin parasıyla oynuyor” demiş ve “Bu cezasız kalamaz” ifadesini kullanmıştır. Rodríguez, Başkan Yardımcısı Pedro Alliana'yı da olaya karışmakla suçlamıştır.【50】
Eski Cumhurbaşkanı Federico Franco, Santiago Peña'yı hedef alarak yaşananları “Paraguay tarihinin en büyük soygunu” olarak nitelendirmiştir.【51】
Çalışma Bakanlığı, bankanın çöküşünün banka ve bağlantılı işletmelerinde yaklaşık 7.000 doğrudan ve dolaylı istihdamı etkilediğini tahmin etmektedir.【52】 5 Kasım'da hâlâ Ueno üniformalarını giymekte olan genç çalışanlar, Çalışma Bakanlığı önünde kredi kartlarını yakmış, Peña'ya hakaret etmiş ve kıdem tazminatları ile ödenmemiş maaşlarının ödenmesini talep etmiştir. Grupo Vázquez'in yüzlerce eski çalışanı, işçilik haklarını talep etmek amacıyla Çalışma Bakanlığına yürümüştür.
Peña'nın istifasının ardından Paraguay'ın devlet tahvili fiyatları düşmüştür. Paraguay'ın para birimi guarani, dolar karşısında 6.500 seviyesini aştıktan sonra günü yaklaşık yüzde 5 değer kaybıyla 6.490 seviyesinden kapatmıştır.【53】
ABC Color. “Cronología de una Crisis: de la Caída de Ueno Bank a la Renuncia y el Juicio Político a Peña.” ABC Color. Erişim 6 Kasım 2026. https://www.abc.com.py/politica/2026/11/04/en-vivo-diputados-trata-en-sesion-extraordinaria-el-anticipo-del-fondo-de-garantia-para-ahorristas-de-ueno-bank/
ABC Color. “Diputados Aprueban Juicio Político contra Santiago Peña, pese a su Renuncia.” ABC Color. Erişim 6 Kasım 2026. https://www.abc.com.py/politica/2026/11/05/diputados-aprueban-juicio-politico-contra-santiago-pena-pese-a-su-renuncia/
Associated Press. “Paraguay President Peña under Investigation, Faces Removal from Office over Bank Collapse.” Associated Press. Erişim 6 Kasım 2026. https://apnews.com/article/ueno-bank-collapse-paraguay-banking-crisis-santiago-pena-impeachment-eccea1c9a64808b5cd7e6e1d5542084f
BBC News. “Paraguay President Santiago Peña Resigns after Bank Collapse.” BBC News. Erişim 6 Kasım 2026. https://www.bbc.com/news/articles/c6p9g39vln3yo
GBM. “Noticia en Vivo – Presidente del Banco Central Paraguayo Presenta Renuncia tras Inicio de Procedimiento a Banco Local.” GBM. Erişim 6 Kasım 2026. https://gbm.com/media/noticia/noticia-en-vivo-presidente-del-banco-central-paraguayo-presenta-renuncia-tras-inicio-de-procedimiento-a-banco-local/
Hoy. “Peña se Somete al Juicio Político: ‘Voy a Ejercer mi Derecho a la Defensa’.” Hoy. Erişim 6 Kasım 2026. https://www.hoy.com.py/nacionales/2026/11/05/pena-enfrentara-el-juicio-politico-voy-a-ejercer-mi-derecho-a-la-defensa
Infobae. “Crisis en Paraguay: de la Renuncia Fallida de Santiago Peña por el Escándalo del Ueno Bank al Comienzo del Juicio Político en el Senado.” Infobae. Erişim 6 Kasım 2026. https://www.infobae.com/america/america-latina/2026/11/06/crisis-en-paraguay-de-la-renuncia-fallida-de-santiago-pena-por-el-escandalo-del-ueno-bank-al-comienzo-del-juicio-politico-en-el-senado/
La Nación. “Avanza el Proceso: Senado Convoca a Peña para Ejercer su Defensa en el Juicio Político.” La Nación. Erişim 6 Kasım 2026. https://www.lanacion.com.py/politica/2026/11/05/avanza-el-proceso-senado-convoca-a-pena-para-ejercer-su-defensa-en-el-juicio-politico/
La Nación. “LN PM: Edición del 3 de Noviembre.” La Nación. Erişim 6 Kasım 2026. https://www.lanacion.com.py/tapa-lnpm/2026/11/03/ln-pm-edicion-del-3-de-noviembre/
La Nación. “Peña Renuncia a la Presidencia.” La Nación. Erişim 6 Kasım 2026. https://www.lanacion.com.py/politica/2026/11/05/pena-renuncia-a-la-presidencia/
La Tercera. “Senado de Paraguay Inicia Juicio Político contra Santiago Peña tras Frustrarse Votación de su Renuncia.” La Tercera. Erişim 6 Kasım 2026. https://www.latercera.com/mundo/noticia/senado-de-paraguay-inicia-juicio-politico-contra-santiago-pena-tras-frustrarse-votacion-de-su-renuncia/
RPP. “Paraguay: Diputados Rechazan Juicio Político a Vicepresidente que Sería el Posible Sucesor de Santiago Peña.” RPP. Erişim 6 Kasım 2026. https://rpp.pe/mundo/latinoamerica/paraguay-diputados-rechazan-juicio-politico-a-vicepresidente-que-seria-el-posible-sucesor-de-santiago-pena-noticia-1716144
Reuters. “Paraguay's Peña Resigns as Bank Collapse Triggers Political Crisis.” Reuters. Erişim 6 Kasım 2026. https://www.reuters.com/world/americas/paraguay-president-pea-resigns-under-mounting-pressure-bank-collapse-2026-11-05/
[1]
La Nación, “Avanza el Proceso: Senado Convoca a Peña para Ejercer Su Defensa en el Juicio Político”, La Nación, erişim 6 Kasım 2026, https://www.lanacion.com.py/politica/2026/11/05/avanza-el-proceso-senado-convoca-a-pena-para-ejercer-su-defensa-en-el-juicio-politico/.
[2]
Associated Press, “Paraguay President Peña Under Investigation, Faces Removal from Office over Bank Collapse”, Associated Press, erişim 6 Kasım 2026, https://apnews.com/article/ueno-bank-collapse-paraguay-banking-crisis-santiago-pena-impeachment-eccea1c9a64808b5cd7e6e1d5542084f.
[3]
Reuters, “Paraguay's Peña Resigns as Bank Collapse Triggers Political Crisis”, Reuters, erişim 6 Kasım 2026, https://www.reuters.com/world/americas/paraguay-president-pea-resigns-under-mounting-pressure-bank-collapse-2026-11-05/.
[4]
RPP, “Paraguay: Diputados Rechazan Juicio Político a Vicepresidente que Sería el Posible Sucesor de Santiago Peña”, RPP, erişim 6 Kasım 2026, https://rpp.pe/mundo/latinoamerica/paraguay-diputados-rechazan-juicio-politico-a-vicepresidente-que-seria-el-posible-sucesor-de-santiago-pena-noticia-1716144.
[5]
BBC News, “Paraguay President Santiago Peña Resigns after Bank Collapse”, BBC News, erişim 6 Kasım 2026, https://www.bbc.com/news/articles/c6p9g39vln3yo.
[6]
Infobae, “Crisis en Paraguay: De la Renuncia Fallida de Santiago Peña por el Escándalo del Ueno Bank al Comienzo del Juicio Político en el Senado”, Infobae, erişim 6 Kasım 2026, https://www.infobae.com/america/america-latina/2026/11/06/crisis-en-paraguay-de-la-renuncia-fallida-de-santiago-pena-por-el-escandalo-del-ueno-bank-al-comienzo-del-juicio-politico-en-el-senado/.
[7]
Reuters, “Paraguay's Peña Resigns as Bank Collapse Triggers Political Crisis”.
[8]
GBM, “Noticia en Vivo – Presidente del Banco Central Paraguayo Presenta Renuncia tras Inicio de Procedimiento a Banco Local”, GBM, erişim 6 Kasım 2026, https://gbm.com/media/noticia/noticia-en-vivo-presidente-del-banco-central-paraguayo-presenta-renuncia-tras-inicio-de-procedimiento-a-banco-local/.
[9]
Reuters, “Paraguay's Peña Resigns as Bank Collapse Triggers Political Crisis”.
[10]
Infobae, “Crisis en Paraguay: De la Renuncia Fallida de Santiago Peña por el Escándalo del Ueno Bank al Comienzo del Juicio Político en el Senado”.
[11]
Associated Press, “Paraguay President Peña Under Investigation, Faces Removal from Office over Bank Collapse”.
[12]
GBM, “Noticia en Vivo – Presidente del Banco Central Paraguayo Presenta Renuncia tras Inicio de Procedimiento a Banco Local”.
[13]
Associated Press, “Paraguay President Peña Under Investigation, Faces Removal from Office over Bank Collapse”.
[14]
La Nación, “LN PM: Edición del 3 de Noviembre”, La Nación, erişim 6 Kasım 2026, https://www.lanacion.com.py/tapa-lnpm/2026/11/03/ln-pm-edicion-del-3-de-noviembre/.
[15]
Associated Press, “Paraguay President Peña Under Investigation, Faces Removal from Office over Bank Collapse”.
[16]
GBM, “Noticia en Vivo – Presidente del Banco Central Paraguayo Presenta Renuncia tras Inicio de Procedimiento a Banco Local”.
[17]
Associated Press, “Paraguay President Peña Under Investigation, Faces Removal from Office over Bank Collapse”.
[18]
GBM, “Noticia en Vivo – Presidente del Banco Central Paraguayo Presenta Renuncia tras Inicio de Procedimiento a Banco Local”.
[19]
GBM, “Noticia en Vivo – Presidente del Banco Central Paraguayo Presenta Renuncia tras Inicio de Procedimiento a Banco Local”.
[20]
GBM, “Noticia en Vivo – Presidente del Banco Central Paraguayo Presenta Renuncia tras Inicio de Procedimiento a Banco Local”.
[21]
La Nación, “LN PM: Edición del 3 de Noviembre”.
[22]
BBC News, “Paraguay President Santiago Peña Resigns after Bank Collapse”.
[23]
La Nación, “LN PM: Edición del 3 de Noviembre”.
[24]
Associated Press, “Paraguay President Peña Under Investigation, Faces Removal from Office over Bank Collapse”.
[25]
La Nación, “Peña Renuncia a la Presidencia”, La Nación, erişim 6 Kasım 2026, https://www.lanacion.com.py/politica/2026/11/05/pena-renuncia-a-la-presidencia/.
[26]
Reuters, “Paraguay's Peña Resigns as Bank Collapse Triggers Political Crisis”.
[27]
Infobae, “Crisis en Paraguay: De la Renuncia Fallida de Santiago Peña por el Escándalo del Ueno Bank al Comienzo del Juicio Político en el Senado”.
[28]
Associated Press, “Paraguay President Peña Under Investigation, Faces Removal from Office over Bank Collapse”.
[29]
ABC Color, “Diputados Aprueban Juicio Político contra Santiago Peña, pese a Su Renuncia”, ABC Color, erişim 6 Kasım 2026, https://www.abc.com.py/politica/2026/11/05/diputados-aprueban-juicio-politico-contra-santiago-pena-pese-a-su-renuncia/.
[30]
Reuters, “Paraguay's Peña Resigns as Bank Collapse Triggers Political Crisis”.
[31]
Infobae, “Crisis en Paraguay: De la Renuncia Fallida de Santiago Peña por el Escándalo del Ueno Bank al Comienzo del Juicio Político en el Senado”.
[32]
Reuters, “Paraguay's Peña Resigns as Bank Collapse Triggers Political Crisis”.
[33]
Infobae, “Crisis en Paraguay: De la Renuncia Fallida de Santiago Peña por el Escándalo del Ueno Bank al Comienzo del Juicio Político en el Senado”.
[34]
La Nación, “Peña Renuncia a la Presidencia”.
[35]
La Nación, “Peña Renuncia a la Presidencia”.
[36]
La Nación, “Peña Renuncia a la Presidencia”.
[37]
La Nación, “Peña Renuncia a la Presidencia”.
[38]
ABC Color, “Diputados Aprueban Juicio Político contra Santiago Peña, pese a Su Renuncia”.
[39]
RPP, “Paraguay: Diputados Rechazan Juicio Político a Vicepresidente que Sería el Posible Sucesor de Santiago Peña”.
[40]
Diario HOY, “Peña Se Somete al Juicio Político: ‘Voy a Ejercer Mi Derecho a la Defensa’”, Diario HOY, erişim 6 Kasım 2026, https://www.hoy.com.py/nacionales/2026/11/05/pena-enfrentara-el-juicio-politico-voy-a-ejercer-mi-derecho-a-la-defensa.
[41]
La Nación, “Avanza el Proceso: Senado Convoca a Peña para Ejercer Su Defensa en el Juicio Político”.
[42]
Infobae, “Crisis en Paraguay: De la Renuncia Fallida de Santiago Peña por el Escándalo del Ueno Bank al Comienzo del Juicio Político en el Senado”.
[43]
Infobae, “Crisis en Paraguay: De la Renuncia Fallida de Santiago Peña por el Escándalo del Ueno Bank al Comienzo del Juicio Político en el Senado”.
[44]
La Tercera, “Senado de Paraguay Inicia Juicio Político contra Santiago Peña tras Frustrarse Votación de Su Renuncia”, La Tercera, erişim 6 Kasım 2026, https://www.latercera.com/mundo/noticia/senado-de-paraguay-inicia-juicio-politico-contra-santiago-pena-tras-frustrarse-votacion-de-su-renuncia/.
[45]
La Tercera, “Senado de Paraguay Inicia Juicio Político contra Santiago Peña tras Frustrarse Votación de Su Renuncia”.
[46]
Reuters, “Paraguay's Peña Resigns as Bank Collapse Triggers Political Crisis”.
[47]
La Tercera, “Senado de Paraguay Inicia Juicio Político contra Santiago Peña tras Frustrarse Votación de Su Renuncia”.
[48]
Reuters, “Paraguay's Peña Resigns as Bank Collapse Triggers Political Crisis”.
[49]
Associated Press, “Paraguay President Peña Under Investigation, Faces Removal from Office over Bank Collapse”.
[50]
Reuters, “Paraguay's Peña Resigns as Bank Collapse Triggers Political Crisis”.
[51]
Infobae, “Crisis en Paraguay: De la Renuncia Fallida de Santiago Peña por el Escándalo del Ueno Bank al Comienzo del Juicio Político en el Senado”.
[52]
Associated Press, “Paraguay President Peña Under Investigation, Faces Removal from Office over Bank Collapse”.
[53]
Reuters, “Paraguay's Peña Resigns as Bank Collapse Triggers Political Crisis”.

Paraguay Merkez Bankası, 3 Kasım 2026'da Ueno Bank'ı sermaye yetersizliği nedeniyle çözümleme sürecine aldı. Yaklaşık 3 milyon müşterisi bulunan bankanın faaliyetlerinin durdurulması ülke genelinde protestolara yol açarken banka yöneticileri hakkında adli kararlar verildi. Bankayla geçmişteki bağlantıları nedeniyle eleştirilen Cumhurbaşkanı Santiago Peña, 5 Kasım'da istifasını açıkladı ve Temsilciler Meclisi hakkındaki azil suçlamasını oybirliğiyle kabul etti. Kongrede istifanın görüşülememesinin ardından Senato, Peña hakkında siyasi yargılama sürecini başlattı ve 6 Kasım'da savunma yapması için çağrıda bulundu.
Henüz Tartışma Girilmemiştir
"Ueno Bank Krizi ve Santiago Peña'nın Azil Süreci (2026)" maddesi için tartışma başlatın
6 Kasım 2026
Ueno Bank
6 Kasım 2026
Bankanın Çözümleme Sürecine Alınması
6 Kasım 2026
Banka Yöneticilerine Yönelik Yargı Süreci
6 Kasım 2026
Savcılık Soruşturmaları
6 Kasım 2026
Siyasi Süreç
6 Kasım 2026
Anayasal Çerçeve
6 Kasım 2026
Santiago Peña
6 Kasım 2026
Toplumsal Tepkiler ve Protestolar
6 Kasım 2026
İstihdam Üzerindeki Etkiler
6 Kasım 2026
Piyasalar Üzerindeki Etkiler