Köken

Uğratmak fiili, Eski Türkçe oġra- ya da uġra- biçimindeki “denk gelmek, rastlamak” anlamındaki eylem kökünden türemiştir. Bu kök, yine Eski Türkçe uġur (“denk gelme, rastlantı”) sözcüğüne dayanır. Fiil, bu isim köküne getirilen +(g)A- fiil yapım ekiyle oluşturulmuş uġra- biçiminden, Türkiye Türkçesi’ndeki +t ettirgenlik ekiyle “uğratmak” hâlini almıştır. Bu biçimiyle uğratmak, bir kimseyi bir yere uğramaya zorlamak ya da bir duruma maruz bırakmak anlamını taşır.

Kullanım Alanları

• Edebiyat: Karakterlerin psikolojik çöküşü ya da sarsıcı olaylara maruz kalması “uğratmak” fiiliyle anlatılır. (Örn; onun içeri girmesine izin vermeyerek büyük bir felakete uğrattı)
• Psikoloji ve Sosyoloji: “Travmaya uğratmak”, “duygusal zarara uğratmak” gibi yapılarla birey üzerindeki etkiler ifade edilir.
• Ekonomi: “Ekonomik kayba uğratmak” ifadesiyle mali zarara neden olan etkenler betimlenir.
• Günlük Hayat: İnsanların birbirine bilerek ya da bilmeyerek zarar vermesiyle ilgili olaylar için sıkça kullanılır.