Köken

Farsça ustād veya awstād (اوستاد/اوستا) “bilgi ve zanaat sahibi, öğretmen, sanatkâr” sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük, Orta Farsça aynı anlama gelen avastād sözcüğünden evrilmiştir. Avestaca ava-stāta- “başında duran, öncü, veli” anlamında kullanılmıştır. Bu kök, Hintavrupa Anadili yazılı örneği bulunmayan stoh₂-éi̯e- (stō-éi̯e-) “duran” kökünden türetilmiştir.

Kullanım Alanları

• Sanat ve Bilim: Üstün bilgi ve yetenek gerektiren her alanda kullanılan bir unvan.
• Eğitim: Öğretmen veya hoca anlamında kullanılır.
• Masonluk: Üst dereceden pâye, Masonlukta başkan unvanı olarak kullanılır.
• Günlük Konuşma: Özellikle erkekler arasında daha samimi ve teklifsiz bir hitap olarak yer bulur.

Eski Kullanımlar

• Anonim, Mukaddimetü'l-Edeb Tercümesi, 1300: "ustād ḳıldı anı"
• Aşık Paşa, Garib-name, 1330: "yine sordum ol göŋül ustādına."