Ana YazarAbdullah MARUFOĞLU13 Temmuz 2026 13:51

ORCID ID

0000-0001-6385-6488

Ulusal Varlık Fonları (UVF), devletlerin bütçe fazlası, dış ticaret fazlası veya doğal kaynak gelirlerinden elde ettikleri kamu tasarruflarını, uzun vadeli ekonomik istikrar ve gelecek nesillerin refahı için değerlendiren devlet kontrolündeki yatırım kurumlarıdır. Uluslararası Para Fonu (IMF) bu fonları “genellikle devlet kontrolünde olan yapılandırılmış finansal kuruluşlar veya finansal araçlar” olarak tanımlamaktadır (Beck & Fidora, 2008: 349; IMF, 2008: 4).Filistin Yatırım Fonu (PIF), 2003 yılında Filistin Yönetimi tarafından kurulan kalkınma odaklı bir ulusal varlık fonudur. Ulusal Ekonomi Bakanlığına kayıtlı bir anonim şirket olarak faaliyet gösteren bu fon, Filistin halkının mülkiyetindedir ve amacı “özel sektör destekli, bağımsız, güçlü ve yenilikçi bir Filistin ekonomisi kurmak” olarak belirlenmiştir (Al Abwah, 2015; GlobalSWF, 2024). 2021 yılı sonu itibarıyla varlıkları yaklaşık 957 milyon dolar olarak kaydedilmiştir (PIF, 2021: 17). Ancak bölgedeki İsrail saldırıları nedeniyle fonun güncel finansal durumu hakkında sağlıklı bilgi edinilememektedir.Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, yaklaşık iki yıldır devam eden İsrail saldırılarında on binlerce çocuğun da aralarında bulunduğu çok sayıda Filistinli hayatını kaybetmiş, 130 binden fazla kişi yaralanmıştır (HRW, 2025). Gazze ve Batı Şeria’ya yönelik saldırılar sonucunda sivil altyapı, konutlar, okullar ve hastaneler ciddi hasar görmüş, büyük çaplı yerinden edilmeler yaşanmıştır (HRW, 2024).Bu ortamda, PIF gibi kalkınma odaklı bir kurumun yatırımları ve stratejileri de büyük ölçüde zarar görmüştür. Filistin altyapısının İsrail tarafından yok edilmesi, yerel sanayi【1】 ve yatırım programlarının sürdürülmesini imkânsız hale getirmiştir. PIF Başkanı Mohamad Mustafa, Davos’ta yaptığı açıklamada Gazze’de İsrail saldırıları sonucu zarar gören 350 bin konutun yeniden inşasının 15 milyar doları aştığını ve bu rakama altyapı yatırımlarının dahil edilmediğini vurgulamıştır (Reuters, 2024).Filistin Turizm Bakanlığı verileri, İsrail’in işgal ve saldırıları nedeniyle bölgeye turist girişlerinin tamamen durduğunu ve otel ile hizmet sektöründeki faaliyetlerin durma noktasına geldiğini göstermektedir. Bu durum, PIF’in önemli yatırımlarından olan otelcilik ve turizm projelerini doğrudan etkilemiştir【2】. Örneğin, Kudüs’teki Grand Park Hotel’in doluluk oranı sıfıra düşmüştür. Benzer şekilde, Filistin’in yenilenebilir enerji projeleri, özellikle Gazze’deki tesislerin İsrail bombardımanları sonucu hasar görmesi nedeniyle büyük kayıplara uğramıştır【3】 (Valente, 2024).Okuma ÖnerileriOECD (2014). The Role of Sovereign and Strategic Investment Funds in the Global Economy. Erişim Tarihi: 07.10.2025, https://www.oecd.org/en/publications/the-role-of-sovereign-and-strategic-investment-funds-in-the-low-carbon-transition_ddfd6a9f-en.html.Truman, E. M. (2008). “A Blueprint for Sovereign Wealth Fund Best Practices”. Peterson Institute for International Economics. Erişim Tarihi: 07.10.2025, https://www.piie.com/sites/default/files/publications/pb/pb08-3.pdf.