Venezuela'da Maria Corina Machado'nun Dönüşü ve Seçim Talebiyle Gösteriler

Venezuela'da Maria Corina Machado'nun dönüşü ve seçim talebiyle gösteriler, muhalif lider ve 2025 Nobel Barış Ödülü sahibi Maria Corina Machado'nun ülkeye güvenli biçimde dönmesine izin verilmesi ve devlet başkanlığı seçimlerinin gerçekleştirilmesi talebiyle Eylül 2026'da düzenlenen protestolardır. Başkent Caracas başta olmak üzere Valencia, Maracaibo, Merida ve Los Teques'te gerçekleştirilen gösteriler, Nicolás Maduro'nun Ocak 2026'da iktidardan uzaklaştırılmasının ardından Delcy Rodríguez yönetiminde devam eden siyasi geçiş sürecinde seçimlerin ne zaman yapılacağı ve Machado'nun Venezuela'ya dönüşü konularındaki tartışmaların bir parçası olmuştur.

Gösterilerin geniş katılımlı bölümü 27 Eylül 2026'da gerçekleştirilmiştir. Caracas'ta Machado'nun partisi Vente Venezuela'nın (VV) rengi olan açık mavi tişörtler giyen yüzlerce kişi, motosiklet ve araçlarla başkentin ana caddelerinde ilerlemiş; Venezuela bayrakları ve pankartlar taşınmıştır. Caracas'ın yanı sıra Valencia, Maracaibo ve Merida'da benzer gösteriler yapılırken Los Teques'te de Machado'nun dönüşü ve seçimlerin gerçekleştirilmesi talebiyle protestocular bir araya gelmiştir. Vente Venezuela aktivisti Flavio Valentini, Caracas'taki gösteride hareketin siyasi partilerle sınırlı olmadığını ve “halk için ve halk tarafından” yürütüldüğünü belirtmiştir. Parti yöneticilerinden Anthony Romero ise siyasi geçiş sürecinin devlet başkanlığı seçimleriyle sonuçlanmasını istediklerini ifade etmiştir.

Gösterilerin temel gündemlerinden birini Machado'nun Venezuela'ya dönüşü oluşturmuştur. Aralık 2025'te Venezuela'dan ayrılan Machado, yaklaşık dokuz aydır ülke dışında yaşamaktadır. Bu dönemde Venezuela'ya dönme niyetini çeşitli açıklamalarında dile getirmiş ve ülkede yapılacak yeni devlet başkanlığı seçimlerinde aday olmayı planladığını belirtmiştir. Vente Venezuela'ya göre Machado'nun ülkeye dönmek amacıyla gerçekleştirdiği üç girişim sonuçsuz kalmıştır. Machado ve muhalefet temsilcileri dönüş girişimlerinin hükümet tarafından engellendiğini ileri sürerken Venezuela yönetimi bu iddiayı reddetmiştir.

27 Eylül'deki gösteriler, Machado'nun yakın çalışma ekibinde bulunan Claudia Macero'nun Venezuela'ya dönüşüyle aynı döneme denk gelmiştir. Machado'nun basın operasyonlarını yöneten Macero, sürgünde bulunduğu dönemin ardından Caracas'a hizmet veren havalimanına gelmiş ve burada Machado destekçileri tarafından karşılanmıştır. Karşılama sırasında Venezuela milli marşı söylenmiştir. Macero, Machado'nun ülkeye dönmek için girişimlerini sürdürdüğünü ancak dönüş tarihinin henüz belirlenmediğini açıklamıştır.

Machado'nun dönüşü ve yeni seçim taleplerine ilişkin tartışmaların arka planında 28 Temmuz 2024 Venezuela devlet başkanlığı seçimi bulunmaktadır. Muhalefetin 2023'te düzenlediği ön seçimi büyük farkla kazanan Machado'nun adaylığı, Venezuela Yüksek Adalet Mahkemesinin kamu görevlerinden men kararını onaylaması nedeniyle engellenmiştir. Bunun ardından muhalefetin başlıca adayı olarak eski diplomat Edmundo González Urrutia seçime katılmıştır.

Venezuela Ulusal Seçim Konseyi, seçimin Nicolás Maduro tarafından kazanıldığını açıklamış; muhalefet ise topladığı sandık tutanaklarının González'in açık farkla önde olduğunu gösterdiğini savunmuştur. Carter Center da seçim sonuçlarının Venezuela'nın seçim mevzuatında öngörülen şeffaflık standartlarını karşılamadığını ve sandık bazındaki sonuçların yayımlanmamasının bağımsız doğrulamayı engellediğini bildirmiştir. Seçimin ardından düzenlenen protestolar sırasında çok sayıda kişi gözaltına alınmış, Machado ve bazı muhalefet temsilcileri bir süre gizlenmiştir.

Machado, Venezuela'daki siyasi faaliyetleri nedeniyle 2025 Nobel Barış Ödülü'ne layık görülmüş ve aynı yılın aralık ayında Venezuela'dan ayrılmıştır. Ülke dışına çıkmasının ardından siyasi faaliyetlerini sürdürmüş, Venezuela'da yeni bir seçim yapılması ve demokratik geçiş sürecinin oluşturulması çağrısında bulunmuştur.

Venezuela'daki siyasi yapı 3 Ocak 2026'da gerçekleştirilen ABD askerî operasyonunun ardından değişmiştir. Operasyon sırasında başkent Caracas'ta ve ülkenin çeşitli bölgelerinde hedefler vurulmuş; ABD güçleri Nicolás Maduro ile eşi Cilia Flores'i yakalayarak Venezuela dışına çıkarmıştır. ABD yönetimi operasyonun ardından Maduro'nun ABD'de hakkındaki uyuşturucu bağlantılı suçlamalar kapsamında yargılanacağını açıklarken Venezuela yönetimi müdahaleyi ülkenin egemenliğinin ihlali ve Maduro'nun kaçırılması olarak nitelendirmiştir.

Maduro'nun ülkeden çıkarılmasının ardından yönetim, daha önce devlet başkanı yardımcılığı yapan Delcy Rodríguez tarafından devralınmıştır. Maduro yönetiminin önemli isimlerinden biri olan Rodríguez'in başkanlığındaki geçiş döneminde ABD ile Venezuela arasındaki ilişkiler yeniden şekillenmiş, Venezuela petrol sektörünün yabancı yatırımlara açılmasına yönelik adımlar atılmış ve ülkenin gelecekteki siyasi yapısına ilişkin hükümet-muhalefet görüşmeleri başlatılmıştır.

2026'nın ikinci yarısında geçici yönetim ile muhalefetin bazı kesimleri arasında, ABD'nin desteğiyle siyasi geçiş görüşmeleri yürütülmüştür. Görüşmelerde seçimlerin düzenlenmesi, seçim ve yargı kurumlarının geleceği, yaptırımlar, siyasi tutuklular ve ülkenin demokratik geçiş süreci gibi konular ele alınmıştır. Machado'nun siyasi hareketinin müzakerelerdeki konumu ise ayrıca tartışma konusu olmuştur.

Eylül 2026'nın son haftasında gerçekleştirilen ikinci tur görüşmelerinin ardından Venezuela'da üç düzineden fazla siyasi tutuklu serbest bırakılmıştır. Hükümet bu adımları siyasi uzlaşma süreci kapsamında değerlendirirken insan hakları örgütleri ülkede siyasi nedenlerle tutulduğunu belirttikleri yüzlerce kişinin cezaevlerinde kalmaya devam ettiğini bildirmiştir. Venezuela yönetimi ise kişilerin siyasi görüşleri nedeniyle tutuklandığı yönündeki iddiaları reddetmiştir.

Geçiş döneminin başlıca tartışmalarından biri yeni devlet başkanlığı seçiminin hangi tarihte gerçekleştirileceği olmuştur. Geçici Devlet Başkanı Delcy Rodríguez, 3 Eylül 2026'da seçimlerin gerçekleştirileceğini ancak bunun “ülke hazır olduğunda” yapılacağını belirtmiştir. ABD Başkanı Donald Trump da Venezuela'nın seçimlere henüz hazır olmadığını ve ülkenin daha fazla zamana ihtiyaç duyduğunu ifade etmiştir. Buna karşılık Machado ve destekçileri, siyasi geçiş sürecinin geciktirilmeden devlet başkanlığı seçimine götürülmesini savunmuştur.

Rodríguez, Eylül 2026'da Birleşmiş Milletler Genel Kurulunda yaptığı konuşmada da Venezuela'da “tam demokrasiye” geçiş kapsamında seçimlerin gerçekleştirileceğini açıklamış ancak seçim için herhangi bir tarih vermemiştir. Bu nedenle Eylül 2026 sonu itibarıyla Venezuela'da yeni devlet başkanlığı seçiminin tarihi belirlenmemiştir.

Bu süreçte 27 Eylül'de gerçekleştirilen gösteriler, Machado'nun Venezuela'ya dönüşü ile seçim takviminin belirlenmesi taleplerini birlikte gündeme getirmiştir. Gösteriler, Maduro'nun iktidardan uzaklaştırılmasından sonra oluşturulan geçici yönetimin geleceği, muhalefetin siyasi sürece katılımı ve yeni devlet başkanlığı seçimlerinin zamanlaması etrafında devam eden siyasi tartışmaların bir parçası olmuştur.