Yalancı Akrep (Pseudoscorpiones)

Yalancı akrep (Pseudoscorpiones), eklembacaklılar (Arthropoda) şubesinin örümceğimsiler (Arachnida) sınıfına bağlı, akreplere benzer görünüm sergileyen ancak kuyruk ve iğne taşımayan küçük omurgasız hayvanlardır. Genellikle birkaç milimetre uzunluğunda olan bu canlılar, vücut yapıları ve av yakalama biçimleriyle örümceğimsiler içinde özgün bir grup oluşturur.

Yalancı akrepler, Pseudoscorpiones takımı altında sınıflandırılır. Bu takım, farklı familya ve cinsleri kapsar ve dünya genelinde geniş bir yayılış gösterir. Sistematik konumları, örümceğimsiler içindeki diğer takımlarla (örneğin örümcekler ve gerçek akrepler) akrabalık ilişkileri dikkate alınarak belirlenmiştir.

^{Yalancı Akrep -} e-dergi Tübitak

Yalancı akreplerin vücutları başgöğüs (prosoma) ve karın (opisthosoma) olmak üzere iki ana bölümden oluşur. En belirgin özellikleri, ön tarafta yer alan ve akrep kıskaçlarını andıran pedipalpleridir. Bu kıskaçlar, av yakalama ve savunmada kullanılır. Gerçek akreplerden farklı olarak kuyruk segmentleri ve zehirli iğneleri bulunmaz. Bazı türlerde pedipalpler üzerinde zehir bezleri yer alır ve avlarını etkisiz hâle getirmede kullanılır.

Yalancı akrepler, nemli ve korunaklı mikrohabitatları tercih eder. Toprak altı, yaprak döküntüleri, ağaç kabuklarının altı, taş araları ve mağaralar yaygın yaşam alanlarıdır. Ayrıca insan yerleşimlerinde kitaplıklar, depolar ve eski yapılar gibi alanlarda da görülebilirler. Türkiye’de farklı bölgelerde kayıt altına alınmış türleri bulunmaktadır.

Bu canlılar etçil olup küçük eklembacaklılarla beslenir. Akarlar, küçük böcekler ve larvalar başlıca avları arasındadır. Avlarını pedipalpleriyle yakalar, sindirim sıvılarıyla parçalayarak besinlerini alırlar. Yalancı akrepler genellikle yalnız yaşar ve gizlenme davranışı belirgindir.

Yalancı akreplerde üreme çoğunlukla spermatofor aktarımı yoluyla gerçekleşir. Erkek birey, dişinin alabileceği bir spermatofor bırakır. Döllenmeden sonra dişi, yumurtaları koruyucu bir kese içinde taşır. Gelişim doğrudan olup larva döneminden sonra birkaç nimf evresi geçirerek ergin hâle ulaşırlar.

Yalancı akrepler, bulundukları ekosistemlerde küçük eklembacaklı popülasyonlarının dengelenmesine katkı sağlar. Bu yönleriyle doğal biyolojik denge içinde işlevsel bir role sahiptirler.