Ziraat Bank

Ziraat Bank, Türkiyənin ilk milli bankı olaraq 15 avqust 1888-ci ildə rəsmi olaraq təsis edilmişdir. Lakin bankın kökləri 20 noyabr 1863-cü ildə Tuna Vilayətinin valisi Midhət Paşa tərəfindən Serbiyanın Pirot qəsəbəsində yaradılan Məmləkət Sandıqlarına dayanır. Midhət Paşa kənd təsərrüfatı ilə məşğul olan insanların yüksək faizlə borc götürməsinə qarşı mübarizə aparmaq və kənd təsərrüfatının inkişafını təmin etmək üçün qarşılıqlı dəstək əsasında maliyyə modeli inkişaf etdirmişdir.

Məmləkət Sandıqları kənd təsərrüfatı istehsalını dəstəkləmək üçün kəndlilərdən toplanan məhsulların satışından əldə edilən gəlirlər ilə maliyyələşdirilmişdir. Lakin zaman keçdikcə kapital çatışmazlığı və təşkilati problemlər səbəbindən 1883-cü ildə Məmləkət Sandıqlarının yerinə Mənafi Sandıqları qurulmuş və 1888-ci ildə bu qurum müasir bank olan Ziraat Banka çevrilmişdir.

Ziraat Bankın əsasını təşkil edən Məmləkət və Mənafi Sandıqları qarşılıqlı dəstək və həmrəylik prinsipinə əsaslanan maliyyə modelini təklif etmişdir. Məmləkət Sandıqlarından kredit ala bilmək üçün kəndlilərin kənd təsərrüfatı fəaliyyətlərini sənədlərlə sübut etmələri tələb olunurdu. Kreditlər illik 12% faizlə verilirdi, lakin Ziraat Bankın qurulması ilə bu faiz dərəcəsi 6%-ə endirilmişdir.

Məmləkət Sandıqları dövründə toplanan kapital, kəndlilərin birlikdə işlədiyi sahibsiz torpaqlardan əldə edilən məhsulların satışından təmin olunmuşdur. 1867-ci ildə qüvvəyə minən "Məmləkət Sandıqları Nizamnaməsi" ilə bu sistem daha güclü bir quruluşa qovuşmuş və Osmanlı ərazisinin müxtəlif bölgələrinə yayılmışdır.

Cümhuriyyət elan edildikdən sonra Ziraat Bankın strukturunda əhəmiyyətli dəyişikliklər edilmişdir. 1924-cü ildə qəbul edilən bir qanunla bank anonim şirkət statusu qazanmış və yalnız kənd təsərrüfatı kreditləri ilə məhdudlaşmayaraq geniş spektrli bank xidmətləri göstərməyə başlamışdır. Ancaq bu anonim quruluş 1937-ci ildə qəbul edilən bir qanunla dəyişdirilmiş və bank yenidən dövlət müəssisəsi olaraq təşkil edilmişdir. Bu dövrdə bank "Türkiyə Cümhuriyyəti Ziraat Bank" adını almışdır.

Cümhuriyyət dövründə Ziraat Bank kənd təsərrüfatının inkişafını sürətləndirmək üçün müasir kredit siyasətləri hazırlamış və kəndlilərin gübrə, toxum, heyvan və avadanlıq kimi ehtiyaclarına daha asan çıxış təmin etmişdir. Bank həmçinin kənd yerlərində təhsil və sosial inkişafı dəstəkləyən layihələr həyata keçirmişdir.

^{Ziraat Bank Baş İdarəsi (Ankara)}

Ziraat Bankın loqosu, kənd təsərrüfatı mənşəyini və kəndlilərə verdiyi dəstəyi simvolizə edən bir dizayna malikdir. Stilizə edilmiş bir buğda sünbülü formasındakı emblem, bankın kənd təsərrüfatı sektoru ilə əlaqəsini vurğulayır. Loqoda həmçinin “Z” və “B” hərfləri gizli şəkildə yerləşdirilmişdir. Qırmızı və ağ rənglər isə dinamizm və etibarı ifadə edir. İlk olaraq 1930-cu illərdə İhap Hulusi Görey tərəfindən hazırlanan bu loqo, bankın uzun tarixini və missiyasını əks etdirən bir simvol kimi istifadə olunur.

^{Ziraat Bank Loqosu}

Ziraat Bank kənd təsərrüfatı istehsalında məhsuldarlığı artırmaq və kəndlilərin iqtisadi müstəqilliyini təmin etmək üçün kredit siyasətlərini davamlı olaraq inkişaf etdirmişdir. Bankın təmin etdiyi kənd təsərrüfatı kreditləri yalnız istehsal xərclərini qarşılamaqla qalmamış, həmçinin kəndlilərin daha müasir kənd təsərrüfatı texnikalarından istifadə etməsinə imkan yaratmışdır.

Bankın sosial məsuliyyət layihələri arasında suvarma sistemləri, dəmir yolları və kənd infrastrukturunun inkişafı üçün maliyyə yardımı da yer almışdır. Bu layihələr yalnız kənd təsərrüfatı istehsalını deyil, həm də kənd iqtisadiyyatının ümumi strukturunu gücləndirmişdir.

20-ci əsrin sonlarından etibarən Ziraat Bank fərdi və ticari bankçılıq xidmətlərində də əhəmiyyətli bir oyunçu halına gəlmişdir. Bank, Türkiyə üzrə geniş filial şəbəkəsi ilə ən ucqar bölgələrə qədər xidmət göstərməyi bacarmış, beynəlxalq bazarlarda da fəaliyyət göstərməyə başlamışdır.

Rəqəmsallaşma prosesində bank, müştərilərə innovativ həllər təqdim edərək müasir bank xidmətlərində öncül bir rol oynamışdır. Mobil bankçılıq tətbiqləri, onlayn əməliyyat rahatlıqları və sürətli kredit dəyərləndirmə sistemləri bankın texnoloji infrastrukturunu gücləndirən əsas yeniliklər arasında yer almışdır.

^{Ziraat Bankası Genel Müdürlüğü (İstanbul Finans Merkezi)}