BlogHistory
Blog
Avatar
AuthorKasım Emre AnılAugust 29, 2026 at 3:37 PM

Hayatın Her Alanında Milli Teknoloji Hamlesi

Quote
kure star outline

Bir ülkenin teknolojik gücünü neyle ölçeriz? Gökyüzünde uçan bir insansız hava aracıyla mı, uzaya gönderilen bir uyduyla mı, yoksa hastanede kullanılan dijital sağlık sistemleri, tarlayı inceleyen sensörler ve günlük hayatımıza giren yapay zekâ uygulamalarıyla mı?


Bunların hiçbiri tek başına yeterli değil. Çünkü teknoloji dediğimiz şey yalnızca ortaya çıkan son üründen ibaret değil; o ürünün arkasında araştırma yapan bilim insanları, kod yazan öğrenciler, laboratuvarlar, üniversiteler, girişimler, üretim tesisleri, kamu politikaları ve yıllar boyunca biriken bilgi var. Millî Teknoloji Hamlesi'ni de birkaç başarılı ürün üzerinden değil, bütün bu yapının birlikte dönüşümü üzerinden okumak gerekiyor.


Nitekim Millî Teknoloji Hamlesi üzerine hazırlanan TÜBA çalışmasında da teknolojik dönüşüm yalnızca üretilecek nihai ürünler üzerinden değil; insan kaynağı, teknoloji girişimciliği, Ar-Ge ve yatırım teşvikleri ile kamu yatırımlarının birlikte şekillendirdiği uzun vadeli bir süreç olarak değerlendiriliyor.【1】


Bu yüzden benim için Millî Teknoloji Hamlesi'nin temelinde şu soru var: Türkiye ihtiyaç duyduğu teknolojiyi yalnızca satın alan ve kullanan bir ülke mi olacak, yoksa onu anlayan, geliştiren, dönüştüren ve gerektiğinde yenisini üretebilen bir ülke mi? Bu sorunun cevabı bizi savunma sanayiinden çok daha geniş bir alana götürüyor.

Savunma Sanayii Hikâyenin Tamamı Değil

Bir SİHA'nın alçak irtifada süzülüşünü gösteren görüntü, teknoloji haberlerinin neredeyse tamamında ilk sırayı kapıyor; bu ilgi tesadüf değil. İnsansız hava araçları, radarlar, haberleşme sistemleri, elektronik harp teknolojileri ve farklı havacılık projeleri, Türkiye'deki teknolojik dönüşümün kamuoyunda en görünür örnekleri arasında bulunuyor. Fakat yalnızca ortaya çıkan ürünlere bakmak eksik kalıyor.

Bayraktar Akıncı TİHA (Kasım Emre Anıl)


Savunma ve havacılık alanında geliştirilen teknolojilerin önemi, sadece o sektörün ihtiyacını karşılamalarında değil, zaman içinde başka sektörlere bilgi, teknoloji ve yetkinlik aktarabilecek bir birikim oluşturabilmelerinde de yatıyor. TÜBA'da yayımlanan Türk havacılık ve savunma sektörüne ilişkin çalışmada da sektörde geliştirilen teknolojilerin zaman içerisinde diğer sektörlere yayılabileceği ve bu yolla inovasyon ile rekabet gücüne katkı sağlayabileceği vurgulanıyor.【2】


Savunma sanayiinin Millî Teknoloji Hamlesi içerisindeki esas önemi de tam burada ortaya çıkıyor: Savunma, hikâyenin tamamı değil; yüksek teknoloji geliştirme konusunda oluşan kapasitenin yalnızca en görünür örneklerinden biri. Dolayısıyla hikâyeyi gökyüzünde bırakmamak gerekiyor.

Teknolojik Bağımsızlık Yalnızca "Yerli Üretim" Değildir

Bir ürünün Türkiye'de üretilmesi elbette önemli, ancak teknolojik bağımsızlığın bundan çok daha derin bir anlam taşıdığını düşünüyorum. Bir teknolojiyi satın almak, onu kullanmayı öğrenmek ve nasıl çalıştığını anlayıp geliştirerek ihtiyaçlar değiştiğinde yeniden tasarlayabilmek, her biri birbirinden çok farklı kapasiteler gerektiriyor.


Üstelik teknolojik bağımsızlık, dünyadaki bütün teknolojileri tek başına üretmek anlamına da gelmemeli. Bugünün dünyasında ülkeler, üniversiteler ve şirketler birbirleriyle çalışıyor; bilgi ve üretim ağları sınırların çok ötesine uzanıyor. Asıl önemli mesele, bu ilişkinin kritik alanlarda çaresiz bir bağımlılığa dönüşmemesi: Bir kriz çıktığında alternatif geliştirebiliyor musunuz, bir teknolojiye erişiminiz zorlaştığında çözüm üretecek bilgiye sahip misiniz, yeni bir ihtiyaç ortaya çıktığında yalnızca ithal etmeyi değil araştırmayı ve geliştirmeyi de seçenek olarak görebiliyor musunuz? Gerçek teknolojik bağımsızlığı tam da burada aramak gerekiyor.

Ar-Ge, Vitrinde Görünmeyen Asıl Yatırım

Yeni teknoloji geliştirmek istiyorsak yalnızca fabrikalara değil, bilgi üretimine de yatırım yapmak gerekiyor. Bu noktada Ar-Ge, Millî Teknoloji Hamlesi'nin en önemli fakat kamuoyunda daha az görünür parçalarından biri.

TOGG Görseli (Kasım Emre Anıl)


Türkiye'nin son yirmi yıldaki Ar-Ge altyapısının gelişimini değerlendiren TÜBA çalışmasına göre teknoloji geliştirme bölgelerinin sayısı 2001'de 2 iken 2022'de 94'e ulaşmıştı. Aynı çalışmada, Temmuz 2022 itibarıyla Türkiye'de 1.242 Ar-Ge merkezi ve 324 tasarım merkezi bulunduğu, teknoloji geliştirme bölgelerinde ise 8 binden fazla firmanın faaliyet gösterdiği belirtiliyor.【3】 İnsan kaynağında da benzer bir değişim aktarılıyor: Tam zaman eşdeğeri Ar-Ge personeli sayısının 2001'de 27.698'den 2020'de 199.371'e çıktığı, Ar-Ge harcamalarının millî gelir içerisindeki payının aynı dönemde yüzde 0,53'ten yüzde 1,09'a yükseldiği belirtiliyor; çalışmada ayrıca yerli patent başvurularının 2001'de 337 iken 2021'de 8.439'a ulaştığı bilgisi veriliyor.【4】


Bu rakamların her biri belirli yıllara ait ve günümüz değerleri olarak okunmamalı; fakat uzun dönemli dönüşümü göstermeleri açısından önemli. Kanımca burada asıl mesele yalnızca Ar-Ge harcamalarının veya merkezlerin sayısının artması değil, araştırmanın nasıl bir sonuca dönüştüğü: Üniversitedeki bilgi sanayiye aktarılabiliyor mu, şirketlerin karşılaştığı problemler yeni araştırmalara dönüşüyor mu, bir öğrencinin tezi yıllar sonra patente, girişime veya ürüne dönüşebiliyor mu? Millî Teknoloji Hamlesi açısından asıl eşik, başka ülkelerin geliştirdiği teknolojileri takip etmekten kendi araştırma sorularımızı üretebildiğimiz bir yapıya geçebilmek.

Yapay Zekâda Kullanmakla Geliştirmek Arasındaki Fark

Yapay zekâ son yıllarda teknolojik dönüşümün en fazla konuşulan alanlarından biri hâline geldi. Fakat yapay zekâyı yalnızca sohbet robotları veya birkaç popüler uygulama üzerinden değerlendirmek yanıltıcı olur; sağlıktan üretime, tarımdan ulaşıma kadar çok sayıda alanda aynı temel teknolojilerin farklı problemlere uygulanması mümkün.


Türkiye'nin "Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi 2021–2025" belgesinde de yapay zekâ alanında altı temel öncelik tanımlanmıştı: yapay zekâ uzmanlarının yetiştirilmesi ve istihdamının artırılması; araştırma, girişimcilik ve yenilikçiliğin desteklenmesi; kaliteli veriye ve teknik altyapıya erişim; sosyoekonomik uyumu hızlandıracak düzenlemeler; uluslararası iş birlikleri ve yapısal dönüşümün hızlandırılması. Strateji, bunları "çevik ve sürdürülebilir bir yapay zekâ ekosistemiyle küresel ölçekte değer üretme" hedefi altında topluyordu.【5】


Bu yaklaşımın önemli tarafı, yapay zekâyı yalnızca kullanılacak bir yazılım olarak değil, bir ekosistem olarak ele alması. Çünkü gelecekte asıl farkı yaratacak şey, başka ülkelerde geliştirilen modelleri ne kadar hızlı kullandığımız değil; kendi araştırmacılarımızı yetiştirip yetiştiremediğimiz, kaliteli veri oluşturup oluşturamadığımız ve bu teknolojileri Türkiye'nin kendi problemlerine uygulayabilecek bilgi birikimine sahip olup olmadığımız olacak.

Dijitalleşme Yalnızca Bilgisayar Satın Almak Değildir

Dijital dönüşüm hakkında konuşurken yapılan yaygın hatalardan biri, dönüşümü yalnızca yeni yazılım ve donanım satın almak olarak görmek. Oysa sanayinin dijitalleşmesini ele alan TÜBA çalışmasında dijital dönüşümün üretim hatlarına yazılım veya donanım eklemekten ibaret olmadığı; iş süreçlerini, çalışma biçimlerini, kurum kültürünü ve hatta ortaya çıkan ürünün kendisini değiştiren daha kapsamlı bir dönüşüm olduğu vurgulanıyor.【6】


Bu ayrım kanımca çok önemli. Bir fabrikaya en yeni robotu koyabilir, bir kuruma en gelişmiş yazılımı satın alabilirsiniz; fakat çalışanların yetkinlikleri, süreçler ve kurumun problem çözme biçimi aynı kaldığında yalnızca teknoloji satın almış olursunuz. Gerçek dijitalleşme ise çalışma biçiminin değişmesidir. Bu nedenle Millî Teknoloji Hamlesi'nin dijital ayağını da sadece kullanılan cihazların veya yazılımların menşeiyle ölçmemek gerekiyor; teknolojiyi geliştirecek, uyarlayacak ve verimli biçimde kullanacak insan kaynağı en az teknoloji kadar önemli.

Uzay, Bir Prestij Yarışından Fazlası

Uzay teknolojileri belki de teknoloji dünyasının en dikkat çekici alanlarından biri. Bir roketin fırlatılması veya bir uydunun yörüngeye yerleşmesi doğal olarak büyük ilgi görüyor; fakat uzay çalışmalarının değeri sadece bu görüntülerde değil.


Türkiye Uzay Ajansı'nın "Millî Uzay Programı Strateji Belgesi 2022–2030", Türkiye'nin uzay alanındaki hedeflerini değerlendirirken uzaya bağımsız erişim kapasitesinin geliştirilmesi, uzay ekosisteminin güçlendirilmesi, uzaydan elde edilen kabiliyetlerin toplum yararına kullanılması ve nitelikli insan kaynağının artırılması gibi unsurları birlikte ele alıyor; belgede uzay ekosisteminin uydu işletmecilerinden veri kullanıcılarına, Ar-Ge kuruluşlarından üretim merkezlerine ve eğitim kurumlarına kadar uzanan çok paydaşlı bir yapı olduğu da belirtiliyor.【7】


Programın hedefleri arasında kritik teknolojilerin yerlileştirilmesi, bilimsel çalışmalara katkı, uzayın barışçıl amaçlarla kullanılması ve uzay alanında toplumsal farkındalığın artırılması da bulunuyor; ayrıca insan kaynağına ayrılan bölümde yetenekli gençlerin uzay alanına yönlendirilmesi özellikle vurgulanıyor.【8】


Bu yüzden uzaya yalnızca "Türkiye de uzaya gidiyor" şeklinde bakmanın yetersiz olduğunu düşünüyorum. Uydu geliştirmek elektronik bilgisi ister, uydu verisini kullanmak yazılım ve veri bilimi ister; uzay sistemleri malzeme, haberleşme ve hassas üretim gibi birçok alanı aynı anda besleyebilir. Ve belki de en önemlisi, bir çocuğa "Ben de bunu yapabilirim" dedirtebilir. Sanırım uzun vadeli teknolojik dönüşümün en önemli sonuçlarından biri tam olarak bu zihinsel değişim.

Sağlık Teknolojileri, İnsana Doğrudan Dokunan Kapasite

Teknolojik bağımsızlığın günlük hayat açısından en kolay görülebileceği alanlardan biri sağlık. Sağlıkta kullanılan teknolojiler yalnızca hastanelerdeki fiziksel cihazlardan ibaret değil; veri altyapıları, randevu sistemleri, sağlık kayıtları, uzaktan sağlık hizmetleri, görüntüleme sistemleri ve yapay zekâ uygulamaları giderek aynı ekosistemin parçaları hâline geliyor.


TÜBA'daki "Sağlıkta Millî Teknoloji Hamlesi" bölümünde sağlık sistemindeki teknolojik dönüşüm; nitelikli insan kaynağı, sürdürülebilir kalite, inovasyon ve disiplinler arası çalışma ile birlikte değerlendiriliyor. Aynı bölümde Türkiye'nin dijital sağlık altyapısının gelişimi içerisinde Merkezi Hekim Randevu Sistemi'nin 2010'da, İlaç Takip Sistemi'nin 2012'de, e-Nabız'ın 2015'te ve teletıp/teleradyoloji uygulamalarının da 2015'ten itibaren devreye girdiği aktarılıyor.【9】


Bu örnekte benim dikkatimi çeken şey, teknolojik dönüşümün vatandaşa ne kadar doğrudan ulaşabildiği. Savunma veya uzay teknolojileri bazen gündelik hayattan uzakmış gibi görünebilirken, sağlıkta teknolojinin etkisini çok daha doğrudan hissediyoruz. Bir hastanın verisine doğru zamanda ulaşılması, uzaktan görüntü değerlendirilmesi veya sağlık sistemlerinin birbirleriyle konuşabilmesi de Millî Teknoloji Hamlesi'nin parçası olabilir; çünkü mesele yalnızca dikkat çekici ürünler üretmek değil, teknolojiyi insan hayatının somut problemlerine uygulayabilmek.

Tarımda Yüksek Teknoloji Olur Mu? Zaten Oluyor

Çip, robot ya da uzay aracı olmadan da "yüksek teknoloji" olur mu diye sorsanız, çoğu kişinin ilk aklına gelen cevap hayır olur; tarım bu yüzden hâlâ daha geleneksel bir alanmış gibi düşünülüyor. Oysa günümüzde tarım; uydu görüntülerinden insansız hava araçlarına, sensörlerden görüntü işlemeye ve hassas uygulama sistemlerine kadar birçok teknolojinin aynı anda kullanılabileceği bir alan.


TÜBA'da yer alan "Tarım ve Gıdada Millî Teknoloji Hamlesi" bölümünde aktarılan Millî Mobil Hassas Tarım Uygulamaları projesinde uydu ve İHA görüntülerinden yararlanılarak ürün gelişiminin takip edilmesi ve değişken oranlı gübre uygulamaları üzerinde çalışıldığı belirtiliyor; bölümde anlatılan uygulamada gübre kullanımında yaklaşık yüzde 25 tasarruf sağlandığı da aktarılıyor.【10】 Aynı çalışmanın sonuç bölümünde tarım alanında geliştirilecek millî teknolojilerin girdi maliyetlerini azaltma, verimliliği artırma ve teknolojik ürünlerde dışa bağımlılığı azaltma potansiyeline dikkat çekiliyor.【11】


Burada yüzde 25 rakamının Türkiye'deki bütün tarımsal faaliyetlere genellenmemesi önemli; bu rakam kaynakta anlatılan belirli uygulamanın sonucudur. Fakat örneğin kendisi bize daha büyük bir şeyi gösteriyor: Bir tarlanın üzerinden geçen İHA, toprağa yerleştirilen sensör veya gübre miktarını hesaplayan algoritma da ileri teknoloji ekosisteminin parçası. Teknolojik kalkınma ancak laboratuvardaki yenilik tarladaki üreticinin gerçek sorununa ulaşabildiğinde toplumsal karşılığını buluyor.

Enerjide Yalnızca Kaynağın Değil, Teknolojinin de Sahibi Olmak

Enerji, teknolojik bağımsızlığın bir başka önemli boyutu. Güneş, rüzgâr veya diğer yerli enerji kaynaklarına sahip olmak tek başına yeterli değil; bu kaynakların elektriğe dönüştürülmesi, depolanması, yönetilmesi ve şebekeye entegre edilmesi de teknoloji gerektiriyor.


TÜBA'daki "Enerjide Millî Teknoloji Hamlesi" bölümünde Türkiye'nin yenilenebilir enerji politikalarının yalnızca yerli kaynakların kullanımına değil, bu alanda yerli teknoloji ve üretim kapasitesinin geliştirilmesine de yöneldiği belirtiliyor; 2016'da oluşturulan Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları (YEKA) modelinin yerli üretim kapasitesi ile nitelikli insan kaynağını geliştirme hedefi taşıdığı ifade ediliyor.【12】 Aynı çalışmada enerji teknolojilerinde Ar-Ge'nin artırılması, yerli tedarik zincirinin geliştirilmesi ve teknolojik bağımsızlığın güçlendirilmesinin yanı sıra dijitalleşme, nesnelerin interneti ve enerji sistemlerinin optimizasyonunun önemi de vurgulanıyor.【13】


Burada "yerli enerji" ile "yerli enerji teknolojisi" arasındaki fark, gözden kaçırılmaması gereken bir ayrım. Güneş de rüzgâr da bize ait olabilir; fakat enerjiyi yönetecek kritik teknolojiler konusunda tamamen dışarıya bağımlıysak, bağımsızlık zincirinin önemli bir halkası eksik kalır.

Eğitim, Bütün Bu Alanların Başladığı Yer

Savunma sanayii, uzay, yapay zekâ, sağlık, tarım ve enerji hepsi birbirinden farklı görünüyor. Ama aslında hepsinin ortak ihtiyacı var: İnsan. Bir laboratuvarı insan kuruyor, algoritmayı insan geliştiriyor, uyduyu insan tasarlıyor, girişimi insan başlatıyor; daha önce çözülmemiş problemi de yine insan fark ediyor. Bu yüzden Millî Teknoloji Hamlesi'nin en önemli alanlarından biri eğitim.

Eskişehir DENEYAP Teknoloji Atöltesine Ait Görsel (Kasım Emre Anıl)


TÜBA'daki "Yediden Yetmişe Toplumsal Seferberlik: Millî Teknoloji Hamlesi" bölümünde teknoloji yarışmaları ve Deneyap Teknoloji Atölyeleri, gençlerin teknoloji geliştirme süreçlerine katılmasının araçları olarak ele alınıyor. 2022'de yayımlanan bölümde Deneyap ağının 81 ilde 125 atölyeye ulaştığı, 18 binden fazla öğrencinin eğitim aldığı ve 2.700'den fazla öğrencinin mezun olduğu bilgisi veriliyor.【14】 Bu sayılar 2022 tarihli kaynağın verdiği döneme aittir; bugünkü Deneyap büyüklüğü olarak okunmamalıdır.


Fakat benim için rakamlardan daha önemli bir şey var. Bir ortaokul öğrencisinin yazdığı ilk kod belki büyük bir teknolojik başarı gibi görünmez; yaptığı robot çalışmayabilir, programı hata verebilir, yarışmaya katılıp derece alamayabilir. Ama o çocuk ilk kez teknolojiye yalnızca tüketici olarak bakmamıştır, "Ben de yapabilirim" demiştir. İşte bu yüzden Millî Teknoloji Hamlesi, bir SİHA'nın gökyüzündeki süzülüşü kadar, ortaokuldaki bir çocuğun atölyede yazdığı ilk robotik kodundadır.

Girişimcilik, Bilginin Ürüne Dönüştüğü Eşik

Araştırma yapmakla o araştırmayı insanların kullanabileceği bir teknolojiye dönüştürmek arasında önemli bir mesafe var; burada girişimcilik devreye giriyor. TÜBA'daki Millî Teknoloji Hamlesi değerlendirmesinde de insan kaynağı, teknoloji girişimciliği, Ar-Ge ve yatırım teşvikleri ile kamu yatırımları, aynı teknolojik dönüşüm sürecinin birbirini tamamlayan bileşenleri olarak ele alınıyor.【15】

Devrim Arabası İç Mekan Görseli (Kasım Emre Anıl)


Bu ilişki gelecekte daha da önemli olacak. Bir üniversitede üretilen bilgi tez olarak rafta mı kalacak, yoksa bir girişime, patente, lisansa veya yeni bir ürüne mi dönüşecek? Her girişimin başarılı olması da gerekmiyor; bir ekip dağılabilir, bir prototip çalışmayabilir, bir ürün pazarda beklenen ilgiyi görmeyebilir. Ama teknoloji kültürü zaten yalnızca başarılı projelerin toplamından oluşmaz. Denemelerin, hataların ve bu hatalardan öğrenilen bilginin birikmesiyle oluşur. Güçlü bir teknoloji ekosisteminin en önemli özelliklerinden biri, kanımca başarısızlığı bilgiye dönüştürebilmesidir.

Her alanda Millî Teknoloji Hamlesi Derken Aslında Neyi Kastediyoruz?

Savunmadan başladık, uzaya çıktık; yapay zekâya, sanayinin dijitalleşmesine, sağlığa, tarıma, enerjiye, eğitime ve girişimciliğe geldik. İlk bakışta bütün bunlar birbirinden çok farklı alanlar gibi görünüyor. Ama biraz yakından bakınca hepsinin altında aynı unsurlar var: Bilgi, araştırma, insan kaynağı, altyapı, üretim ve bunların birbirleriyle bağlantı kurabildiği bir ekosistem.


Millî Teknoloji Hamlesi'nin gerçek anlamı da burada aranmalı. Mesele tek tek "millî" ürünlerden oluşan uzun bir başarı listesi hazırlamak değil; Türkiye'nin karşılaştığı farklı problemlere teknoloji geliştirerek cevap verebileceği kalıcı bir yapı oluşturabilmek. Bir SİHA'nın gökyüzündeki süzülüşü bunun parçasıdır, ama ortaokuldaki öğrencinin ilk kodu da öyle; bir üniversite laboratuvarındaki başarısız deney de, tarladaki ürünü inceleyen İHA da, hastanın sağlık verisine ulaşmayı sağlayan dijital altyapı da, enerji sistemini daha verimli hâle getirmeye çalışan araştırmacı da, yeni bir yapay zekâ modeli üzerinde çalışan genç ekip de, uzaya bakıp "Ben de bunun bir parçası olabilir miyim?" diye düşünen çocuk da.


Millî Teknoloji Hamlesi tam da bu nedenle yalnızca savunma sanayiinin duvarları arasında başlayan veya biten bir hikâye değildir; savunmadan sağlığa, eğitimden tarıma, uzaydan enerjiye, dijitalleşmeden girişimciliğe kadar uzanan çok daha geniş bir teknolojik dönüşüm arayışıdır.

Bir Teknoloji Ülkesinin Gerçek Ölçüsü

Bir ülkenin teknolojik bağımsızlığını yalnızca kaç ürününün üzerinde "yerli" yazdığıyla ölçmenin yetersiz olduğunu düşünüyorum. Asıl soru şudur: Bir problemle karşılaştığımızda ne yapabiliyoruz? Çözümü başka bir yerden satın almak tek seçeneğimiz mi, yoksa problemi araştıracak bilim insanımız, çözümü tasarlayacak insanımız, kodunu yazacak yazılımcımız, bunu ürüne dönüştürecek girişimcimiz ve bütün bunları destekleyecek bir ekosistemimiz var mı?


Elbette hiçbir ülkenin dünyadaki bütün teknolojileri tek başına geliştirmesi gerçekçi değil; teknolojik bağımsızlık dünyadan kopmak da değildir. Tam tersine, dünyayla iş birliği yapabilecek fakat gerektiğinde kendi kritik çözümlerini de geliştirebilecek kadar güçlü bir bilgi, insan ve üretim altyapısına sahip olmaktır.


Bu nedenle Millî Teknoloji Hamlesi'nin başarısını yalnızca bugünün büyük projelerinde aramamak gerekiyor. Gerçek başarı, teknoloji üretmenin birkaç kurumun veya birkaç sektörün yaptığı özel bir faaliyet olmaktan çıkıp toplumun doğal reflekslerinden birine dönüşmesidir. Bir öğrencinin ilk kodundan üniversite laboratuvarına, oradan girişime, fabrikaya, hastaneye, tarlaya, şehre ve uzaya kadar devam eden bir zincir kurulabildiğinde "Her Alanda Millî Teknoloji Hamlesi" sözü gerçek anlamını kazanacaktır.


Çünkü asıl mesele yalnızca teknolojiye sahip olmak değildir. Asıl mesele, ihtiyaç duyulduğunda yenisini üretebilecek bilgiye, insana ve iradeye sahip olmaktır.

Bibliographies

Bayraktar, Alparslan. "Enerjide Millî Teknoloji Hamlesi." Millî Teknoloji Hamlesi: Toplumsal Yansımaları ve Türkiye'nin Geleceği, ed. Mehmet Fatih Kacır, Muzaffer Şeker ve Mürsel Doğrul. Ankara: Türkiye Bilimler Akademisi, 2022. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. https://tuba.gov.tr/files/yayinlar/bilim-ve-dusun/TUBA-978-625-8352-16-0_ch19.pdf

Bayraktar, Selçuk. "Yediden Yetmişe Toplumsal Seferberlik: Millî Teknoloji Hamlesi." Millî Teknoloji Hamlesi: Toplumsal Yansımaları ve Türkiye'nin Geleceği, ed. Mehmet Fatih Kacır, Muzaffer Şeker ve Mürsel Doğrul. Ankara: Türkiye Bilimler Akademisi, 2022. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. https://tuba.gov.tr/files/yayinlar/bilim-ve-dusun/TUBA-978-625-8352-16-0_ch01.pdf

Birinci, Şuayıp. "Sağlıkta Millî Teknoloji Hamlesi." Millî Teknoloji Hamlesi: Toplumsal Yansımaları ve Türkiye'nin Geleceği, ed. Mehmet Fatih Kacır, Muzaffer Şeker ve Mürsel Doğrul. Ankara: Türkiye Bilimler Akademisi, 2022. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. https://tuba.gov.tr/files/yayinlar/bilim-ve-dusun/TUBA-978-625-8352-16-0_ch17.pdf

Coştu, Zekeriya. "Sanayinin Dijitalleşmesinde Millî Teknoloji Hamlesi." Millî Teknoloji Hamlesi: Toplumsal Yansımaları ve Türkiye'nin Geleceği, ed. Mehmet Fatih Kacır, Muzaffer Şeker ve Mürsel Doğrul. Ankara: Türkiye Bilimler Akademisi, 2022. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. https://tuba.gov.tr/files/yayinlar/bilim-ve-dusun/TUBA-978-625-8352-16-0_ch34.pdf

Kacır, Mehmet Fatih. "2000'li Yıllar: Millî Teknoloji Hamlesi ve Gelecek Perspektifi." Millî Teknoloji Hamlesi: Toplumsal Yansımaları ve Türkiye'nin Geleceği, ed. Mehmet Fatih Kacır, Muzaffer Şeker ve Mürsel Doğrul. Ankara: Türkiye Bilimler Akademisi, 2022. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. https://tuba.gov.tr/files/yayinlar/bilim-ve-dusun/TUBA-978-625-8352-16-0_ch02.pdf

Kar, Muhsin ve Özlem Öztürk Çetenak. "Türk Havacılık ve Savunma Sektörünün Dönüşümü ve Ekonomik Etkileri." Millî Teknoloji Hamlesi: Toplumsal Yansımaları ve Türkiye'nin Geleceği, ed. Mehmet Fatih Kacır, Muzaffer Şeker ve Mürsel Doğrul. Ankara: Türkiye Bilimler Akademisi, 2022. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. https://tuba.gov.tr/files/yayinlar/bilim-ve-dusun/TUBA-978-625-8352-16-0_ch27.pdf

Türker, Ufuk ve Kazım Şahin. "Tarım ve Gıdada Millî Teknoloji Hamlesi." Millî Teknoloji Hamlesi: Toplumsal Yansımaları ve Türkiye'nin Geleceği, ed. Mehmet Fatih Kacır, Muzaffer Şeker ve Mürsel Doğrul. Ankara: Türkiye Bilimler Akademisi, 2022. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. https://tuba.gov.tr/files/yayinlar/bilim-ve-dusun/TUBA-978-625-8352-16-0_ch36.pdf

T.C. Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi ve T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi 2021–2025. Ankara, 2021. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. https://sgb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2022_07/25145919_Ulusal_Yapay_Zeka_Stratejisi_UYZS_2021-2025.pdf

Türkiye Uzay Ajansı. Millî Uzay Programı Strateji Belgesi 2022–2030. Ankara: Türkiye Uzay Ajansı, 2022. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. https://cdn.tua.gov.tr/62988f09d2a2e.pdf

Citations

You Can Rate Too!

0 Ratings

Contents

  • Savunma Sanayii Hikâyenin Tamamı Değil

  • Teknolojik Bağımsızlık Yalnızca "Yerli Üretim" Değildir

  • Ar-Ge, Vitrinde Görünmeyen Asıl Yatırım

  • Yapay Zekâda Kullanmakla Geliştirmek Arasındaki Fark

  • Dijitalleşme Yalnızca Bilgisayar Satın Almak Değildir

  • Uzay, Bir Prestij Yarışından Fazlası

  • Sağlık Teknolojileri, İnsana Doğrudan Dokunan Kapasite

  • Tarımda Yüksek Teknoloji Olur Mu? Zaten Oluyor

  • Enerjide Yalnızca Kaynağın Değil, Teknolojinin de Sahibi Olmak

  • Eğitim, Bütün Bu Alanların Başladığı Yer

  • Girişimcilik, Bilginin Ürüne Dönüştüğü Eşik

  • Her alanda Millî Teknoloji Hamlesi Derken Aslında Neyi Kastediyoruz?

  • Bir Teknoloji Ülkesinin Gerçek Ölçüsü

This article was created with the support of artificial intelligence.