Anthropic'in Fable 5 ve Mythos 5 Modellerine Erişimin Askıya Alınması (2026)

Fable 5 ve Mythos 5 modellerine erişimin askıya alınması, ABD merkezli yapay zeka şirketi Anthropic’in Fable 5 ve Mythos 5 modellerine erişimi, ABD federal hükümetinin ulusal güvenlik gerekçesiyle yayımladığı ihracat kontrolü talimatı doğrultusunda 13 Haziran 2026 tarihinde durdurmasıdır.

Talimat, Anthropic’in yabancı uyruklu çalışanları da dahil olmak üzere, ABD içinde ve dışında bulunan tüm yabancı uyruklu kişilerin söz konusu modellere erişimini yasaklamıştır. Şirket, talimata uyum sağlamak amacıyla Fable 5 ve Mythos 5'e erişimi tüm müşterileri için kapatmıştır. Claude Opus 4.8 dahil olmak üzere Anthropic’in diğer modelleri ise bu uygulamadan etkilenmemiştir.

^{Yapay zeka şirketi Anthropic’in logosu - (Anadolu Ajansı)}

Anthropic, en yeni yapay zeka modeli Claude Fable 5’i, 9 Haziran 2026 tarihli açıklamasıyla kamuoyuna sunmuştur. Şirket, modeli, önceki Opus-class modellerinin üzerinde yer alan ve Mythos-class olarak adlandırdığı yeni bir yetenek katmanı olarak tanıtmıştır. Açıklamada modelin yeteneklerinin, şirketin genel kullanıma sunduğu önceki tüm modelleri aştığı belirtilmiştir.

Mythos 5, modelin kamuya açık olmayan tam sürümü olup yalnızca devlet kurumları ve seçilmiş kurumsal ortaklar tarafından, sistemlerin güçlendirilmesi amacıyla kullanılmak üzere tasarlanmıştır.

Fable 5 ise Mythos teknolojisine dayanan, ek güvenlik önlemleriyle kamuya açık biçimde sunulan sürümdür. Anthropic, modeli son derece yetenekli bulduğu için ilk olarak Nisan ayında yalnızca ABD hükümetine bağlı bazı birimlerin de aralarında bulunduğu az sayıda kuruluşa önizleme ve test erişimi vermiştir.

Mythos modelinin, bazıları onlarca yıldır keşfedilmemiş olan yazılım güvenlik açıklarını tespit etmede özellikle başarılı olduğu belirtilmiştir. Bu yeteneğin, ABD makamları ve seçilmiş şirketler tarafından güvenlik açıklarının kapatılmasında kullanıldığı aktarılmıştır.^【1】Uzmanlar, modelin kötüye kullanımda gelişmiş siber saldırıları hızlandırabileceği, özellikle bankacılık gibi karmaşık ve çoğunlukla eski teknoloji sistemlerine dayanan sektörlerde risk oluşturabileceği uyarısında bulunmuştur.^【2】 Birleşik Krallık Yapay Zeka Güvenliği Enstitüsü’nün (UK AISI) testlerinde modelin savunmaları ve sistemleri vakaların yüzde 73’ünde aşabildiği bildirilmiştir.^【3】

Anthropic, 9 Haziran tarihli tanıtım açıklamasında, bu kadar yetenekli bir modeli yayımlamanın risk taşıdığını kabul etmiş ve modelin siber güvenlik gibi alanlarda kötüye kullanılmasını engellemek üzere güvenlik önlemleri (safeguards) uyguladığını bildirmiştir.^【4】 Şirket; Fable’ın güvenlik önlemlerini, lansmandan önceki haftalarda ABD hükümeti, UK AISI, çok sayıda bağımsız üçüncü taraf kuruluş ve şirket içi ekiplerle toplam binlerce saat boyunca “kırmızı takım” (red-team) testine tabi tuttuğunu açıklamıştır.^【5】

Anthropic, bu testlerin Fable’ın güvenlik önlemlerinin daha önce dağıtılmış herhangi bir modelinkinden belirgin biçimde daha etkili olduğunu gösterdiğini ancak hiçbir test edenin geniş kapsamlı bir “evrensel jailbreak” (kısıtlama kaldırma) bulamadığını belirtmiştir.

ABD federal hükümeti, ulusal güvenlik makamlarına dayanarak, Fable 5 ve Mythos 5’e ABD içinde veya dışında bulunan tüm yabancı uyruklu kişilerce, Anthropic’in yabancı uyruklu çalışanları dahil, erişimin durdurulmasını öngören bir ihracat kontrolü talimatı çıkarmıştır.

Anthropic’in açıklamasına göre talimat şirkete 13 Haziran 2026 Cuma günü saat 17.21’de (ET) ulaşmıştır ve gönderilen mektupta ulusal güvenlik endişesine ilişkin ayrıntılı bilgi verilmemiştir.

Talimatın yalnızca ABD dışındaki kişileri değil, ABD’de bulunan yabancı uyruklu kişileri de kapsadığı belirtilmiştir. Bir ABD yetkilisi, Ticaret Bakanlığı’nın Fable 5 ve Mythos 5’e yabancı uyruklu kişilerin erişimini durduran bir ihracat kontrolü talimatı çıkardığını doğrulamıştır.

The Wall Street Journal, Ticaret Bakanı Howard Lutnick’in, kısıtlamaları bildiren bir mektubu Anthropic Genel Müdürü Dario Amodei’ye gönderdiğini bildirmiştir. Amerikan CNBC kanalına konuşan bir hükümet yetkilisi, talimatın Lutnick tarafından gönderildiğini ve metnin, Ticaret Bakanlığının Sanayi ve Güvenlik Bürosu yetkililerinin katkısıyla hazırlandığını belirtmiştir.

Axios’un haberine göre talimat, söz konusu modellerin “ihracatı, yeniden ihracatı veya yurt içi transferi” için Anthropic’in bir lisans almasını gerektirmektedir.

Anthropic, talimata uymak için her iki modele de tüm müşterileri için erişimi kısa sürede kapatmak zorunda kaldığını belirtmiştir. Şirket, bu durumu açıklamasında “Bu emrin net sonucu, uyumu sağlamak için Fable 5 ve Mythos 5'i tüm müşterilerimiz için aniden devre dışı bırakmamız gerektiğidir. Diğer tüm Anthropic modellerine erişim ise bundan etkilenmeyecektir.” ifadeleriyle aktarmıştır.

Amazon’un bulut birimi AWS, Anthropic’in kendisinden modellere erişimi “tüm bölgelerdeki tüm kullanıcılar için” iptal etmesini istediğini bildirmiştir. Kullanıcılar, Cumartesi günü modellere erişemediklerini bildirmiştir.

Anthropic, mektupta ayrıntı bulunmamakla birlikte, hükümetin "Fable 5’in güvenlik önlemlerini aşmaya imkan tanıyan bir yöntemden haberdar olduğuna inandığını" belirtmiştir. Söz konusu güvenlik önlemleri, kullanıcıların Fable 5’in dayandığı temel model olan Mythos’un siber güvenlik yeteneklerine erişmesini sınırlandırmak amacıyla tasarlanmıştır.

Şirket, bu yöntem kullanılarak daha önce bilinen bazı güvenlik açıklarının tespit edildiğini gösteren bir çalışmayı incelediğini açıklamıştır. Anthropic, söz konusu açıkların kamuya açık diğer yapay zeka modelleri tarafından da tespit edilebildiğini belirtmiştir.

Anthropic, hükümetin kendisine, modelden belirli bir kod tabanını inceleyerek yazılım kusurlarını düzeltmesinin istenmesine dayanan sınırlı kapsamlı bir güvenlik önlemi aşma yöntemine ilişkin sözlü bilgi sunduğunu ifade etmiştir.

Şirket, hükümetin talimatına dayanak oluşturduğunu düşündüğü raporu incelediğini ve raporda gösterilen yeteneklerin başka yapay zeka modellerinde de bulunduğunu belirtmiştir. Anthropic, talimata uyarak modellere erişimi kaldırmış ancak karara itiraz etmiştir. Şirket, açıklamasında söz konusu bulgunun ticari kullanıma sunulmuş bir modelin erişime kapatılması için yeterli gerekçe oluşturmadığını savunmuştur.

Anthropic ayrıca, yapay zeka modellerinin dağıtımına yönelik güvenlik denetimlerinin şeffaf, açık ve teknik verilere dayalı bir süreç çerçevesinde yürütülmesi gerektiğini belirtmiştir. Açıklama, erişimin yeniden sağlanması için çalışmaların sürdüğü ve müşterilerden özür dilendiği ifadeleriyle sona ermiştir.

Fable 5 ve Mythos 5’e erişimin askıya alınması, Anthropic ile Trump yönetimi arasında 2026 yılında yaşanan anlaşmazlıkların ardından gerçekleşmiştir. Süreç, Anthropic’in Claude modelinin ABD ordusu tarafından tam otonom silah sistemleri ve yurt içi gözetim faaliyetlerinde kullanılmasına izin vermeyi reddetmesiyle başlamıştır.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, 24 Şubat’ta Anthropic’e ültimatom vermiş; Pentagon’un şirketin yapay zekasını istediği şekilde kullanmasına 27 Şubat’a kadar izin verilmediği takdirde hükümetle sözleşmelerin kaybedilme riski bulunduğunu bildirmiştir.

ABD Başkanı Donald Trump, 27 Şubat 2026'da federal kurumlara Anthropic teknolojisinin kullanımının durdurulması talimatını vermiştir. Pentagon ise 6 Mart'ta şirketi “tedarik zinciri riski” olarak sınıflandırmıştır.

Anthropic, 9 Mart'ta ABD hükümetine karşı dava açmış ve Pentagon'un kararına federal mahkemede itiraz etmiştir. Daha sonra bir ABD yargıcı, Pentagon’un talimatının uygulanamayacağına hükmetmiş; böylece dava devam ederken devlet kurumları ile ABD ordusuyla çalışan kuruluşların Anthropic’i kullanmaya devam edebileceği belirtilmiştir.

Mythos modeli, Trump yönetiminin gelişmiş yapay zeka modellerine ilişkin başkanlık kararnamesine yönelik tartışmalarda da gündeme gelmiştir. Söz konusu kararname, şirketlerden gelişmiş siber yeteneklere sahip olduğu değerlendirilen yeni modelleri, diğer ortaklara erişim açılmadan 30 gün önce gönüllü olarak hükümetle paylaşmalarını istemektedir.

Aralarında Nvidia, Zoom ve Mercedes-Benz’in güvenlik personeli ile ABD hükümeti ve Google’ın eski güvenlik görevlilerinin bulunduğu çok sayıda kişi, Lutnick’e Fable 5 ve Mythos 5 üzerindeki kontrolleri kaldırması çağrısında bulunan bir açık mektup göndermiştir. Mektupta, gelecekte yapay zeka risk değerlendirmelerinin açık, bilimsel ve şeffaf bir süreçle yürütülmesi taahhüdü istenmiş; savunuculardan iyi bir gerekçe olmadan en iyi yeteneklerin çekilmesinin tehlikeli olduğu belirtilmiştir.

Kararın ardından çeşitli ülkelerde yapay zeka egemenliği tartışmaları da gündeme gelmiştir. Birleşik Krallık Yapay Zeka ve Çevrim İçi Güvenlik Bakanı Kanishka Narayan, gelişmenin ülkesinin yapay zeka sektörüne yönelik yatırımları artırması gerektiğini belirtmiştir. Avrupa Komisyonu sözcüsü Thomas Regnier ise durumun “Avrupa’nın teknolojik egemenlik ihtiyacının” altını çizdiğini ve durumun değerlendirildiğini belirtmiştir.

Anthropic yöneticilerinin, erişim kısıtlaması nedeniyle Washington’da ABD yönetimiyle temaslarda bulunduğu bildirilmiştir. Görüşmelere Ticaret Bakanı Howard Lutnick, Ulusal Siber Direktör Sean Cairncross, Anthropic’in kurucu ortaklarından Tom Brown ve şirketin kamu politikaları sorumlusu Sarah Heck katılmıştır.