Bozdoğan (Füze)

Bozdoğan, Türkiye tarafından geliştirilen görüş içi havadan havaya füze sistemidir. TÜBİTAK SAGE (Savunma Sanayii Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü) tarafından yürütülen Göktuğ Projesi kapsamında geliştirilmiştir. Projenin bir diğer ayağı olan Gökdoğan ise görüş ötesi havadan havaya füze olarak tasarlanmıştır. Bozdoğan, özellikle yakın hava muharebesi (dogfight) senaryolarında kullanılması amacıyla tasarlanmıştır.

Gökdoğan ve Bozdoğan Füzeleri (Defence Türk)

Geliştirme Süreci

Bozdoğan füzesinin geliştirilmesine 2013 yılında başlanmıştır. Proje kapsamında yerli mühendislik kabiliyetleri kullanılarak tamamen milli imkânlarla geliştirilmesi hedeflenmiştir. 2021 yılında ilk atışlı testleri başarıyla gerçekleştirilmiş, ardından çeşitli platformlardan (özellikle F-16 savaş uçaklarından) fırlatılarak kapsamlı denemelere tabi tutulmuştur.

Kullanım

Bozdoğan, Türk Hava Kuvvetleri’nin yakın hava muharebesi kabiliyetini artırmak amacıyla geliştirilmiş olup, ilk aşamada F-16 Fighting Falcon savaş uçaklarında kullanılmak üzere entegrasyon sürecine tabi tutulmuştur. Bu süreçte füzenin uçakla mekanik uyumu, görev bilgisayarıyla haberleşmesi, hedefleme sistemleriyle entegrasyonu ve uçuş güvenliği gibi birçok teknik aşama dikkatle test edilmiştir. Yer testlerinin ardından gerçekleştirilen uçuş testlerinde Bozdoğan, yüksek manevra kabiliyeti ve “at-unut” (fire-and-forget) özelliği ile hedeflere başarıyla kilitlenmiş ve gerçek mühimmatla yapılan atışlarda hedefleri isabetle vurmuştur. Bu özelliği sayesinde pilotlar, hedefe kilitlendikten sonra başka tehditlere yönelebilmekte ve çoklu angajman senaryolarında avantaj kazanmaktadır.

İlerleyen süreçte Bozdoğan’ın, Türkiye'nin milli beşinci nesil savaş uçağı olan KAAN’a entegre edilmesi hedeflenmektedir. KAAN’ın gelişmiş aviyonik altyapısı ve dahili silah istasyonları ile Bozdoğan’ın tam uyum içinde çalışması amaçlanmaktadır. Böylece KAAN, radara yakalanmadan Bozdoğan’ı kullanabilecek ve görünürlüğünü azaltarak hava üstünlüğünü koruyabilecektir. Bu entegrasyon, Türkiye'nin beşinci nesil savaş uçaklarında da tamamen yerli füze sistemlerini kullanabilmesini sağlayarak savunma sanayisinde dışa bağımlılığı önemli ölçüde azaltacaktır.

Ayrıca uzun vadede Bozdoğan’ın, yerli üretim insansız hava araçları (İHA) ve hafif taarruz uçakları gibi farklı hava platformlarında da kullanılabilmesi için çeşitli adaptasyon çalışmaları yürütülmesi planlanmaktadır. Bu sayede Türkiye'nin hava gücüne esneklik kazandırılması ve farklı görev tiplerine uygun yerli mühimmat kullanımı mümkün hâle gelecektir.

Önemi

Bozdoğan, Türkiye'nin bu alandaki dışa bağımlılığını azaltmak ve milli savunma sanayii kabiliyetlerini artırmak amacıyla geliştirilen önemli projelerden biridir. Özellikle AIM-9 Sidewinder gibi batılı muadillerine alternatif olarak geliştirilen Bozdoğan, Türkiye'nin beşinci nesil hava muharebesi kabiliyetlerini artırmayı hedeflemektedir.