Kavun dolması, Osmanlı mutfağına ait lezzetlerden biridir. Meyveli etli yemekler geleneğine örnek teşkil eder. Kavunun içi doldurularak yapılmaktadır. Dolma için olgun olmayan yarı ham kavunlar tercih edilir. Kanuni Sultan Süleyman’ın şehzadeleri Şah Cihangir ve Beyazıt'ın sünnet töreninde çanak yağmasında sunulmuştur.
Tarihi kaynaklarda da bu yemeğin ismi ve tarifi geçmektir. Bunlardan biri 19. yüzyılda Mehmet Kamil’in kaleme aldığı eserdir.
“Tarîk-i tabhı: Bir tatlı kavunu kök tarafından kesip çekirdeğini ve içinin çekirdek mahallini çıkarıp hazır edeler. Badehu bir-iki baş soğanı ince çentip bir kaşık rûgan-ı sâde ile bir miktar dahi koyun eti kıymasıyla usul üzre kavurdukta bir fincan tathîr olunmuş pirinç mikdâr-ı kifâye tuz ve biber ve badem ve fıstık üzüm dahi ilave edip birkaç kere karıştırdıkta ateşten indirip işbu hazırlanan kavunun içine doldurup kesilen parçasını dahi yerine birkaç çöp ile berkitip bir güveç veya sahan ile fırında kemal üzre pişireler. Gayet leziz olur. İşbu mahlût içi balkabağına dahi doldururlar, eğer balkabağı tatsız ise bir fincan dahi pekmez ilave ederler. Bu dahi başka çeşni peyda eder.” 【1】

(Kavun dolması, Türkiye Kültür Portalı)
Kavunun hafif tatlımsı tadıyla içine konulan etli harç tezat oluşturarak birbirini tamamlar.
Kaba alınan pirincin üzerini örtecek kadar su eklenir. 3-4 defa kırmadan nişastalı suyu çıkana kadar yıkanır. En son 20 dakika kadar suda bekletilir ardından yıkanıp suyu süzülür. Kuş üzümleri de suda bekletilir. Kavunlar tepesinden kapak gibi kesilir ve çekirdeklerini çok az içiyle birlikte çıkarılır. Kıyma tavada yağ ve soğanla birlikte kavrulur. Kavrulan kıymanın üzerine pirinç eklenir. Soğan ve pirinç yumuşayıncaya kadar pişirmeye devam edilir. Ardından baharat, tuz, şeker, üzüm, badem ve fıstıklar eklenir. Hazırlanan bu içle kavunun içi doldurulur. Kapağı kürdanla tutturulur. 200 derecelik fırında yaklaşık 40- 50 dakika pişirilir. 5 dakika bekletip kürdanları çıkarttıktan sonra servis edilir.
[1]
Mehmed Kâmil, Melceü’t-Tabbâhîn: Aşçıların Sığınağı (İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı, 2015)
Malzemeler
Yapılışı